Кіріспе
Риторикалық тәсіл
Parallelism is a rhetorical device that compounds words or phrases that have equivalent meanings so as to create a definite pattern. This structure is particularly effective when "specifying or enumerating pairs or series of like things". A scheme of balance, parallelism represents "one of the basic principles of grammar and rhetoric". Parallelism as a rhetorical device is used in many languages and cultures around the world in poetry, epics, songs, written prose and speech, from the folk level to the professional. An entire issue of the journal Oral Tradition has been devoted to articles on parallelism in languages from all over. It is very often found in Biblical poetry and in proverbs in general.
Параллелизм – мағыналары бірдей сөздерді немесе тіркестерді біріктіріп, нақты үлгі құруға мүмкіндік беретін риторикалық тәсіл. Бұл құрылым, ең әсіресе, "бір-біріне ұқсас нәрселердің жұптарын немесе тізбектерін нақтылау немесе тізімдеу" кезінде тиімді. Тепе-теңдік принципіне негізделген параллелизм – "грамматика мен риториканың негізгі қағидаларының бірі". Параллелизм риторикалық құрал ретінде әлемнің көптеген тілдері мен мәдениеттерінде поэзияда, эпоста, әндерде, жазба прозада және сөйлеуде, халықтық деңгейден кәсіби деңгейге дейін қолданылады. "Ауызша дәстүр" журналының бір саны параллелизм туралы әртүрлі тілдердегі мақалаларға толығымен арналған. Оны Киелі кітаптағы өлеңдерде және жалпы мақал-мәтелдерде жиі кездестіруге болады.
Parallelism is a rhetorical device that compounds words or phrases that have equivalent meanings so as to create a definite pattern. This structure is particularly effective when "specifying or enumerating pairs or series of like things". A scheme of balance, parallelism represents "one of the basic principles of grammar and rhetoric". Parallelism as a rhetorical device is used in many languages and cultures around the world in poetry, epics, songs, written prose and speech, from the folk level to the professional. An entire issue of the journal Oral Tradition has been devoted to articles on parallelism in languages from all over. It is very often found in Biblical poetry and in proverbs in general.
Нысандар
Әртүрлі параллелизмдер – Киелі кітап поэзиясының негізгі риторикалық құралы болып табылады, олар тристихтерде және дистихтердің еселігінде, сондай-ақ әлемдегі көптеген басқа мәдениеттердің поэзиясында, әсіресе олардың ауызша дәстүрлерінде қолданылады. Роберт Лоут 1788 жылы жарық көрген «Еврей ұлтының қасиетті поэзиясы туралы лекциялар» атты кітабында *parallelismus membrorum* (мүшелердің параллелизмі, яғни поэтикалық жолдар) терминін енгізді. Роман Якобсон поэтикалық лингвистикалық дәстүрлердегі параллелизмді секулярлық тұрғыдан зерттеудің алғашқыларын ашты, оның ішінде өзінің орыс дәстүрі де бар. Қытай және вьетнам классикалық поэзиясы мен прозасы жиі параллелизмді пайдаланған. Көптеген жағдайларда білімді адамдардың әңгімелері сөзбен ойнау және зиялылық бәсекелестік нысаны ретінде бір-біріне параллель жұптар алмасуды қамтиды. Параллель жұпта мазмұн, сөздердің түрлері, мифологиялық және тарихи-географиялық сілтемелер толық сәйкес келіп, теңгерілген болуы керек, сонымен қатар көптеген дыбыстар да өзара үйлесімде болуы тиіс. Тіпті инфлекциялық дыбыстар да, керісінше, біріктіріледі. Көркем тілдегі параллелизмдер Мезоамериканың кейбір тілдерінде, мысалы, науатль (ацтек) және майя тілдерінің кейбірінде кең таралған. Бұл Индонезияның бір тілінде (Фокс оны «ротин» деп бұрыс атады) және навахо тілінде де байқалады. Басқа зерттеулер Урал-Алтай аймағының тілдерінде (оның ішінде фин-карел халық поэзиясы, түрік және моңғол халықтарының эпостары мен әндері) және тода тілінде параллелизмдерді анықтады, бұл дравид тілдері арасында кең таралғанын көрсетеді.