Кіріспе

Мичиганның жоғарғы жарты аралында орналасқан тау-кен темір жолы. Lake Superior and Ishpeming Railroad – бұл III сыныпты АҚШ темір жолы, Мичиган штатының Маркеттен және жоғарғы жарты аралындағы жақын жерлерге қызмет көрсетеді. Ол 1896 жылы жұмысын бастады. LS&I Маркеттегі бас кеңсесінен тәуелсіз темір жол ретінде жұмыс істеуін жалғастыруда. 1970 жылдың соңында LS&I 117 шақырымдық жолда 241 шақырым рельспен (388 км рельс бойынша 188 км) жұмыс істеді; сол жылы ол жүк тасымалы туралы мәліметтерді ұсынды. 2011 жылы LS&I рельстің ұзындығы 25 мильге (40 км) дейін қысқартылды.

Тарих

Lake Superior and Ishpeming Railway 1893 жылы темір кенін өндіретін Cleveland Cliffs Iron Company (қазіргі Cleveland Cliffs Inc.) компаниясының еншілес компаниясы ретінде құрылды. Бастапқыда теміржолдың басты жұмысы – Marquette қаласының батысындағы Marquette темір кен аймағынан темір рудасын Superior көліндегі порттарға тасымалдау, содан кейін кенді Төменгі Ұлы көлдердегі болат зауыттарына жіберу болды. Темір кен аймағындағы негізгі қалалар – Мичиган штатының Ishpeming және Negaunee қалалары. 1904 жылы теміржол көп мөлшерде жүк тасыды, оның ішінде темір кені басым болды. Оның құрамында 489 руда вагоны, 14 локомотив және 121 жұмыскер болды. 1923 жылы LS&I теміржолы Munising, Marquette және Оңтүстік-Шығыс теміржолымен (MM&SE) бірікті, бұл қысқа желі Marquette қаласынан Munising қаласына дейін 64 шақырым (40 миль) қашықтықта орналасқан. LS&I-дың жаңа тармағы Жоғарғы жарты аралының тығыз орманды бөлігінен өтіп, LS&I-дың жұк көлеміне тағы бір тауар қосты. MM&SE/LS&I сондай-ақ Marquette қаласынан солтүстік-батысқа қарай Big Bay қаласына дейін екінші тармақ желісін пайдаланды. Жолаушылар тасымалы маңызды болған жоқ. 1904 жылы теміржол жүк тасымалымен салыстырғанда 180 000 жолаушы милясын тасымалдады. 1931 жылы Munisingтен Lawson, Marquette және Princeton қалаларына күніне екі пойыз қатынады. Бір пойыз Marquette қаласынан Big Bay қаласына, ал екіншісі Munisingтен Shingleton қаласына дейін шығыс тармағы бойынша жүрді. 1940 жылы Munising пен Princeton және Lawton мен Marquette қалалары арасындағы қатынас күніне бір пойызға дейін азайтылды, ал Big Bay қаласына қызмет көрсету аптасына үш рет жүзеге асырылды. Мұндай қызмет деңгейі кем дегенде 1950 жылға дейін сақталды. 1955 жылы жолаушылар тасымалы үшін Munisingтен Princeton қаласына дейін күндізгі бір ғана пойыз қалды; Marquette және Big Bay қалаларына енді қызмет көрсетілмеді. 1960 жылы барлық жолаушылар тасымалы тоқтатылды. 1962 жылы дизельдік локомотивтер булы локомотивтердің орнын басып, желіде жұмыс істеді. Big Bay тармағы 1960 жылдары сатылды және Munising қаласындағы операциялар 1980 жылдары аяқталды. 2004 жылы Humboldt пен Republic кеніштері (Marquette темір кен аймағының бөлігі) арасындағы желі тоқтатылды және теміржолға айналдырылды. 2012 жылы желінің бір бөлігі жаңа кен орнына, Humboldt кенішіне Mineral Range Railroad компаниясымен қайта іске қосылды. 2016 жылы Lake Superior & Ishpeming компаниясының негізгі бизнесі темір кенін 26 шақырым (16 миль) қысқа желі арқылы Cleveland Cliffs компаниясы басқаратын Tilden кенішінен Ishpeming қаласының оңтүстігінен Superior көліне тасымалдау болып қала берді. LS&I қызмет көрсететін Empire кенішінің жабылуына байланысты тасымалдау көлемі күрт азайды.

Инженерлік

Lake Superior & Ishpeming тарихи басты желісі Маркеттен темір кен орындарына дейін "The Hill" деп аталатын салыстырмалы түрде тік еңісте жұмыс істейді. Ең тік градиенті 1,63%. LS&I-дың Маркетт доктарының орналасқан жеріне байланысты, темір жол Dead River өзенін кесіп өтуі керек. Көпірдің ұзындығы 172 метр, ал биіктігі 32 метрді құрайды.

Есімдіктер

LS&I-дың лақап аттарына «Хейденнің схемасы», «Ілмек және көз», «Кішкентай Салли және Имоген» (оның бірінші бас менеджері Х.Р. Харистің екі қызының есімдерімен аталған) және «Жайбарақат, баяу және тәуелсіз» кіреді.

Сақтау

LS&I-ден сақталған барлық дерлік бу локомотивтерін Маркет және Хьюрон таулары туристік темір жолы құтқарып қалды. 2002 жылы олардың барлығы жеке сақтау топтарына сатылды. LS&I-ден сақталған жалғыз 2-8-2 локомотиві – MK 1 No. 14, ол 1913 жылы Болдуин компаниясымен салынған. Бұл локомотив бастапқыда 1919 жылы LS&I-ге сатылмас бұрын Дулут және Солтүстік Миннесота темір жолында жұмыс істеді. No. 14 локомотиві Дулут қаласындағы (Миннесота штаты) Лейк-Супериор теміржол музейіне сыйға тартылды және әлі күнге дейін музейде экспонат ретінде сақталған. Бұрынғы LS&I #18 локомотиві, 1910 жылы Alco компаниясымен салынған 2-8-0 Consolidation типі, Grand Canyon Railway компаниясына тиесілі болды. Кейін ол Брайан Флемингке сатылды, ол оны Mount Hood темір жолында пайдаланды, содан кейін Рио-Гранде көрікті темір жолында жұмыс істеген Iowa Pacific Holdings компаниясына сатты. 2021 жылдың наурыз айында No. 18 локомотивін Магуайр қоры сатып алып, Пенсильвания штатының Бойертаун қаласындағы Colebrookdale темір жолына сыйға тартты. Қазір ол Поттстаун қаласының жанында қайта құрастырылуда. LS&I #19 локомотиві 2004 жылдан бері Техас штатының Фриско қаласында тұрақты түрде қойылған. Бұл локомотив қазір Frisco 19 деп белгіленген, бірақ ол St. Louis-San Francisco (Frisco) темір жолында жұмыс істемеген. Бұл локомотив бұрын Grand Canyon Railway компаниясына тиесілі болған, кейін ол Невада штатының Лас-Вегас қаласындағы MGM Grand Adventures ойын-сауық паркіне сатылды. Оны Фриско қаласы сатып алды, Техас штаты, типтік Frisco локомотивінің үлгісі ретінде статикалық экспонат ретінде пайдалану үшін. Frisco темір жолы 1306 сериялы Frisco локомотивтері ретінде бірнеше Consolidation локомотивтерін пайдаланды. LS&I #20 локомотиві де Grand Canyon Railway компаниясына тиесілі болды және 18 локомотивімен бірге Брайан Флемингке сатылды. Қазір ол Техас штатының Аллен қаласындағы Allen Heritage Center мұражайында қойылған. LS&I #21 локомотиві 2002 жылы Майкл Гуделл сатып алғаннан кейін тасталған туристік теміржолдан шыққан соңғы локомотив болды. Қазір ол Висконсин штатында BMG Railroad Contractors компаниясымен қайта құрастыру үшін бөлшектелген. Темір жолдың бұрынғы No. 22 локомотиві, 1910 жылы салынған және 1924 жылы желіге қосылған 2-8-0 Consolidation типі, Висконсин штатының Солтүстік Фридом қаласындағы Mid Continent Railway мұражайында бірнеше вагондармен бірге сақталған. LS&I #23 локомотиві, 1910 жылы Alco компаниясымен салынған тағы бір Consolidation локомотиві, қазіргі уақытта Нью-Йорк штатының Финикия қаласындағы Empire State Railway мұражайында орналасқан. 2022 жылы ол сыртқы түрін жаңарту жұмыстарынан өтуде. LS&I #24 локомотиві, тағы бір Consolidation локомотиві, Висконсин штатының Грин-Бэй қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында тұрақты түрде қойылған. LS&I No. 62 жолаушылар вагоны мен No. 63 жолаушылар/багаж вагоны да NRRM коллекциясында бар. LS&I #29 локомотиві Аризона штатының Уильямс қаласындағы Grand Canyon Railway компаниясына тиесілі және басқарылады. Ол 2019 жылдан бері қызметтен шығып, 1472 күндік F.R.A. тексеруін күтуде. Темір жолы оны қайта құрастыра ма, әлде экспонат ретінде қоя ма, әзірге белгісіз. Бұрынғы No. 33 локомотиві жұмыс істеуге жарамды күйге келтірілді және қазір Огайо штатының Шугаркрик қаласындағы Age of Steam Roundhouse компаниясына тиесілі. Иллинойс теміржол мұражайында 34 және 35 нөмірлі екі бұрынғы Consolidation локомотиві бар. No. 35 локомотиві 1985 жылдан бері музей коллекциясында статикалық экспонат ретінде сақталған, ал No. 34 локомотиві 1971 жылдан бері экспонат ретінде қойылған, кейін ол Батыс Мэриленд көрікті темір жолына сатылып, Мэриленд штатының Камберленд қаласында #734 ретінде пайдаланылды. Қазір ол 1472 күндік қазандық тексеруін күтуде қызметтен тыс тұр.