Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ю Вэньцзюнь (; 297 – наурыз немесе сәуір 328), ресми түрде Минму императрицасы (明穆皇后, сөзбе-сөз "түсінікті және салтанатты императрица"), Қытайдың Цзинь әулетінің императоры Минге үйленген императрица болған. Ол 1932 жылдың 2 қарашасынан 328 жылдың наурыз айының басына дейін, ұлы император Чэннің кәмелетке толмаған кезінде регент қызметін атқарды, сол кезде елорда Цзянькан Су Цзюньнің қолына түсті және император Чэн Суның тұтқынына айналды.
Yu Wenjun (; 297 – March or April 328), formally Empress Mingmu (明穆皇后, literally "the understanding and solemn empress"), was an empress of the Chinese Jin dynasty by marriage to Emperor Ming. She served as regent during the minority of her son Emperor Cheng from 2 November 325 to early March 328, when the capital Jiankang fell to Su Jun and Emperor Cheng became Su's captive.
Өмір
Императрица Юның әкесі Ю Чэнь (庾琛) Ханчжоу шығанағының оңтүстік жағалауындағы Куайцзи округінің әкімі болды, кейін Сима Рюй Лангье князі (кейіннен Император Юань) Цзяньеде қызмет еткен кезде оның штабында қызмет етті. Ол мейірімді және әдемі деп есептелді, сондықтан Сима Рюй оны ұлы Сима Шаоға әйел етіп алды. Оның үлкен ағасы Юй Лян Сима Шаоның жақын досы және кеңесшісі болды. Кейін, Сима Рюй өзін император деп жариялап, Сима Шаоны мұрагер ханзада еткеннен кейін, ол мұрагер ханшайым атанды. 323 жылы Император Юань қайтыс болғаннан кейін Сима Шао таққа отырып Император Миң болды, және олардың Сима Ян мен Сима Юэ есімді екі ұлы болды, олар болашақта Чэң және Каң императорлары атанды.
Empress Yu's father Yu Chen (庾琛) was the governor of Kuaiji Commandery along the southern shore of Hangzhou Bay and later served on the staff of Sima Rui the Prince of Langye (later Emperor Yuan) when Sima Rui was posted at Jianye. She was considered kind and beautiful, and Sima Rui took her to be his son Sima Shao's wife. Her elder brother Yu Liang became a key friend and advisor to Sima Shao. Later, after Sima Rui declared himself emperor and created Sima Shao crown prince, she became crown princess. After Emperor Yuan died in 323 and Sima Shao succeeded to the throne as Emperor Ming, she became empress. She had two sons with him, Sima Yan and Sima Yue, the future emperors Cheng and Kang respectively.
Регенттік
Император Мин қысқа ғана уақыт билік етті (шамамен екі жыл) және 18 қазанда 325 жылы қайтыс болды. Бастапқыда ол биліктің тепе-теңдігін жоғары лауазымды шенеуніктер арасында қалдырды, оларға төрт жасар ханзада Янды сеніп тапсырды, ол кейіннен 19 қазанда 325 жылы император Чэн ретінде таққа отырды. Сол күні император Ю-ға жесір император Ю атағы берілді, ал шенеуніктер оны регент болуға ынталандырды. Осылайша, Ю Лян империяның ең ықпалды шенеунігіне айналды. Ол генералдар Су Чжун, Зу Юэ және Тао Каннан қауіптенді, олардың әрқайсысы Ю-дың Сима Шаоның өсиетінен өздерінің есімдерін жойғанын күдіктенді, ал ол өсиетте көптеген шенеуніктерді марапаттап, жоғары лауазымдарға тағайындаған еді. Ю Лян император Миннің әкесі Ю Инь (虞胤) және императорлық ханзадалар Сима Зонг (司馬宗) – Нандун ханзадасы және Сима Ян (司馬羕) – Сияң ханзадасынан да қауіптенді. Бұл ханзадалардың барлығы император Мин билігінде күшті болған, бірақ император жесір Ю регенттігі кезінде олар қызметтерінен алынған еді. 326 жылдың қысында Ю Лян Сима Зонгты мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптап өлтірді, Сима Янның дәрежесін төмендетті және Ю Иньді жер аударып жіберді. Осыдан кейін халық оған деген сенімін жоғалтты.
Emperor Ming only ruled briefly (about two years) and died in 18 October 325. Initially, he left a balance of power between high level officials with whom he entrusted the four year old Crown Prince Yan, who later succeeded to the throne as Emperor Cheng on 19 October 325. Empress Yu was honored as Empress Dowager Yu on the same day, and the officials encouraged her to become regent. Under this arrangement, Yu Liang became the most powerful official of the empire. He became apprehensive of the generals Su Jun, Zu Yue, and Tao Kan, each of whom suspected Yu of erasing their names from Sima Shao's will, which promoted and honored a large number of officials. Yu Liang was also apprehensive of Emperor Ming's step uncle Yu Yin (虞胤) and the Imperial Princes Sima Zong (司馬宗) the Prince of Nandun and Sima Yang (司馬羕) the Prince of Xiyang, all of whom were powerful during Emperor Ming's reign but who had been removed under Empress Dowager Yu's regency. In winter 326, Yu Liang accused Sima Zong of treason and killed him, demoted Sima Yang, and exiled Yu Yin. This led to the people losing confidence in him.
Депозит, өлім және жерлеу
327 жылы Юй Лян Суды, содан кейін Лияң әкімшілігінің (歷陽, шамамен қазіргі Чаоху, Анхуй) губернаторынан әскерлерінен бөліп жіберуді шешті және Суды ауыл шаруашылығы министріне тағайындады – әскерге басшылық жасамаушы лауазым. Су оның ниетін сезіп, Зудың көмегімен көтеріліс жариялады. Юй Лян бастапқыда Суды оңай жеңіледі деп ойлаған, бірақ керісінше, Су 328 жылдың наурыз айының басында астанаға жылдам жетіп, оны басып алды. Юй Лян қашуға мәжбүр болды. Осы уақытта Су 328 жылдың 5 наурызында өзіне және Зуға түрлі атақтар берді және әскерлеріне астананы тонауға рұқсат берді; тіпті императрица жесір Ю-дың қызметші қыздары да олардың олжасына айналды. Сонымен қатар, Су императрица жесір Ю-ды "қорлады" делінген, бірақ тарихта қорлаудың қандай жолмен жасалғаны көрсетілмеген, оны әскерлер зорлаған деп есептеледі. Императрица жесір Ю 32 жасында (Шығыс Азия есебі бойынша) қайғы мен үрейде қайтыс болды. Оның ұлы, император Чэн, Судың тұтқынында бірнеше ай болды, содан кейін басқа провинциялық генералдар Цзяньканға жиналып, Суды жеңді. Императрица жесірдің денесі соңынан табылып, 328 жылдың 19 мамырында жерленді.
In 327, Yu Liang further resolved on separating Su, then the governor of Liyang Commandery (歷陽, roughly modern Chaohu, Anhui) from his troops, and he promoted Su to minister of agriculture—a post that did not involve commanding troops. Su saw his intent and declared a rebellion, with Zu's assistance. Yu Liang initially thought that Su could be easily defeated, but instead Su quickly arrived at the capital in early March 328 and captured it. Yu Liang was forced to flee. Meanwhile, Su granted himself and Zu various titles on 5 March 328 and allowed his troops to pillage the capital; it was said that even Empress Dowager Yu's servant girls became spoils for his troops. Further, it was said that Su himself "humiliated" Empress Dowager Yu— although the method of humiliation was not specified in history, it is believed that she was raped by the troops. Empress Dowager Yu died in distress and fear at the age of 32 (by East Asian reckoning). Her son Emperor Cheng became Su's captive for months before other provincial generals converged on Jiankang and defeated Su. The empress dowager's body was eventually recovered and she was buried on 19 May 328.