Кіріспе

Ажаң – корейдің дәстүрлі ішекті аспабы. Бұл – бұралған жібек жіптері бар кең цитра. Ол жіптерге арқалықтай сырғытылатын форзиция ағашынан жасалған жұқа таяқпен тарта ойнатылады (немесе аттың киізден жасалған садағымен де ойнатуға болады). Ажаң көбінесе ансамбль музыкасында бас партиясын орындайды. Ажаң екі түрге бөлінеді: сарай музыкасында қолданылатыны – джоңгак ажаң, ал халық музыкасында қолданылатыны – санджо ажаң. Аспаптың бастапқы нұсқасы, сондай-ақ сарай музыкасында қолданылатын (джоңгак ажаң деп аталады) жеті жіпі бар, ал санджо мен синауиде қолданылатын ажаңда (санджо ажаң деп аталады) сегіз жіп болады. Кейбір аспаптарда тоғыз-он екі жіпке дейін болады. Ол котоға ұқсас, бірақ садақпен тартылады.

Ажаң көбінесе еденде отырып ойналады. Оның дыбысы виолончельдікіне ұқсас, бірақ одан орақ. Кейбір заманауи орындаушылар дыбыс тегіс болатынын айта отырып, таяқтан гөрі аттың киізден жасалған садағын қолдануды жөн көреді. Бұл аспап сарай, аристократиялық және халық музыкасында, сондай-ақ қазіргі классикалық музыка мен кино саздықтарында қолданылады. Бас ажаң ажаңға ұқсас, бірақ одан ірірек, сондықтан дыбысы тереңдеу болады. Контрабасқа ұқсас.

Дәстүрлі ажаң джоңгак үшін даэажаң (хангул=대아쟁) және халық музыкасы үшін соажаң (немесе санджо ажаң) болып бөлінеді. 20-шы ғасырдың екінші жартысынан бері әртүрлі диапазонды ойнау үшін түрлі жақсартылған ажаңдар жасалып келеді.

Тарих

Ажанның тегі Қытайдың Тан әулетінен бастау алады, ол Кореяға Горё әулеті кезінде әкелінген қытайлық яженг аспабынан туындаған. 1430 жылы, сарай музыкасы мен рәсімдерін ұйымдастырумен айналысатын Уирьесанджонсо мекемесі Горё әулетінің дәстүрін қалыптастырып, ажанды Дангак музыкасын орындауға қолданылатын аспаптардың бірі ретінде енгізді. Седжонг патшаның жылнамасындағы "Бес қағида" деп аталатын бөлімде ажанның сыртқы түрі сипатталған. Онда жеті ішек болғандығы, сол жағы бұзылғандығы және оған астар орнатылғандығы айтылған. "Ақхақ гвебеом" еңбегінде бұл аспаптың сол уақытқа дейін тек Дангак музыкасында ғана қолданылғандығы, бірақ Сонджонг патша тұсында Хянгак музыкасында да пайдаланылғандығы көрсетілген.

Ойынның түрі

Ажаңды гейагеум немесе гарпун сияқты ойнаушының тізесіне қоймай, оны чосанг деп аталатын тұғырға қояды, ал басы сәл көлденең ілінеді, ал ойнаушы тік отырып, иілген құйрығын еденге тигізеді. Форсития ағашының қабығын қабыстырып, бетін тегістеп, қырқа жасайды. Ішек пен жіптің үйкеліс дыбысын күшейту үшін жіптің көмегімен шайыр жағады. Дыбысы осылай кеді болғанымен, қалың жіпті форсития ағашымен үйкеп дыбыс шығару – ажаңның ерекшелігі. Бірақ қазіргі кезде Санжо Ажаңында жылқы шашынан жасалған ішек қолданылады. Кейде ажаңды гейагеум сияқты тартқанға болады.