Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Биалоленка шайқасы 1831 жылдың 24-25 ақпанында Польшадағы Биалоленка ауылында қараша көтерілісі барысында болды. Польша әскері орыстардан жеңіске жеткенімен, бұл жеңіс шешуші болмады және орыс-поляк соғысының барысында маңызды нәтиже бермеді.
The Battle of Białołęka was fought from 24 to 25 February 1831 in the village of Białołęka, Poland, during the November Uprising. Though the Polish forces were victorious over the Russians, the outcome was not decisive, and was inconclusive in the scope of the larger Russo Polish War.
Тарихи контекст
1830 жылы 29 қарашада Варшавадағы Ресей империясының әскери академиясындағы жас, офицерлік шендемесі жоқ офицерлер тобы Польша мен Литвадағы Ресей империясының үстемдігіне қарсы көтерілді. Келесі күні қарулы поляк азаматтары орыс әскерлерін Варшавадан солтүстікке қарай шегінуге мәжбүр етті. Рус-поляк соғысы 1831 жылдың ақпан айының басында, полк маршалы Ханс Карл фон Дибич бастаған 115 000 саяқты орыс армиясы Польша шекарасын кезіп өткен кезде ресми түрде басталды. Бірінші ірі шайқас 1831 жылдың 14 ақпанында Локов қаласына жақын Сточек ауылының жанында өтті, онда бригада командирі Жозеф Дверницкий басқаратын поляк атқыштар дивизиясы Теодор Гейсмардың орыс дивизиясын жеңді. Жеңіс әскери емес, психологиялық маңызға ие болды, себебі ол Ресейдің Варшаваға қарайғы жорылын баяулатуға көмектеспеді. 17 ақпанда Добре және 19-20 ақпанда Ваверде туған жеңістер поляктардың рухын көтеріп, бірақ шешуші нәтиже бермеді. Белолека Варшаваның солтүстігінде орналасқан шағын қала еді. Астанаға апаратын жол Белолека арқылы өтіп, Бродно және Прага ауылдарынан оңтүстікке қарай жалғасты, содан кейін Висла өзені арқылы Варшаваға жетті.
On 29 November 1830 a group of young, non commissioned officers in the Imperial Russian Army's military academy in Warsaw revolted against the rule of the Russian Empire in Poland and Lithuania. The following day, armed Polish civilians forced the Russian troops to withdraw north from Warsaw. The Russo Polish War officially began in early February 1831, when a 115,000 strong Russian army led by Field Marshal Hans Karl von Diebitsch crossed Polish borders. The first major battle took place on 14 February 1831 near the village of Stoczek near Łuków, where Polish cavalry under the command of Brigadier Józef Dwernicki defeated the Russian division of Teodor Geismar. The victory had psychological rather than militaristic significance, as it did little to slow the Russian advance towards Warsaw. Subsequent victories at Dobre on 17 February and at Wawer on 19 and 20 February bolstered Polish spirits, but were inconclusive. Białołęka was a small town located North of Warsaw. The road to the capital passed through Białołęka, continued south through the villages of Bródno and Praga, and then crossed the Vistula into Warsaw.
Жауынгерлер
Иван Шаховскийдің басшылығындағы орыс әскері 11 000 адам мен 56 зеңбірекке ие болды. Оларға Белоленка арқылы өтіп, Бродноға жорық жасау бұйырылды. Ян Круковецкий, Антони Гильгуд және Казимеж Малаховский басшылығындағы поляк әскері астанаға жолдың кіреберісін қорғау үшін бекініске орналасқан. Олардың біріккен күштері 13 000 адам мен 22 зеңбірек құрады. Бұл күштердің ішінде Антони Янковскийдің басшылығындағы 2 700 атты әскер және 1 200 жаяу әскер болды.
The Russian forces, under the command of Ivan Shakhovskiy, included 11,000 men and 56 cannons. Their orders were to march through Białołęka and to continue to Brodno. Polish forces under the command of Jan Krukowiecki, Antoni Giełgud and Kazimierz Małachowski were in fortified positions to protect the entrance to the capital city. Their combined forces included 13,000 men and 22 cannons. These forces included 2,700 cavalry and 1,200 infantry under the command of Antoni Jankowski.
Шайқас
Биалолека шайқасы екі күнге созылды. Бірінші күні поляктар 450 әскерін, ал ресейліктер 650 әскерін жоғалтты. Екінші күні поляк әскерлері 320 адамнан, ал ресейліктер 430 адамнан зардап шекті. Барлығы 670 поляк сарбазы қаза тапты немесе жараланды, ал ресейліктерден 1070 адам қаза тапты немесе жараланды. Шайқас 24 ақпанда шамамен сағат 09:00-де басталды. Ресей әскерлері генерал Казимеж Малаховскийдің (4200 жаяу әскер, 6 зеңбірек) және Антони Янковскийдің (2700 атты әскер, 1200 жаяу әскер) біріккен күштеріне шабуыл жасады. Олар қала мен айналасындағы ормандарда орналасқан болатын. Ресей әскерлері орманға бекінген гусарларға шабуыл жасап, ауыр шығынға ұшырады. Көп сағаттық қатал шайқастан кейін поляк әскерлері өз позицияларынан шегінді. Польша жоғарғы қолбасшылығы Антони Гильгудты Малаховский мен Янковскийге көмекке жіберді және Ян Круковецкийге Биалолекадағы поляк күштерін басқаруды тапсырды. Көмекші күштер күн батқанға дейін майданға жетті, ал түн бойы ұсақ шайқастар жалғасты. Круковецкийдің күштерінің көп екенін күмәнданып, поляк әскери билігі өз күштеріне позицияларын ұстап тұруды және ресейліктер Варшаваға шабуыл жасаса ғана қарсы шабуыл жасауды бұйырды. Айырықша жағдай, Шаховский де фельдмаршал фон Дибичтен ұқсас бұйрық алды: егер поляк күштері шабуыл жасаса, ол дереу шегінуі керек еді. Шаховский Марки қаласына, шығысқа қарай шегінді, ал Круковецкий оны қуып жетті. Оның қанаттық маневрі ресейлік әскерлерді дүрліктірді. Польша әскерлері Биалолеканы қайтарып алды, бірақ ресейлік әскерлердің дезорганизациясы шешуші соққы беруге мүмкіндік бермеді.
The Battle of Białołęka lasted two days. After the first day, the Polish had lost 450 men, while the Russians had suffered 650 losses. During the second day, Polish forces suffered 320 losses, while the Russians suffered 430. In total, 670 Polish soldiers were killed or wounded, compared to 1,070 Russians. Fighting commenced on 24 February at approximately 09:00 AM. Russian troops attacked the combined forces of General Kazimierz Małachowski (4,200 infantry, 6 cannons) and Antoni Jankowski (2,700 cavalry, 1,200 infantry), who had taken positions within the town and surrounding woods. Russian forces attacked the Hussars who were entrenched in the forest, and suffered heavy losses. After many hours of fierce fighting, the Polish forces were pushed back from their position and into the countryside. The Polish high command sent Antoni Giełgud to reinforce Małachowski and Jankowski, and ordered Jan Krukowiecki to take charge of the Polish forces at Białołęka. The reinforcements arrived at the battlefield just before sunset, and skirmishing continued through the night. Suspecting that Krukowiecki's forces were vastly outnumbered, Polish military authorities ordered their forces to hold their positions, and to only retaliate in the event that the Russians attempted to press on towards Warsaw. Ironically, Shakhovskiy received similar orders from Field Marshal von Diebitsch: if attacked by Polish forces, he was to withdraw immediately. Shakhovskiy withdrew to the town of Marki directly to the east, and was pursued by Krukowiecki, whose flanking maneuver threw the Russian forces into disorder. The Polish forces were able to take back Białołęka, but the disorganization of the Russian forces made it impossible to strike a decisive blow.
Салдары
24 ақпанға дейін Ресей армиясы екі бағыттан Варшава шеттеріне жетті: бірі генерал Шаховский басқаруымен солтүстіктен, екіншісі генерал Григорий Владимирович Розен басқаруымен шығыстан. Фельдмаршал фон Дибич бастапқыда 26 ақпанда Варшаваға толыққанды шабуыл жасауды жоспарлаған. Бірақ поляктардың Бялолекадағы сәтті қарсы шабуылы фон Дибичті жоспарларын өзгертіп, ертерек шабуылдауға итермеледі. 25 ақпанда генерал Розенге шабуылға түсу бұйрығы берілді, соның нәтижесінде Олшинка Гроховская шайқасы басталды. Сол күні оның әскерлеріне Шаховскийдің жеңілген колоннасының қалдықтары қосылды.
By 24 February the Russian Army had reached the outskirts of Warsaw in two columns: one from the North under the command of General Shakhovskiy, and one from the East under the command of General Grigoriy Vladimirovich Rosen. Field Marshal von Diebitsch initially planned a full frontal assault on Warsaw to take place on 26 February. The successful Polish counter attack at Białołęka, however, prompted von Diebitsch to change his plans and attack earlier. On 25 February General Rosen received orders to attack, resulting in the Battle of Olszynka Grochowska. His forces were joined later that day by the remnants of Shakhovskiy's defeated column.