Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ratione soli немесе – латын тіліндегі "топыраққа сәйкес" немесе "топыраққа меншік құқығы арқасында" деген мағына беретін сөз тіркесі. Мүліктік құқықта, бұл жер иелеріне өз жерлерінде табылған ресурстарға меншік құқығын беруді негіздейді. Дәстүрлі түсінік бойынша, ratione soli доктринасы жер иелеріне "жер бетіндегі, үстіндегі және астындағы табиғи ресурстарға құқықтық иелік етуді" қамтамасыз етеді: cujus est solum, ejus est usque ad coelum ad infernos.
Ratione soli or is a Latin phrase meaning "according to the soil" or "by reason of the ownership of the soil." In property law, it is a justification for assigning property rights to landowners over resources found on their own land. Traditionally, the doctrine of ratione soli provides landowners "constructive possession of natural resources on, over, and under the surface: cujus est solum, ejus est usque ad coelum ad infernos."
Шығу тегі
Ежелгі Рим заңына сәйкес, жер иелері жануарларды тек тұтқындап, физикалық бақылауда ұстаған жағдайда ғана заңды түрде меншікке ала алатын. Ағылшынның ортақ құқығы бастапқыда жануарларды аулау құқығын тек Корольдің рұқсаты бар адамдарға ғана шектеген, бірақ кейінірек қабылданған заңдар жер иелеріне өз жерлеріне келген жануарларды ratione soli принципі бойынша аулауға мүмкіндік берді. Уақыт өте келе, бұл аң аулау құқығы тек ақсүйектер мен жер иелеріне ғана берілетін заңдар жүйесіне айналды.
In ancient Roman law, landowners could only take legal possession of animals by capturing and maintaining physical control over them. English common law originally restricted the right to hunt animals to those who had permission from the Crown, but later laws allowed landowners to hunt animals that entered upon their land through the principle of ratione soli. Over time, this developed into a system of laws where the right to hunt was restricted to nobles and the landowning elite.
Қазіргі қолданысы
Ратионе соли туралы доктрина көптеген юрисдикцияларда бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Сол сияқты, көптеген юрисдикциялар әлі де коррелятивті ad coelum доктринасын мойындайды. Мысалы, Үндістанда "жер асты сулары жермен байланысты мүлік ретінде қарастырылады және жер иелеріне ad coelum принципіне сәйкес меншік құқығы беріледі". Дегенмен, кейбір зерттеушілер американдық юрисдикциялардың бірқатарының ratione soli-ді жабайы жануарларға қатысты меншік құқығына қолданудан бас тартқандарын атап өтеді, себебі "бұл Англияның шаруалары мен браконьерлері үшін етсіз тағамдар дайындауға және аң аулау құқығын пайдалануға үйренген ағылшын жер иелері отбасыларының аң аулау құқығын еске түсіреді". Мысалы, 1981 жылы Колорадо Жоғарғы соты "жер иесінің меншігі ratione soli 'заңды реттеуге' бағынады" деп мәлімдеді.
The doctrine of ratione soli has survived in many jurisdictions to this day. Likewise, many jurisdictions still recognize the correlative ad coelum doctrine. India, for example, "views groundwater as chattel connected to the land, and allows the landowner ownership rights based on the ad coelum principle." However, some commentators note that some American jurisdictions have rejected the application of ratione soli to the ownership of wild animals because "it smacks of the hunting rights of the English landowning families who used it to make meatless meals for and poachers out of England's yeoman." For example, the Colorado Supreme Court stated in 1981 that "a landowner's property ratione soli is subject to 'lawful regulation.'"