Кіріспе

Француз цитрус және панкейк десерті

Креп Сюзе́т (kʁɛp syzɛt) – француз десерті, негізінде крептер, үстіне бёр Сюзе́т (bœʁ syzɛt) соусы құйылады. Бұл соус карамельденген қант пен майдан, мандарин немесе апельсин шырынынан, цитрустың қабығынан және Гранд Марнье, трипл сек немесе апельсин Курасао ликерінен тұрады, содан соң үстел басында отқа ұсталады.

Шығу тегі

Тағамның шығу тегі мен атауы даулы. Бір жорамал бойынша, 1895 жылы Монте-Карлодағы Париж кафесіндегі мейрамханада 14 жасар официант Анри Шарпентье жасаған қателік нәтижесінде осы тағам пайда болған. Ол Ұлыбританияның болашақ королі VII Эдуардқа (сол кездегі Уэльс ханзадасы) десерт дайындап жатқан еді, оның қонақтарының арасында әдемі француз қызы Сюжетт те болды. Шарпентье өзінің «Life à la Henri» атты өмірбаяндық кітабында осы оқиғаны баяндаған, бірақ кейіннен «Larousse Gastronomique» бұл ақпаратты жоққа шығарды. Мен оны бүлдірген деп ойладым. Принц және оның достары күтіп тұрды. Қайтадан бастауға қалай мүмкіндік аламын? Мен оның дәмін татып көрдім. Бұл мен татқан ең керемет тәтті дәмдердің үйлесімі еді. Мен қазір де солай ойлаймын. Жалынның осы кездейсоқ оқиғасы осы алуан құралдарды бір талғамға келтіру үшін қажет болды. Ол кеспелерді шанышқымен жеді, бірақ қалған сиропты жинау үшін қасық қолданды. Ол маған жегенінің атын сұрады. Мен оған «Креп Принцесса» деп аталатынын айттым. Ол кеспенің жынысын білдіріп, бұл оған арналған мақтау екенін түсінді, бірақ қасында әйелдің бар екенін айтып, наразылық білдірді. Ол сергек болды, аяқтарына тұрып, қолымен кішкентай юбкасын жайып, оған еңкейді. «Сіз, – деді оның мәртебесі, – Креп Принцессаны Креп Сюжеттке өзгертесіз бе?» Осылай туды және крещениеленді осы тәтті тағам, оның бір тісімі, менің ойымша, каннибалды әдепті адамға айналдырар еді. Ертесі күні мен ханзададан сыйлық алдым: әшекейленген сақина, панама және таяқ. Бірақ басқа да дереккөздер («Larousse Gastronomique» сияқты) Шарпентье ханзадаға қызмет еткеніне күмән келтіреді, өйткені ол тым жас болған. Ол кезде Париждегі аспазшылардың арасында Сюжетт есімімен жұмыс істейтін ликер қосу кең таралған еді. 1897 жылы Рейхенберг «Comédie Française» театрында қызметшінің рөлінде ойнады, оның барысында сахнада кеспелер ұсынды. «Marivaux» мейрамханасының иесі Жозеф мырза кеспелерді дайындады. Ол жұқа кеспелерді фламбелеуге шешім қабылдады, бұл көрермендердің назарын аударып, оларды жейтін актерлер үшін тамақты жылы ұстады. Кейін Жозеф Париждегі «Paillard» мейрамханасының директоры болды, содан кейін Лондондағы «Savoy» қонақүйінде жұмыс істеді. 1896 жылы Оскар Чирки рецептіні «Казино стиліндегі кеспелер» деп жариялады, соңғы фламбеден басқа барлық ингредиенттері толық болды. Эскофье өзінің «Кулинарлық нұсқаулығының» ағылшын тіліндегі нұсқасында (французшасы 1903 жылы) Креп Сюжетті дәл осылай сипаттады, соңғы фламбесіз. 1898 жылға қарай бұл тағам француздық «Marie’s» мейрамханасының арнайы тағамы болды.