Кіріспе

1969 жылғы жапондық фильм. «Эрос + Қырғын» (エロス+虐殺) – Йошишиге Йошиданың режиссерлік жұмысы, сценарийін Масахиро Ямадамен бірлесіп жазған эксперименталды драмалық фильм.

Сюжет

Осугидің үш әйелмен қарым-қатынасы туралы әңгіме айтылады: Хори Ясуко, оның әйелі; Ноэ Ито, оның үшінші сүйіктісі, онымен бірге өлуге тағдырланған; және оның қызғанышпен толған, екінші сүйіктісі, Ицуко Масаока (Ичико Камичикадан үлгі алынған), 1916 жылы шайханада оны өлтіруге тырысқан белсенді феминист. Осугидің өмірі баяндалғанда, екі студент (Эйко мен Уада) оның қолдаған еркін махаббат идеологиясы мен саяси теорияларын зерттейді. Өткен мен қазіргі кейіпкерлердің арасында фильмнің тақырыптарына қатысты әңгімелер өрбиді. Фильм студент Эйконың Ноэ Итоның қызы Макодан сұхбат алып, оның өмірі туралы білуімен басталады. Эйко Осугидің еркін махаббат принциптеріне сенеді. Ол сонымен қатар жасырын жезөкшелік желісімен байланысты және полиция инспекторының сұрақтарына жауап береді. Уада, тағы бір студент, уақытын Эйкомен философиялық әңгімелерге беріліп, отпен ойнауға жұмсайды. Олар кейде белгілі революционерлер мен шейіттердің өмірін қайта жаңғыртумен айналысады. Олардың тарихы Осугидің соңғы жылдары мен өлімі туралы айтылғанмен өріледі. Ицуко Осугидің өмірін алуға тырысқан көрініс әртүрлі нәтижелермен бірнеше рет қайта көрсетіледі. 1920-ші жылдардағы сахналар музыкалық және стильдік тұрғыдан 1960-шы жылдардағы сахналардан өзгеше ырғақпен өтеді. Фильмнің соңғы сахнасында Эйконың сүйіктісі, кинорежиссер, фильм таспасымен өз-өзіне қол жұмсайды. Эйко мен Уада 1920-ші жылдардағы кейіпкерлердің бәрін жинап, олардың топтық суретін түсіреді. Содан кейін екеуі ғимараттан шығып кетеді.

Шығару

Фильм алғаш рет Францияда үш жарым сағаттық нұсқада көрсетілді. Ичико Камичиканың жеке өміріне қатысты бұзушылық деп есептегеніне наразылық білдіріп, Йошиданы сотқа берумен қорқытып, фильмтің жапондық көрсетілімі үшін үш сағатқа дейін қысқартуға мәжбүр етті. Камичика көрсетілімді тоқтатуға әлі де бекінді және "Эрос Плюс қырғыны ісі" деп белгілі болған сотқа шағым түсірді. Йошида сотты жеңіп, фильмді шығарды. Yoshida-ның түпнұсқасы тек 2002 жылы ғана (Камичиканың қайтысынан кейін 25 жыл өткен соң) көпшілік назарына ұсынылды. Алайда, қолда бар бір ғана қираған фильм көшірмесі болғандықтан, шығарылған нұсқада шамамен тоғыз минуттық кадрлар жоқ екені айтылады, және олардың барлығы жоғалған деп саналады.

Стиль және тақырыптар

Флешбектерді қолданудың орнына Йошида екі деңгейлі уақыт ағынын өріп алады, ал кейіпкерлердің суреттерінің қайталануы немесе шоджи экрандарының құлауы сияқты визуалды элементтер шындық пен ойдан шығарылғанның бірігуін және шындықтың иллюзиялық сипатын күшейтеді. Сызықтық повествотивтің қабылдануын жоққа шығару арқылы фильм Итоны Эйконың қиялынан туған тұлға ретінде бейнелейді. Матье Капель былай деп жазады: «Өткен, оны анықтап, ұйымдастыратын сөздерден тысқары бар ма? Біз «әлем» деп атаған нәрсе – «әлемге қарайыштардың» өрнегі ғана емес пе? Онда Ито Ноэ мен Эйконың заманауи ортада кездесуі қаншалықты ықтимал?» Изольда Станиш үшін Йошида эффект пен визуалды стильге баса назар аудару арқылы және көрерменнің күтулерін жоққа шығару арқылы, экранда көріп отырғандарының олардың түсіндіруімен толықтырылуы тиіс, жасалған нәрсе екенін жеткізуге тырысады. Йошида бір сұхбатында: «Мен Осугиді заманауи кезеңге қайтаруға мүмкіндік беретін стильді қабылдадым. [ ] Соңында, өткен мен қазіргі заманның шеңберлері мүлдем жоғалады, осылайша, заманауи жас әйелдер мен Ноэ Итоның әңгімелесуге мүмкіндігі бар деген сезім туады. Сондықтан мен тарихқа қарсы тұрудың бір жолын таптым» дейді. Фильм Осугидің өмірбаяны болғанымен, Йошида Осугиге тарихи тұлға ретінде емес, қазіргі және болашақ туралы ойлардың қазіргі заман мен әлемді қалай өзгерте алатынына назар аударғанын айтады. 1970 жылы «Cahiers du Cinéma» журналына берген сұхбатында Йошида былай түсіндірді: «Бұл фильмді жасағанда, мен Осуги туралы аңызды қиял арқылы өзгертуді қаладым. Әрине, Осуги саяси қызметінде мемлекеттік биліктің қысымына ұшырады. Бірақ ең бастысы, ол моногамдық құрылымды, содан кейін отбасыны және соңында мемлекетті жоя алатын еркін махаббат туралы айтты. Мемлекет осы эскалацияға жол бере алмады. Осы қиял қылмысы (немесе «қиял қылмысы») үшін мемлекет Осугиді өлтірді. Осуги болашақты көре білген адам еді». 2009 жылы Гарвард киноархивінде Йошиданың туындыларына арналған ретроспектива аясында көрсетілді. Ол Британдық кино институтының «1925 жылдан бергі әр жылдың ең жақсы жапон фильмдері» тізіміне енді. Кинотанушы Дэвид Дессер өзінің «Эрос плюс қырғын: жапондық жаңа толқын киносына кіріспе» атты кітабын осы фильмтің атымен атады.