Ганс Христиан Андерсеннің «Шүйгінші» ертегісі: мақтаншақ ханшайымды жеңу үшін шошқа бағушы болып киім ауыстырған ханзаденің қызықты оқиғасы. Ертегілер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Шошқашы" (Svinedrengen) – Ханс Кристиан Андерсеннің әдеби ертегісі. Ол, мақтаншы ханшайымды ұнату үшін шошқашы болып киінген ханзада туралы. Бұл ертегі алғаш рет 1841 жылдың 20 желтоқсанында Данияның Копенгаген қаласында К. А. Рейцельдің "Балаларға арналған ертегілер. Жаңа жинақ. Үшінші кітапша" (Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Tredie Hefte) деген жинағында жарияланды. Бұл ертегінің түпнұсқа авторы Андерсен, бірақ осыған ұқсас ертегілер де бар. "Шошқашы" басқа да медиа форматтарына бейімделген.
"The Swineherd" (Svinedrengen) is a literary fairy tale by Hans Christian Andersen about a prince who disguises himself as a swineherd to win an arrogant princess. The tale was first published December 20, 1841 by C. A. Reitzel in Copenhagen, Denmark in Fairy Tales Told for Children. New Collection. Third Booklet (Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Tredie Hefte). The tale appears to be original with Andersen though similar tales are known. "The Swineherd" has been adapted to other media.
Сюжет
Кедей ханзада императордың қызына үйленгісі келіп, оған екі әдемі сыйлық – бұлбұл мен раушан гүлін жібереді. Принцесса қарапайым сыйлықтарды қабылдамайды, себебі олар жасанды емес, нағыз және табиғи. Сонда ханзада өзін жасырып, сарайда шошқа бағушы болып жұмыс істеуге өтініш береді. Жұмысқа орналасқан соң, ол музыка ойнататын құмыра жасайды. Ханшайым лайға батып, шошқа бағушының үйіне барады және құмыра үшін он сүйіспеншілікпен төлейді. Шошқа бағушы құмырадан музыкалық аспап жасағанда, ол үшін жүз сүйіспеншілікпен төлейді. Император қызының ойыншық үшін шошқа бағушыны сүйгеніне ашуланып, оны сарайдан қуады. Ханзада ханшайымды махаббатына лайықсыз деп тапқаннан кейін, бетін жуып, патшалық киімін киіп, ханшайымды әкесі сияқты мойындамайды. Ханшайым сарай есігінің алдында мұңды ән шырқап отырады.
A poor prince wants to marry the Emperor's daughter and sends her two beautiful gifts, a nightingale and a rose. The princess rejects the humble gifts because they're real and natural, rather than artificial. The prince then disguises himself and applies for the position of swineherd at the palace. Once on the job, he creates a musical pot. The princess slogs through the mud to the swineherd's hut and pays ten kisses for the pot. When the swineherd follows the pot with the creation of a musical rattle, she pays one hundred kisses for it. The Emperor, disgusted that his daughter would kiss a swineherd for a toy, casts her out. The prince, having found the princess unworthy of his love, washes his face, dons his royal attire, and spurns the princess as her father did. The princess is left outside the palace door singing dolefully.
Жарияланым
Бұл ертегі алғаш рет 1841 жылдың 20 желтоқсанында Данияның Копенгаген қаласында К. А. Рейцельдің "Балаларға арналған ертегілер. Жаңа жинақ. Үшінші кітапша" (Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Tredie Hefte) еңбегінде жарық көрді. Алғашқы ағылшын тіліне аудармасын 1846 жылы Чарльз Бонер жасады және оны "Даниялық әңгімелер кітабында" жариялады. Профессор Стит Томпсон осындай ертегілерді Аарне-Томпсон-Утер ATU 850, "Принцессаның туған белгілері" деп жіктеді. Август Лескин "Märchenkreis" славян дәстүрінде кең таралғанын, сюжетінің ұқсас екенін жазды: ханшайым шаруаның музыкалық аспап (флейта, скрипка және т.б.) тартып ойнаған билейтін жануарларын (қой, шошқа және т.б.) көреді, оларды сатып алуға қызығушылық танытады, ал оның орнына өзінің туған белгісін көрсетеді.
The tale was first published by C. A. Reitzel in Copenhagen, Denmark on 20 December 1841 in Fairy Tales Told for Children. New Collection. Third Booklet (Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Tredie Hefte) and first translated into English by Charles Boner in 1846 who published it in A Danish Storybook. Professor Stith Thompson classified such tales as Aarne–Thompson–Uther ATU 850, "The Birthmarks of the Princess". August Leskien wrote that the "Märchenkreis" is very widespread in Slavic tradition, with the same plot: the princess sees the dancing animals (sheep, pigs, etc.) of a peasant who plays a musical instrument (flute, violin, etc.) and is interested in buying the animals, in exchange for showing her birthmarks.
Сахна
Бұл ертегі басқа да ақпарат құралдарына бейімделген. "Жүздеген сүйіспеншілік" (Les cent baisers) – Бронислава Нижинскаяның хореографиясы, Барон Фредерик д’Эрлангердің музыкасы және Борис Кочноның либреттосы бойынша қойылған балет. Балеттің тұңғыш көрсетілісі 1935 жылғы 18 шілдеде Ковент-Гарденде өтті, онда Ирина Баронова ханшайым, ал Дэвид Личин принц рөлін ойнады. Балеттің Австралиядағы алғашқы сахнасы 1936 жылғы 5 желтоқсанда де Базильдің "Рус балеттері" труппасымен қойылды. Нино Рота (1911–1979) он үш жасында "Шошқа бағушы ханзада" деп аталатын опералық бейімдеу жасады. Ұлыбританиядағы жалғыз тұрақты қуыршақ театры – Уэльстің Рос-он-Си қаласындағы Харлекин қуыршақ театры 1958 жылы Эрик Браммелдің бейімдеуімен "Шошқа бағушы" қойылымын көрсетті. 1950 жылдары совет/орыс композиторы Борис Чайковский радио қойылымы үшін "Шошқа бағушы" атты музыкалық сюита жазды. Оқиғаның кейбір бөліктері Евгений Шварцтың 1934 жылғы "Императордың жаңа киімі" пьесасында қолданылған.
The tale has been adapted to other media. Les cent baisers (The Hundred Kisses), is a ballet choreographed by Bronislava Nijinska to music by Baron Frederic d'Erlanger and a libretto by Boris Kochno. The ballet premiered at Covent Garden 18 July 1935 with Irina Baronova as the Princess and David Lichine as the Prince. The ballet was first staged in Australia by de Basil's Ballets Russes on 5 December 1936. An operatic adaptation was undertaken by Nino Rota (1911–1979) called The Swineherd Prince when he was thirteen. Britain's only permanent marionette theatre, Harlequin Puppet Theatre at Rhos on Sea, Wales, presented "The Swineherd" in an adaptation by Eric Brammell in 1958. In the 1950s, Soviet/Russian composer Boris Tchaikovsky wrote a suite of incidental music for a radio production of The Swineherd. Parts of the story have been used in Evgeny Shvarts's 1934 play The Emperor's New Clothes.
Фильм
Джин Дейч осы әңгімені (Бьёрн Вийнблад салған суреттерімен) 1974 жылы Уэстон Вудс студиясы үшін фильмге көшірген.
Gene Deitch adapted the story (as illustrated by Bjørn Wiinblad) to film for Weston Woods Studios in 1974.