Кіріспе

Вамана Пуранасы (, IAST: Vāmana Purāṇa) – орта ғасырлық санскрит мәтіні және индуизмнің он сегіз маңызды Пуранасының бірі. Бұл мәтін Вишнудың бірінші аватарасының атымен аталады және бастапқыда Вайшнавалық мәтін болған болуы мүмкін. Дегенмен, Вамана Пурананың қазіргі қолжазбалары көбінесе Шиваға бағытталған, сонымен қатар Вишну және басқа индуист құдайлары мен құдайшаларын құрметтейтін тарауларды қамтиды. Бұл Шивалық мәтін деп есептеледі. Бұдан әрі, мәтін Пурана сипатына ие емес, көбінесе Үндістандағы Шивамен байланысты орындарға арналған Махатмиялардың (саяхат жол көрсеткіштері) жинағы болып табылады, оларға аңыздар мен мифология енгізілген. Вамана Пурананың қолжазбалары әртүрлі нұсқаларда сақталған, бұл түпнұсқадан айтарлықтай өзгеше, және уақыт өте келе әртүрлі аймақтарда өңделіп түзетілген. Ол "All India Kashiraj Trust" тарапынан екі рет жарияланды. Бірінші басылымда 95 тарау болса, ал екінші басылымдағы сындық басылым (Ананд Сваруп Гупта редакциялаған және "All India Kashiraj Trust", Варанаси баспасында жарияланған) 69 тараудан және қазіргі Харьянадағы және оның айналасындағы храмдар мен қасиетті орындарға арналған 28 тараудан тұратын Саро махатмиясын қамтиды. Бұл екі нұсқада да мәтінде айтылған, бірақ тарихқа жоғалған деп саналатын төрт самхитасы бар Брад Вамана жоқ. Мәтін секталық емес, ал оның алғашқы нұсқасы біздің заманымыздың 9-11 ғасырлары аралығында жазылған болуы мүмкін.

Мазмұны

Мәтіннің ең алғашқы ядросы 450-900 жылдары аралығында әртүрлі мерзімдермен даталанды, бірақ көптеген ғалымдар 9-11 ғасырларды жақсы көреді. Осы еңбектің алғашқы басылымдарында 96 тарау болған, ал жаңа нұсқаларында 69 тарау және қосымша бар. Бұл қосымша Бенгалияда табылған кейбір қолжазбаларда жоқ болған. Басында (1-тарау), Нарада Пуластиядан Вишнудың Вамана аватарын қабылдауы туралы сұрайды, ол оның кішкентай аватары. Мәтінде Вишнуны мақтайтын тараулар бар, бірақ Шиваны мақтайтын тараулар одан да көп. Мәтінде сондай-ақ әртүрлі қасиетті әйелдер де мақталады. Мәтінде Пуранаға тән космология және мифология туралы тараулар бар. Мәтінге Саромахатмья кіреді, ол қазіргі Харьянадағы Танесар және Курукшетра аймағындағы тирталар, өзендер мен ормандар, сондай-ақ қазіргі Шығыс Пәнджаб (Үндістан) жерлері туралы 28 тараулық нұсқаулық болып табылады. Мәтінде сонымен қатар Оңтүстік Үндістанның географиясы және жерлері туралы да айтылады.