Брахманда Пурана – индуисттік діни мәтін, 18 үлкен Пурананың бірі. Космологиялық теорияны, әлемнің пайда болуын баяндайды. Ежелгі мәтін, 4 ғ-дан бастау алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хинду діни мәтіні
Hindu religious text
Брахманда Пурана – санскрит мәтіні және индуистік мәтіндер жанрына жататын он сегіз негізгі Пурананың бірі. Бұл мәтін дерлік барлық антологияларда он сегізінші Махапурана ретінде тізілген. Ортағасырлық үнді әдебиетінде бұл мәтін Ваявия Пурана немесе Ваявия Брахманда деп те аталады, және бұл мәтін осы екеуі жеке дамыр алғанға дейін Ваю Пуранамен бірдей болған болуы мүмкін. Мәтін индуизмнің космологиялық теорияларының бірі, атап айтқанда "Космикалық жұмыртқа" (Брахма Анда) бойынша аталған. Бұл ең көне Пураналардың бірі, мәтіннің ең алғашқы ядросы біздің заманымыздың 4-шы ғасырына қарай саналады, содан бері үнемі өңделіп, көптеген нұсқаларда сақталған. Брахманда Пурана қолжазбалары космогония, санскара (өмірлік жол), генеалогия, этика және міндеттер (Дхарма), йога, география, өзендер, жақсы үкімет, басқару, дипломатия, сауда, мерекелер, Кашмир, Каттак, Канчипурам және басқа да орындарға саяхат жолдары сияқты тақырыптарды қамтиды, энциклопедиялық сипатта болады. Брахманда Пурана Лалита Сахасранамамды (әлемдегі жоғары құдай ретінде Лалита құдайына арналған стотра) қамтығанымен және Бали, Индонезияда табылған ең ерте индуистік мәтіндердің бірі болғанымен ерекшеленеді, оны Яван Брахмандасы деп те атайды. Мәтіннің ең маңызды бөлігі – Адхьятма Рамаяна, ол 65 тарау мен 4500 шумақтан тұрады және Рама Бхакти мен Адвайта Ведантаны философиялық тұрғыдан үйлестіруге тырысады.
The Brahmanda Purana is a Sanskrit text and one of the eighteen major Puranas, a genre of Hindu texts. It is listed as the eighteenth Maha Purana in almost all the anthologies. The text is also referred in medieval Indian literature as the Vayaviya Purana or Vayaviya Brahmanda, and it may have been same as the Vayu Purana before these texts developed into two overlapping compositions. The text is named after one of the cosmological theories of Hinduism, namely the "Cosmic Egg" (Brahma Anda). It is among the oldest Puranas, the earliest core of text maybe from 4th century CE, continuously edited thereafter over time and it exist in numerous versions. The Brahmanda Purana manuscripts are encyclopedic in their coverage, covering topics such as Cosmogony, Sanskara (Rite Of Passage), Genealogy, chapters on ethics and duties (Dharma), Yoga, geography, rivers, good government, administration, diplomacy, trade, festivals, a travel guide to places such as Kashmir, Cuttack, Kanchipuram, and other topics. The Brahmanda Purana is notable for including the Lalita Sahasranamam (a stotra praising the Goddess Lalita as the supreme being in the universe), and being one of the early Hindu texts found in Bali, Indonesia, also called the Javanese Brahmanda. The text is also notable for the Adhyatma Ramayana, the most important embedded set of chapters in the text, which philosophically attempts to reconcile Rama Bhakti with Advaita Vedanta over 65 chapters and 4,500 verses.
Тарих
Брахманда Пурана – ең көне Пураналардың бірі, бірақ оның ең алғашқы ядросының құрамына қатысты пікірлер өте әртүрлі. 20 ғасырдың басындағы үнді ғалымы В. Р. Рамачандра Дикшитар бұл Пурананы б.з.д. 4 ғасырына жатқызған. Алайда, кейінгі зерттеулердің көпшілігі бұл мәтінді б.з. 4-6 ғасырлары аралығында жазылған деп санайды. Людо Рошердің айтуынша, мәтін шамамен 1000 жылы қазіргі түріне жеткен деп есептеледі. 10 ғасырдан кейін мәтін үнемі өңделіп, жаңа бөлімдер ескілерінің орнына қосылған болуы мүмкін. 13 ғасырдағы Ядава әулетінің ғалымы Хемадри сол кездегі Брахманда Пурананың үлкен бөліктерін цитаталаған, бірақ бұл бөлімдер мәтіннің қазіргі сақталған нұсқаларында табылмайды. Бұл 13 ғасырлық нұсқасы қолжазбалардан көп жағынан ерекшеленгенін көрсетеді. Пурананың қазіргі нұсқаларындағы ең маңызды бөлімдердің бірі – Адьятма Рамаяна, ол ғасырлар өткен соң, шамамен 15 ғасырда жазылған деп саналады және Адвайта мектебінің ғалымы, Рамананди Сампрадаясының негізін қалаушы Раманандаға жатқызылады. Осылайша, Адьятма Рамаяна кейіннен осы Пуранаға қосылған және индуизмдегі Рама дәстүрінің маңызды құжаты болып табылады. 19 ғасырдың ортасында Индонезияда голланд ғалымдары басқа Пураналармен бірге жавандық Брахманда қолжазбасын тапқан. Бұл мәтіннің санскрит түпнұсқасы жоғалған немесе әлі табылмаған. Голланд санскрит ғалымы Ян Гонда жавандық Брахманданы аударған және оны Үндістанда табылған санскрит мәтіндерімен салыстырған.
The Brahmanda Purana is one of the oldest Puranas, but estimates for the composition of its earliest core vary widely. The early 20th century Indian scholar V. R. Ramachandra Dikshitar dated this Purana to 4th century BCE. Most later scholarship places this text to be from centuries later, in the 4th to 6th century CE. The text is generally assumed, states Ludo Rocher, to have achieved its current structure about 1000 CE. The text underwent continuous revisions after the 10th century, and new sections probably replaced older ones. The 13th century Yadava dynasty scholar Hemadri quoted large parts of the then existing Brahmanda Purana, but these parts are not found in currently surviving versions of the same text, suggesting that the 13th century version of this Purana was different in many respects than extant manuscripts. The Adhyatma Ramayana, the most important embedded set of chapters in the extant versions of the Purana, is considered to have been composed centuries later, possibly in the 15th century, and is attributed to Ramananda – the Advaita scholar and the founder of the Ramanandi Sampradaya, the largest monastic group in Hinduism and in Asia in modern times. The Adhyatma Ramayana thus was added to this Purana later, and it is an important document to the Rama related tradition within Hinduism. A Javanese Brahmanda palm leaf manuscript was discovered in Indonesia in the mid 19th century by colonial era Dutch scholars, along with other Puranas. The Sanskrit originals of these are either lost or yet to be discovered. The Javanese Brahmanda was translated by the Dutch Sanskrit scholar Jan Gonda and compared to Sanskrit texts found in India.
Құрылымы
Брахманда Пурананың түпнұсқа, толық нұсқасы жоғалып кетті, ал 19 ғасырдағы ғалымдар тек бұл Пурананың бөлігі болғанын айтқан дербес кіші бөлімдерді немесе тараулар жинағын таба алды. Осы тараулардың көптегені 19 ғасырда алдаушылар сатқан жалған болып шықты. Кейін Вильсонның мәлімдеуінше, Пурананың толық жинағы деп танылған сирек жинақтар пайда болды. Брахманда Пурананың жарияланған қолжазбасы үш Бхагадан (бөлімдерден) тұрады. Бірінші бөлім екі Падаға (кіші бөлімдерге) бөлінген, ал қалған екеуінің әрқайсысы бір Пададан тұрады. Бірінші Бхагада 38 Адьяя (тарау) бар, екіншісі 74 тараудан, ал үшінші және соңғы Бхагада 44 тараудан тұрады. Бұл жарияланған мәтіндердің жалпы саны 156 тарауды құрайды. Рошердің сөзіне сәйкес, жарияланбаған қолжазбалардың басқа да нұсқалары әртүрлі кітапханаларда сақтаулы. Олардың құрылымы әртүрлі. Мысалы, осы Пурананың ішінде орналасқан Насикетопахиана мәтіні бір нұсқада 18 тараудан, ал екіншісінде 19 тараудан тұрады. Мориз Винтерниц бұл нұсқаны ежелгі Катха Упанишадада кездесетін Начикетаның "әдемі ескі аңызының" бұзылған, "түссіз, кеңейтілген" нұсқасы деп атады. Дәстүр және басқа Пураналар Брахманда Пурананың 12 000 шумақтан тұрғанын айтады, бірақ Венкатешвар Пресс баспасынан шыққан қолжазба нұсқасында 14 286 шумақ бар. Индонезиялық Брахманда Пурана нұсқасы әлдеқайда қысқа, қажетсіз сипаттамалардан айырылған, бірақ барлық маңызды ақпаратты қамтиды және қазіргі үнді нұсқасында кездесетін болжамдарға қатысты тарауларды қамтымайды. Бұл үнді мәтінінің ескі нұсқалары кішкенірек, басқа стильде және болжамдарға қатысты бөлімдерсіз болған болуы мүмкін, бірақ дәстүр одан да үлкен көз туралы хабарлайды.
The original, complete version of the Brahmanda Purana has been lost, and 19th century scholars could only generally locate and procure independent sub parts or collection of chapters that claimed to have been part of this Purana. Many of these chapters turned out to be fraudulent, sold by imposters in the 19th century. Later, Wilson states, rare compilations claiming to be the entire Purana emerged. The published manuscript of the Brahmanda Purana has three Bhaga (Parts). The first part is subdivided into two Pada (Sub Parts), while the other two have just one Pada each. The first Bhaga has 38 Adhyaya (Chapters), the second is structured into 74 chapters, while the third and last Bhaga has 44 chapters. These published text has a cumulative total of 156 chapters. Other unpublished versions of the manuscripts exist, states Rocher, preserved in various libraries. These vary in their structure. The Nasiketopakhyana text, which is embedded inside this Purana, for example exists in 18 chapters in one version and 19 chapters in another, in a form that Moriz Winternitz termed as a corrupted "Insipid, Amplified Version" of the "Beautiful Old Legend" of Nachiketa found in the ancient Katha Upanishad. The tradition and other Puranas assert that the Brahmanda Purana had 12,000 verses, but the published Venkateshwar Press version of manuscript contains 14,286 verses. The Indonesian version of Brahmanda Purana is much shorter, lacks superfluous adjectives but contains all essential information, and does not contain the prophecy related chapters found in the published extant Indian version. This suggests that older versions of the Indian text may have been smaller, in a different style, and without prophecy related sections, although tradition informs the opposite (an even larger source).