Кіріспе

Cena немесе Coena Cypriani (яғни "Киприанның тойы") – латын тілінде жазылған анонимді прозалық туынды. Дәстүр бойынша, шығарманың түпнұсқа авторлығы 3-ші ғасырдағы Киприанға, Карфаген епископына жатады, бірақ мәтін шамамен 400 жылы жазылған болуы мүмкін. Бұл датаға қатысты толық келісім жоқ: Артур Лапотрдің сөзіне қарағанда, ол император Юлиан Апостаттың (361–363) билігі тұсында жазылған. Мәтінде Қана қаласында өткен той туралы айтылады, онда ұлы патша (яғни Құдай) көптеген Киелі кітап кейіпкерлерін тойға шақырады. Бейлестің айтуынша, оны "аллегориялық аллегорезис пен библиялық түсіндірудің пародиясы" ретінде қарастыру керек. Лингвистикалық тұрғыдан алғанда, Киприанның авторы екенін ешкім дауламайды, бірақ шығарманы басқа авторларға жатқызуға әрекеттер жасалған. Бұл туындыны мұқият зерттеген алғашқылардың бірі Адольф фон Харнак болды, ол Acta Pauli пайдаланылғандықтан, оны ақын Киприан Галл жазған деп санайды. Бұл пікірді Х. Брюэр қолдайды, бірақ Вилли Хасс қарсылық білдіреді, ол Киприан мен Cena авторы Киелі кітаптың әртүрлі нұсқаларын қолданған деп есептейді. Дегенмен Хасс, мәтіндік деректер бойынша Cena Солтүстік Италиядан шыққан дегенге келіседі. Бұл туынды Орта ғасырларда өте танымал болды, сондықтан оны 875 жылы Каролинг императоры Карл Тоқалдың тәж кию рәсімінде оқыған. Шығарманың 54 қолжазбасы сақталған, ең көнесі 9 ғасырға жатады. The Cena Умберто Эконың "Розаның аты" романындағы рөлі арқасында жақында қайтадан танымал болды.