Кіріспе

Кирога – испандық тегі; ол Испанияның Галисия аймағындағы Луго провинциясындағы Кирога аңғары мен жерінен бастау алады. 715 жылы бір күшті рыцарь Кирога аңғары арқылы Галисияға кіретін жолды маврлардың шапқыншылығынан қорғады деген әңгіме бар. Ол қару ретінде темір ұштармен жабдықталған қасиетті таяқтарды қолданды, олар Кироганың гербінің негізіне айналды; жасыл (синопель) түсті фонға тік орналастырылған бес күміс таяқ (найза). Кирога әулетінің алғашқы аты 1218 жылы Фердинанд III Кастилияның билігі тұсында Кирога аңғарында туған Васко Де Кирога есімімен тіркелген. Васко Де Кироганың үйінен тараған тармақтар Монфорте, Мондонэдо, Чантада, Кирога, Луго және Саррия аудандарына жетті. Осы аймақтарда, сондай-ақ Пантон, Ланкара және Чезурас муниципалитеттерінде, Эспасантес, Карбальдо және Ламела приходтарында, сонымен қатар Солтүстік Испаниядағы А Корунья және Леон аймақтарында жаңа үйлер салынды. Галисиядағы иудаизмді зерттейтін кейбір ғалымдар Кирога есімінің шығу тегі Инквизиция кезінде қуғыннан қашу үшін сефард яхудилері Кирога деп атаған Галисиядағы гүлден шыққан болуы мүмкін дейді.

Кирогалар мен жаңа әлем

Жаңа Испания тарихындағы елеулі Кирога – епископ Васко де Кирога (1470–1565) болды. Ол Мексиканың бағындырылған халқына көмек көрсетуге арналған жеке күресімен танымал болды. Родриго Де Кирога Лопес Де Собер (1512) 1540 жылы Чилиге бағындыру экспедициясында саяхат жасады. Ол Сантьяго қаласын құрушылардың бірі болды. 1548, 1558 және 1560 жылдары Сантьяго мэрі қызметін атқарды. Ол Мерседес монастырын болашақ ұрпақтары мен отбасыларының зираты ретінде салды. Родриго өмірінің соңғы жылдарында көптеген лауазымдарды иеленді және 1580 жылдың 25 ақпанында қайтыс болды. Оның Изабель Де Кирога есімді заңды емес қызы болды. Кейін ол Чилиге келген алғашқы испан әйелінің анасы Инес Суареске үйленді. Инес 1540 жылы Чилиге экспедицияны басқарған Педро Вальдивияның адал серігі болған. Бірнеше Кирога экспедициялармен Чилиге сапар шекті, содан кейін Кирога әулеті Чилиде кеңейді, себебі осы саяхатшылардың көптегені қоныстанды және жаңа тармақтар құрды. Ең танымалдары – 16 ғасырдың соңында Сантьяго мэрі болған Родриго Де Кирога. Чилидегі көптеген Кирогалар оның үлгісімен жүріп, 17 ғасырда Чилидің басқа қалаларының мэрі болды. 1557 жылы Хуан Де Лосада и Кирога Чилиге келіп, Сиудад Де Лос Конфинес (1560–1563) губернаторы, Сантьягоның бас майоры (1566) болды. Ол Сантьяго орденінің рыцары атанды. Генерал ретінде ол Арауко шайқасында (1574) 500 сарбаздық күштің басына тұрды және 1575 жылдың 19 мамырында Санто-Доминго аралының шығанағында Чилиге бағыт алған «Ангел Габриэль» кемесінде қайтыс болды. Оның сіңілі ұлы Николас Де Кирога 1575 жылғы экспедицияға қатысты. Николас 1579 жылы капитан, 1580 жылы екінші бас майор болып тағайындалды, кейіннен Жоғарғы Әділет судьясы қызметін атқарды. 1581 жылы Ана Фарра Феррис Де Гамбоаға үйленді, екеуі де Чилиде Кирога есімін таратуға көмектесті. Николас Мерседес монастырының да меценаты болды. Тағы бір белгілі Кирога 1878 жылы Уругвайдағы Салто қаласында дүниеге келді; оның есімі Хорасио Кирога еді. 1900 жылға қарай 22 жастағы жазушы әртүрлі әдеби журналдарда жарияланды. Хорасио көптеген әңгімелер жариялады, соның ішінде ағылшын тілінен аударылған «Бассыз тауық және басқа да әңгімелер», «Оңтүстік Американың ормандары», «Шеттегілер және басқа да әңгімелер» сияқты антологиялар бар. 1936 жылдың соңында Хорасиоға простата рагына операция жасалды, ал бірнеше айдан кейін өзіне-өзі қол жұмсады.