Кіріспе

Батыр шағыр Аргентинада (ш. 1878 – 1909)

Малакара (ш. 1878 – 1909) – Аргентинаның Патагониясындағы Уэльс қонысының тарихында орын алған жылқы. Бұл ат Жохан Эванстың жоғарғы Чубут аңғары мен Анд тауларын зерттеу сапарында өмірін құтқарған батыл секірісімен танылды. Джон Дэниел Эванс 1865 жылы Уэльске көшіп келген алғашқы кемемен Патагонияға келген кезде үш жаста еді. Қоныс дамыған сайын жоғарғы Чубут аңғары зерттелді, ал Джон Эванс жергілікті техуелче халқынан үйренген дағдыларын қолдана отырып, бұл жұмыста маңызды рөл атқарды. 1883 жылдың қараша айында ол алтын іздеу және зерттеу мақсатымен Анды тауларына батысқа қарай топ жетектеп барды. Жолда олар Техуелче тұтқындарын Вальчетаға қадағалап алып бара жатқан әскер тобымен кездесті, бұл Шөлді жаулап алудың соңғы науқандарының бірі болатын. Топтың бір бөлігі кері қайтуға шешім қабылдады, бірақ Эванс бастаған төртеуі жолын жалғастырды. 1884 жылдың ақпан айының соңында олар қазір Гуальхайна деп аталатын өзенге жетті, онда кацик Фойел бастаған тайпаның үш өкілімен кездесті. Олардың бірі, Хуан Сальво, оларды танып, олардың әскердің тыңшылары болуі мүмкін деген күдік білдірді. Ол оларды Фойелге жеткізуге тырысты, бірақ олар бас тартқан соң, дау туды. Төрт зерттеуші 600 км қашықтықтағы төменгі Чубут аңғарына қайтуға шешім қабылдады, Фойелдің жауынгерлері оларды қуалай берді. 4 наурызда оларға шабуыл жасалды, Эванстың үш серігі қаза тапты. Эванс Малакараға мініп, тік жардан терең каньонға секіру арқылы жалғыз құтылу жолын таңдады. Малакара сәтті секіріп, каньонның екінші жағына шықты. Эванстың қуғындарының ешқайсысы да осындай секіруге батыл болмады, ал олар каньонды айналып өткен кезде ол алған басымдық оған қауіпсіз жерге жетуге мүмкіндік берді. Эванс осы аймақты зерттеуді жалғастырды және мұнда Уэльс қоныстарын құруда жетекші рөл атқарды, нәтижесінде аймақ Чили емес, Аргентинаның құрамына кірді. Малакара 1909 жылға дейін өмір сүрді, 31 жасында қайтыс болды. Эванс оны Тревелинде жерледі және қабір тасына мына жазуды ойды: