Кіріспе

Маймыл миы – маймыл немесе приматтардың кейбір түрлерінің миынан тұратын, болжамды тағам. Жануарлардың миы әртүрлі тағамдарда қолданылғанмен (мысалы, жұмыртқа және ми, немесе қуырылған мимен жасалған сэндвичтер), маймыл миының іс жүзінде желінгеніне қатысты пікірталас бар. Батыс мәдениетінде оның желуі жиі бейнеленеді және талқыланады, көбінесе экзотикалық мәдениеттерді ерекше қатыгез, беймүләйім және/немесе есімсіз деп көрсету контекстінде. Саңырауқұлақтың сыртқы түрі Азиядағы макак сияқты кейбір приматтардың терісіне ұқсайды. Нақты маймыл миы 17 ғасырда өткен Цин империясының Маньчжу-Хань императорлық банкетінің бір бөлігі болған, онда оны тікелей бас сүйегінен жеген болуы мүмкін. 1958 жылы жазушы Лейла Хэдли Макаодағы (Гонконгқа жақын) мейрамханадағы тамақ туралы мәлімет жариялады, онда маймыл миы жаңадан өлтірілген маймылдың бас сүйегінен желінген. Жазушы Альберт Поделл 1966 жылы Гонконгте тірі маймыл миын жегенін айтады және оны "50 жылда әлемді айналдыру" кітабында сипаттады. Бүгінгі күні осы тәжірибенің қаншалықты кең таралғаны күмәнді. 21 ғасырдағы Қытайдың белгілі бір жабайы жануарларды сатып алу саясаты маймыл миын жеуді заңсыз етеді, бұзушылар 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Азиядан Африкаға қарай, табиғат зерттеушісі Анжела Медер Нигерияның оңтүстік-шығысы мен Камерунның оңтүстік-батысындағы анаанг халқының мәдени дәстүрін "Горилла журналында" сипаттады, онда жаңа тайпа басшысы ауланған горилланың миын жесе, ал тайпаның басқа бір көрнекті мүшесі – жүрегін жейтін болған. Осы мәліметтерге сәйкес, бұл тәжірибе жаңа басшылық орнаған кезде ғана орын алған, ал гориллаларды өлтіру әдетте тыйым салынған.

Денсаулыққа қауіп төндіреді

Кейбір жануарлардың миы мен басқа да жүйке жүйесінің тіндерін жеу адам денсаулығы үшін қауіпті саналады, бұл Крейцфельдт-Якоб ауруы сияқты жұқпалы энцефалопатияларға әкелуі мүмкін.

Көркем шығармаларда

Маймыл миын жеудің қияли бейнесі Джон Алан Шварцтың 1978 жылғы "Өлімнің бет-бейнелері" деген mondo фильмінде көрсетілген. Ғимарат иесі официантқа маймылды әкелуге сигнал береді, содан кейін ол маймыл үстелге орнатылған қоршауға бекітіледі. Туристтерге балғалар беріледі, олар маймыл өлгенше басына соғып тұрады. "Өлімнің бет-бейнелері" фильмінен кейін келесі он жылда маймыл миын жеу салтына сілтеме жасайтын қосымша көріністер пайда болды, оның ішінде 1984 жылғы "Индиана Джонс және апат ғибадатханасы", 1981 жылғы жапондық қылмыстық фильм "Теңізшінің костюмі мен автоматтары", сондай-ақ 1985 жылғы комедиядағы диалог бар. Бұл көріністердің шоқтықтығынан басқа, олардың ортақ белгісі – шығыстануды бейнелеуі, автор София Роуз Арьянаның сөзіне сәйкес, бұл "Алыс Шығыстың ерекше және бұрмаланған бейнелерін біріктіруге" арналған кинематографиялық тәсілдер ретінде қолданылады.