Кіріспе

Роберт Э. Говардтың қысқа әңгімесі "Қарқынның көлеңкесі" – американдық жазушы Роберт Э. Говардтың қысқа әңгімесі, алғаш рет 1934 жылдың қаңтарында "The Magic Carpet Magazine" журналында жарияланған. Бұл әңгімеде Рогатинолық Қызыл Соня кейіпкері енгізіледі, ол кейіннен танымал Қызыл Соня кейіпкеріне шабыт көзі болды, ол тізбекті бикини киген әйел-жауынгердің архетипі. Говардтың әйгілі фантастикалық туындыларынан өзгеше, "Қарқынның көлеңкесі" – 16 ғасырдағы тарихи көркем әңгіме. Ол Осман сұлтаны Сүлеймен Шығай (Сұлтан Сүлеймен I деп те аталады) мансабын, 1526 жылғы Мохач шайқасының салдары мен 1529 жылғы Вена қоршауын ойдан шығарылған кейіпкерлер мен оқиғалардың тұсы ретінде пайдаланады.

Сюжет

Стамбулда Осман сұлтаны Сүлеймен Ұлы 9 ай бойы тұтқында ұстаған Киелі Рим империясының дипломатиялық елшілігінің мүшелерін үйлеріне қайтарады. Бірақ ол араларынан біреуін таниды – Мохач шайқасында оны ауыр жаралаған Готфрид фон Кальмбах есімді рыцарьды. Османлы Ұлы визирі Паргалы Ибрагим Паша қатал сарбаз Михаль Оглуға фон Кальмбахты іздеп табу және оның басын әкелуді тапсырады. Михаль Оглу және оның жауынгерлері Осман империясы мен Вена арасындағы аймақтарды шабады, Сүлейменнің қалаға шабуылына дайындық жүргізеді. Олар фон Кальмбахтың алдыңғы күні ішімдік ішіп шаршап ұйықтап жатқан Дунай маңындағы шағын ауылға шабуыл жасайды. Ол күресіп босап, Венаға қарай аттанады, онда қала тұрғындары Сүлейменнің келуіне дайындалуда. Осман әскері толық құрамымен келіп, қоршау басталады. Фон Кальмбах қала қабырғаларында түркі сарбаздарымен шайқасады. Ол ерлермен бірге соғысатын қызыл шашты әйелмен танысады – Рогатинолық «Қызыл» Соня, ол Сүлейменнің сүйікті гаремі Хурем Сұлтанның қарындасы екені белгілі болады. Түркілерге қарсы бір шайқаста жеңіліске ұшырағанда, ол фон Кальмбахқа көмектеседі. Кейін қоршау толастайды, қорғаушылар қала алаңында шарап ішумен көңіл көтереді. Қызыл Соня фон Кальмбахты сөкпейді, олардың арасында дау туады. Мас және ашулы фон Кальмбах ерлерді қала сыртындағы Осман лагеріне шабуыл жасауға итермелейді. Кездейсоқ, мас шабуыл Вена қабырғаларының ішіндегі сатқындардың көмегімен жоспарланған сұлтанның күтпеген шабуылын болдырмайды. Сұлтан жеңілгенін мойындайды, Осман әскері кетуге дайындалады. Бірақ фон Кальмбахты Венадағы сатқындар – армян саудагері мен оның ұлы есірткіге салып, ұрлап кетеді, олар сұлтанның визирімен байланыста болып, рыцарьдың басын алуды үміттенген. Қызыл Соня тағы да фон Кальмбахқа көмектеседі. Ол армянды капитуляциялаған Осман әскерінің алғы шебінде жүрген Михаль Оглуға хабар жеткізуге шантаж жасайды. Оглу хабарды алады және фон Кальмбах жалғыз және одан алыс емес деп ойлап, шағын отрядпен колоннадан бөлініп кетеді. Бірақ оған австриялықтар тұзақ қойып, қарсы шабуылдайды. Стамбулда Сүлеймен Орталық Еуропадағы «жеңісінің» құрметіне той-думандар ұйымдастырады. Ол пошта арқылы күдіс тудыратын пакет алады, оны ашып, фон Кальмбахтың басы деп күтеді. Бірақ ішінде Михаль Оглудың кесілген басы болады, сонымен қатар Қызыл Соня мен фон Кальмбахтың қорлайтын хаты да қоса берілген.

Орнату

Оқиға Мохач шайқасы және 1529 жылғы Вена қоршауы айналасында, Сұлтана Сүлейменнің Еуропаға жасаған шабуылымен байланысты.

Қызыл Соня/Сонья

Әңгімеде Рогатинолық Қызыл Соня – польша-украин тегінен тарайтын, қару қолданатын жауынгер әйел, Осман сұлтанына кек сақтайды. Оның атқа кондыратын қызыл шашы мен оған сай ыстық мінезі бар. Әңгіме барысында ол Сүлейменнің сүйіктісі, русьтік гарем қызы Рокселананың туысы екені анықталды, ол соңында оның жалғыз заңды әйеліне айналды. Говардтың Қызыл Сонясы оның Конан варвар кейіпкерімен ешқандай байланысы болған жоқ. Рой Томас пен Барри Смит, Marvel Comics-тің "Конан варвар" комиксінде Қызыл Соняны Гибориан дәуіріне көшіріп, оның есімін жазуын өзгертті. "Аққұстың көлеңкесі" атты туынды Marvel компаниясы "Конан варвар" комиксінің #23 санында (1973 жылдың ақпаны) Конан мен Қызыл Соняның осы аттас әңгімесі ретінде бейімдеді. Сонымен қатар, 1985 жылы түсірілген және Гибориан дәуірінде өтетін "Қызыл Соня" фильмінің басында: "Роберт Э. Говард жасаған кейіпкер негізінде түсірілді" деп көрсетілген, бұл фильмді Қызыл Соня мен Гибориан дәуірінің арасындағы тағы бір байланысқа айналдырады.