Кіріспе

Буддалық жазба, Пали канонындағы Худдака Никаядағы сутталар жинағы. Сутта Нипата – Пали канонының Сутта Питака бөлігіндегі буддалық жазба, Будданың уағыздар жинағы. Бұл буддизм әдебиетінің ерте кезеңіндегі туындылардың бірі. Чалмерс сўтта сөзінің "бір-біріне байланысқан ілімдер" екенін, ал Олденберг нипата сөзінің "шағын жинақ" екенін түсіндіреді.

Ежелгі дәуір

Чалмерс "Сутта Нипата" материалының көнелігі бірдей емес екенін, бірақ онда буддалық шығармалардың ең көнелері кездеседі дейді. Морис Винтерниц және Хажиме Накамура да оның поэзиясы буддизмнің бастапқы кезеңінде пайда болған деп санайтын белгілі будда ғалымдары. "Сутта Нипата"ға арналған "Ниддеса" атты түсіндірме, мәтіннің көне екенін көрсететін канонның өзінде қамтылған. Ашоканың Бабру немесе Калькутта Байрат жазуында да осы кітаптан көптеген мәтіндерге сілтеме жасалған.

Контекст

Кейбір ғалымдар бұл ең ежелгі буддистік тәжірибелерді сипаттайды деп санайды. Бхикху Бодхи және К. Р. Норман сияқты басқалары оның құрамында көптеген ерте материалдар бар екенімен келіседі. Қытай буддистік канонында Аттхакавагганың бір нұсқасы сақталған. Нипатаның санскрит тіліндегі фрагменттері де қол жетімді. Ниддеса – Аттхака Вагганың мазмұны және Параяна Вагганың бөліктеріне арналған екі бөлімнен тұратын түсіндірме, ол Пали канонында Худдака Никаяның кітабы ретінде енгізілген. Бұл түсіндірме дәстүрлі түрде Шарипутраға жатқызылады, ал оның канонда болуы Сутта Нипатаның салыстырмалы түрде ерте жазылғанын көрсетеді. Көптеген буддистік аңыздар Суттанипатадан бастау алады, мысалы, Налака суттасындағы Гаутам Будданың дүниеге келуі туралы Аситаның болжамы немесе король Бимбисараның Гаутам Буддамен болған әйгілі кездесуі.

Неміс тіліне аударылған

Tr Nyanaponika, Verlag Beyerlein & Steinschulte, D 95236 Stammbach, Германия, 1996 жылғы 3-басылым.