Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құнның қайтарылуы – жеке меншік жер иелері үшін мемлекеттік инфрақұрылымның қамтамасыз ететін құндылықтың бір бөлігін немесе толығымен қайтаруға бағытталған мемлекеттік қаржыландыру түрі. Көптеген елдерде қалалық дамуды қолдауға қажетті инфрақұрылымды құруға мемлекеттік сектор жауапты. Бұл инфрақұрылымға жолдар, саябақтар, әлеуметтік, денсаулық сақтау және білім беру мекемелері, әлеуметтік тұрғын үйлер, климатқа бейімделу және оның салдарымен күресу құралдары және тағы да басқалары кіруі мүмкін. Мұндай инфрақұрылымды салу және күтіп ұстау үшін көп қаржы жұмсалады, көбінесе мұндай жобаларды қаржыландыру үкімет органдарының мойнында болады. Осы инфрақұрылымды құруға және ұстауға міндетті мемлекеттік органдар осы инвестицияларды қаржылық тұрғыдан қолдауға мүмкіндік беретін механизмдерді іздеумен айналысады. Қаржыландырудың мұндай механизмдерінің бірі – құнның қайтарылуы. Құнның қайтарылуы схемалары мемлекеттік инвестициялардың нәтижесінде туындаған пайданың бір бөлігін қамтамасыз етеді және қайтарып алады, осылайша инвестицияның өзінің құнын өтеуге мүмкіндік береді. Құнның қайтарылуы стратегиясы мемлекеттік инвестициялар жеке меншік жер мен жылжымайтын мүліктің құнын арттырады деген тұжырымға негізделген. Осы құнның артуын қамтамасыз ету арқылы үкіметтер қаражатты қайтарып алады, оны болашақта қоғам үшін қосымша құндылық жасауға жұмсауға болады.
Value capture is a type of public financing that recovers some or all of the value that public infrastructure generates for private landowners. In many countries, the public sector is responsible for the infrastructure required to support urban development. This infrastructure may include road infrastructure, parks, social, health and educational facilities, social housing, climate adaptation and mitigation tools, and more. Such infrastructure typically requires great financial investment and maintenance, and often the financing of such projects leans heavily on the government bodies themselves. Public entities, tasked with creating and maintaining this infrastructure, are constantly in search of mechanisms which can allow for fiscal support of these investments. One such mechanism of financing is Value Capture. Value capture schemes secure and recover a portion of the benefits delivered by public investments, in order to offset the costs of the investment itself. Value Capture strategies operate under the assumption that public investment often results in increased valuation of private land and real estate. "Capturing” the subsequent increase in value, governments are able to recuperate funds, which can ultimately be used to generate additional value for communities in the future.
Сипаттама
Мемлекеттік инвестициялар, мысалы, көлік немесе кәріз инфрақұрылымын салу, жапсарлас жердің құнын арттыра алады, бұл жеке меншік иелеріне күтпеген пайда әкеледі. Бұл күтпеген құн (жер құнының өсуі, бұл жеке меншік иелеріне ешқандай шығынсыз пайда әкеледі) тікелей мемлекеттік кіріс ретінде "жинақталуы" мүмкін (георгизмді қараңыз). Осылайша, құнды жинақтау мемлекеттік инвестициялардың оң сыртқы әсерін ішкі жүйеге енгізеді, мемлекеттік органдарға өз инвестицияларының тікелей иелеріне салық салуға мүмкіндік береді. Қалалық жоспарлаушылар мен қаржы мамандары құнды жинақтау механизмдеріне кемінде екі себеппен қызығушылық танытады: 1) олар белгілі бір жерге пайда әкелетін инфрақұрылымды қаржыландырудың нақты әдісін ұсынады және 2) мұндай инвестициялар аймақта жеке инвестицияларды ынталандыруы мүмкін, бұл қалаға кең ауқымда пайда әкеледі (мысалы, жұмыс орындарын ұсыну, сауда және басқа да ыңғайлы жағдайлар жасау, сондай-ақ берік және әртүрлі салық базасын құру арқылы). Қалалық қазынаға қала қаржыландырған инвестициялардың оң сыртқы әсерінің бөлігін жинақтау саяси жағынан тиімді болуы мүмкін. Бұл қаланың жалпы кірісінен қалалық инфрақұрылымға салынған инвестициялардан кейін белгілі бір меншік иелерінің жер құнының өсуіне байланысты туындайтын әділетсіз пайда алу туралы қоғамдық алаңдаушылықты азайтуға көмектеседі. Бұл әдетте осылай аталмаса да, ең көп таралған құнды жинақтау механизмі – нарықтық құнның жүйелі бағалауынан басқа ерекшеліктері жоқ жалпы жылжымайтын мүлік салығы; себебі жалпы жылжымайтын мүлік салығы жер құнына салынатын салықты да қамтиды. Кез келген жердің құны оның түрлі (мемлекеттік және жеке) нысандарға жақын орналасуымен анықталады. Мысалы, жаңа метро станциясы немесе тас жол торабы салынған кезде жаңа нысанға жақын жердің құны артады. Жерді жақсартуға жасалған инвестициялар жақын жерлерге капитал салуға мүмкіндік береді, бұл жердің құнын одан әрі арттырады. Осылайша, салық ставкалары өзгермесе де, пайда көретін мүліктерден түсетін салық кірісі жердің құнының жоғарылауы мен дамудың артуы есебінен өседі. Әрине, құнды жинақтаудың тиімділігі тұрақты түрде жаңартылатын бағалаулармен жұмыс істейтін, жылжымайтын мүлікке немесе жер құнына салынатын салық жүйесіне байланысты.
Public investments, such as building transportation or sewer facilities, can increase adjacent land values, generating an unearned profit for private landowners. The unearned value (increases in land value which otherwise profit private landowners cost free) may be "captured" directly by converting them into public revenue (see georgism). Thus, value capture internalizes the positive externalities of public investments, allowing public agencies to tax the direct beneficiaries of their investments. Urban planners and finance officials are often interested in value capture mechanisms, for at least two reasons: 1) because they offer a targeted method to finance infrastructure benefiting specific land, and 2) because some such investments can generate private investment in the area, which will more widely benefit the city (e. g., by providing employment opportunities, shopping and other amenities, and a more robust and diverse tax base.) It can be politically useful to capture for the city treasury a share of the positive externalities of city financed investment. This can help address public concern about the fact or perception of unfair windfalls when specific owners’ land values increase after urban infrastructure investment is paid from general city revenues. Although it is not always talked about as such, the most common value capture mechanism is the general real property tax, with no special features other than regular assessment of market value; this is because the common real estate tax includes the less known land value tax. The value of any given land is determined by its proximity to various amenities (both public and private). Thus, for example, when a new subway station or highway interchange is installed, land near the new facility becomes more valuable. Investment in capital improvements to land can synergistically generate capital investment in other nearby locations, which further increases land value. Thus, even if the rate of taxation does not change, the tax revenue generated from properties which benefit goes up by way of higher land values and increased development. The effectiveness of value capture depends, of course, on a smoothly functioning ad valorem property or land value tax system, with regularly updated assessments.