Сара Скотт: Жазушы, аудармашы және әлеуметтік реформатор өмірі

Кіріспе

археолог Сара Скотт (туған есімі Робинсон) (21 қыркүйек 1720 – 3 қараша 1795) – ағылшын романшысы, аудармашы, әлеуметтік реформатор және Блюстокингтер клубының мүшесі. Оның ең танымал еңбегі – «Мыңжылдық зал және оған жақын жерлер» атты утопиялық романы, одан кейін «Сэр Джордж Эллисонның тарихы» атты жалғасы жарық көрді.

Ерте өмір

Сараның әкесі Мэтью Робинсон мен анасы Элизабет Дрейк екеуі де әулетті отбасылардан тегін шығарған. Сара тоғыз баланың ең кішісі еді. Йоркширде дүниеге келгенімен, көп уақытын Англияның Кембридж қаласындағы бауырларымен өткізді, онда әжесі Сара Моррис Дрейк, кемпір атасы, Кембридж университетінің белгілі ғалымы доктор Коньерс Миддлтонмен бірге тұрды. Оның барлық ағаларының бірінен басқасы, өте табысты мансапқа қол жеткізді, бірақ үлкен әпкесі, кейін жазушы және қоғамдық қайраткер Элизабет Монтегю, ең табыстысы болды, Шекспирді сынаушы және Блюстокингтердің негізін қалаушы ретінде әдеби ортада танымал болды, сондай-ақ Сара да оның мүшесі атанды. Әпкелер жас кезінде бір-біріне жақын болды. Элизабет автор ретінде көп танылғанмен, ол Сараның "оның зияткерлік және әдеби қызығушылықтарында, оны осы салада ынталандырғаны үшін артық екенін" жиі ойлады. Екеуі де өмір бойы жазған басқа хаттарымен бірге, үнемі хат алмасып, "француз және ағылшын әдебиеті мен тарихы, жазу, аударма және саясат" сияқты мәселелерді талқылады. Сараның хаттарынан оның әдебиетке ертеден бергі сүйіспеншілігі, әсіресе Спенсер, Сидни, Мильтон, Свифт және Вольтердің шығармаларын ұнатуы білінеді. 1741 жылы Сара шешек ауруына шалдықты, бұл ауру көбінесе зардап шеккендердің денесінде жаралар қалдырып, "неке нарығындағы құнын төмендетіп" тастайтын. Сара кейіннен "Мыңжылдық зал" романында шешек ауруынан келген іздері бар, бірақ мінезі бұзылмаған кейіпкерді жасады. Сараның ауруынан бір жыл өткен соң, оның әпкесі Элизабет, леди Маргарет Харлимен дос болып, Лондонның жоғарғы қабаттарымен танысқаннан кейін, 50 жастағы бай Эдвард Монтегюге, Сандвич графының немересіне үйленді. Сара анасына күтім жасау үшін үйде қалды, оның анасы рактан көз жұмақ болды. 1746 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Сара Элизабет пен Эдвардқа Бат қаласына сапарлады. Ол мүгедек леди Барбара Монтегю, немесе леди Бабқа күтім жасау үшін қалып, олармен тығыз достық қарым-қатынас орнатты. 1748 жылы екі әйел қаржыларын біріктіріп, бірге тұруға бел буды. "Мыңжылдық зал" 1778 жылға дейін төрт рет қайта басылды. Оның феминистік аспектілері мен маңызына қызығушылық 20 ғасырдың соңында оны қайтадан көпшіліктің назарына түсірді.

Sarah's father, Matthew Robinson, and her mother, Elizabeth Drake, were both from distinguished families, and Sarah was the youngest of nine children. Although born in Yorkshire, she spent much time with her siblings in Cambridge, England, where her grandmother, Sarah Morris Drake, lived with her stepgrandfather, Dr. Conyers Middleton, a famous scholar at Cambridge University. All but one of her brothers would go on to a highly accomplished career, yet her elder sister, who would later become the writer and social activist Elizabeth Montagu, became the most accomplished, earning fame in literary circles as a critic of Shakespeare and founder of the Bluestockings, of which Sarah also became a member. The sisters were emotionally close in their early years. Although Elizabeth was much more acclaimed as an author, Elizabeth often considered Sarah to be "superior in certain respects, particularly intellectual and literary interests, in which she encouraged her." The two regularly corresponded with each other in letters which have been preserved, along with other letters Sarah wrote throughout her life, discussing such matters as "French and English literature and histories, writing, translation, and politics." Sarah's letters also revealed an early love of literature, especially the works of Spenser, Sidney, Milton, Swift, and Voltaire. Sarah contracted smallpox in 1741, a disease that would often leave its victims scarred and disfigured, "lowering [their] value in the marriage market." Sarah would later create a fictional character in Millenium Hall who had the telltale marks of smallpox that diminished her complexion but not her character. A year after Sarah's illness, her sister Elizabeth, after being befriended by Lady Margaret Harley and introduced to the highest circles of London life, married the wealthy 50 year old Edward Montagu, grandson of the Earl of Sandwich. Sarah stayed home to tend to her mother, who was dying of cancer. After her mother died in 1746, Sarah visited Elizabeth and Edward in Bath. She chose to stay and care for the invalid Lady Barbara Montagu, or Lady Bab, with whom she developed a very close friendship. In 1748, the two women combined their finances and set up house together. Millenium Hall went through four editions by 1778. Interest in its feminist aspects and implications brought it back into public attention in the late 20th century.

Кейінгі өмірі

1763 жылы леди Барбара 300 фунт стерлинг пенсия алды, бұл үй шаруашылығының қаржысын жеткілікті деңгейде қамтамасыз етті, ал Сара бірнеше жыл бойы ештеңе жазбады. Бірақ 1765 жылы леди Барбараның қайтысымен, және әпкесінің ынталандыруымен, Сара қайтадан жазуға кірісті. «Сэр Джордж Эллисонның тарихы» 1766 жылы жарық көрді. Бұл «Миллениум залына» жалғас, онда сол аттас баяндаушының «игілік істері» бейнеленген, олар Миллениум залына жасаған сапарынан шабыттанды. Оның іс-қимылдарына «Ямайкадағы плантацияларында реформалар жасау, Англиядағы кедейлерге көмектесу, үйінің жерінде егде жастағы жұмысшыларды жұмысқа алу, түрмеден шығу үшін қор құру және әртүрлі топтағы әйелдердің біліміне қаржы жұмсау» кіреді. Роман утопиялық болғанымен, ол Сараның саяси жазбаларында жазған «патриот патшалар» элементтерін де қамтыды. Келесі жылы Сара Бьюкингемширде «қауымдық үй» деп аталатын, «жақынырақ кедейлерге арналған мектеп және басқа да қайырымдылық мекемелерін» қамтитын нақты Миллениум залын құруға тырысты. Сара басқа жазушы Сара Филдингті және тағы басқаларды өзімен бірге тұруға шақырды. Әрбір мүше жобаға 50 фунт стерлинг инвестициялады. Сараның әпкесі Элизабет Монтегю мал, жер және қызметкерлерді сыйға тартты. Жоба сәтті басталып, бірақ «қаржылық қиындықтар, денсаулықтың нашарлауы және қауым мүшелері арасындағы дау-жанжалдар осы нақты Миллениум залының тарауына әкелді». Аударма және білім беру саласындағы жарияланбаған жұмыстарынан кейін, Сара 1772 жылы «Теодор Агриппа д’Обиньенің өмірбаяны» атты еңбегін жариялады. Бұл шығарма жаңадан пайда болған популизмге жауап ретінде, халық билігіне де, патшаның абсолюттік монархиясына да қарсы күрескен протестанттың өмірін баяндады. Сара сол жылы өзінің соңғы романы «Филиалдық міндеттің сынағы» атты романын жариялады, ол қыздың күйеуін таңдау құқығын қарастыратын хаттардан құралған роман болды. 1775 жылы Элизабеттің күйеуі Эдвард Монтегю қайтыс болды, және Элизабет Сараға жылына 200 фунт стерлинг берді. 1778 жылы Сараның әкесі қайтыс болды, бұл оған одан да көп ақша әкелді. Ол өмірінде басқа ешқандай жарияланған еңбек жасамады. Ұзаққа созылған аурудан кейін Сара 1795 жылдың 11 қарашасында Норвичтегі Каттон қаласында қайтыс болды. Сараның өсиеті бойынша, оның көптеген хаттары мұрагерлік ісін жүзеге асырушы адам тарапынан жойылды. 19 ғасырда оның есімі көбінесе ұмытылды, ал оның шығармалары басқа жазушыларға, соның ішінде романист және драматург Оливер Голдсмитке жатқызылды. Сара Скотт және оның шығармаларына деген қызығушылықты қазіргі әдеби сын жаңартты.

In 1763, Lady Barbara gained a pension of £300, which floated the household finances sufficiently, and Sarah did not write for a couple of years. But with Lady Barbara's death in 1765 and with the encouragement and insistence of her sister, Sarah again began writing. The History of Sir George Ellison was published in 1766. This sequel to Millenium Hall portrays the eponymous narrator's "charitable deeds" inspired by his visit to Millennium Hall. His actions include "institut[ing] reforms on his plantations in Jamaica and devis[ing] schemes to relieve the poor in England, employing aged laborers on the grounds of his house, initiating a fund for the release of prisoners, and paying for the educations of females of different ranks." Again, the novel was utopian, but it also contained elements of the "patriot kings" that Sarah wrote about in her political writings. The next year, Sarah attempted to create a real Millennium Hall in Buckinghamshire, a "communal household" that would include "a school and other charitable institutions for the impoverished community." Sarah invited fellow writer Sarah Fielding, among others, to come live with her. Each member invested £50 into the project. Sarah's sister Elizabeth Montagu donated livestock, land, and staff. Even though the project began with success, "financial difficulties, ill health, and quarrels between the members of the community led to the eventual dissolution of this real life Millenium Hall." After some work in translation and educational writing that was never published, Sarah published in 1772 The Life of Theodore Aggrippa d'Aubigne. As a response to emerging populism this work was about the life of a Protestant who fought against both mob rule and the absolute monarchy of the king. Sarah published in that same year her final novel, The Test of Filial Duty, which was an epistolary novel addressing the rights of a daughter to choose her husband. In 1775, Edward Montagu, Elizabeth's husband, died, and Elizabeth gave Sarah £200 a year. In 1778, Sarah's father died, which gave her more money. She produced no more published works in her lifetime. After a lengthy illness, Sarah died on 11 November 1795 in Catton, Norwich. Per instructions Sarah left, most of her letters were destroyed by executor of her estate. By the 19th century, her name was largely forgotten, and her works were attributed to other writers, including novelist and playwright Oliver Goldsmith. Renewed interest in Sarah Scott and her work has emerged in recent literary criticism.