Жанет Эванұлының «Бес жұдырық» романы

Кіріспе

1999 жылы Жанет Эвановичтің «Жоғарғы бес» романы – Жанет Эвановичтің жүлде іздеуші Стефани Плам туралы жазған бесінші романы. Ол 1999 жылы жазылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ең бір жалғыз кездеспегені (Ф. Т. А.) Виннидің Стефаниге қатысты ісі осыншалықты маңызсыз (Бриггс), ол оның назарын емес, қызықты жоғалып кеткен ағасы Фредтің құпиясына аударады. Мейбл Стефаниге Фредтің үстелінен жартылай ашылған, адам денесінің бөліктері бар қоқыс қаптарының суреттерін береді. Ол суреттердің жақында түсірілгенін және Фред үшін ерекше екенін айтады. Стефани дененің әйелге тиесілі екенін анықтап, оның көшірмелерін жиі кездесетін жігіті, детектив Джо Мореллиге береді, ол оларды іске жауапты сержантқа жібереді. Мейбл Стефаниге Фредтің RCG Waste Haulers компаниясының қоқысты жинамағаны үшін 2 долларын қайтарып алуға тырысқанын айтады. RCG (Ruben, Grizolli, and Cotell) оған ақшаны қайтарудан бас тартты, өйткені оның төлемі олардың жүйесінде болмады, олар оның жойылған чегін көрсетуді талап етті. Ол RCG-ге оның көшірмесін әкеле жатқанда жоғалып кетті. Стефани Фредтің іс-әрекетін зерттеп жатқанда, Банчи пайда болып, Стефаниден Фредті табуын сұрайды. Фредтің құпиясы жеке уақытында болғандықтан, Стефани қаржылық қиындыққа тап болады және үмітсіздігінен Ренджердің күзет компаниясында жұмыс істеп, күнкөрісін қамтамасыз етеді. Ренджер оған жұмыстардың моральдық тұрғыдан ақталатынын, тіпті толыққанды заңды болмаса да, айтады, бірақ Стефани (қайта) Ренджердің адамдарымен бірге жүргенде басынан асып түседі. Іс-шаралар "Ішкі безендіру" арқылы басталады – есірткі сататын үйдің тұрғындарын күштеп шығару, бұл үйдің ішіндегі жарылысқа әкеледі, өйткені шығарылып жатқан адамды көкіл түсті көйлекті қарт әйел атып, оның денесіне бекітілген жарылғыш заттар жарылады. Басқа да іс-шараларға шейхке шоферлік қызмет көрсету және көлігі тәркіленген адамды барда алаңдату кіреді. Стефанидің барлық проблемаларына қосымша, Морелли оған "Бір ақша үшін" фильмінде Лулаға шабуыл жасап, оны қорқытқан психопат боксшы Бенито Рамирес қымбат заңгерлердің көмегімен түрмеден босатылғанын хабарлайды. Рамирес оны қайтадан аңдып, оны психологиялық азаптау ойынына тарта бастайды. Осы арада Ренджер оған жұмыс істегенде "Компания машинасы" ретінде Порше Турбоны пайдалануға мүмкіндік береді, бұл бір уақытта қызықты да, жүйкеге де тиеді. Мореллиге қатысты, ол қарым-қатынас мақсаттарының сәйкес келмеуінен қашықтықты сақтауға тырысады, бірақ оны Терри Гилманмен көргенде қызыл түске айналады. Фредтің жоғалуы RCG-нің қабылдау бөлмесінің қызметкері Мартаның өлтірілгенімен одан да маңызды болып көрінеді. Келесі күні тағы бір қызметкер Ларри Липински өзін-өзі өлтіріп, Мартаны өлтіргенін мойындаған хат қалдырады. Джон Керли, кабель компаниясының қызметкері, клиенттерді алдау айыбымен жүк көлігімен қағылысқан. Стефани қоқысқа тасталған дене бөліктерінің суреттерін Ларри мен оның әйелінің естелік рәсімінде қолданылған суретімен салыстырды, әсіресе ол сол уақытта "құпия түрде жоғалып кеткендіктен". Стефани, Мазур әжесі мен Банчи кабель компаниясы алдаған адамның әйелінен сұрақтар қойды және Джон Керлидің барлық жойылған чектерді алғанын анықтады. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, кабель компаниясы мен RCG клиенттердің төлемдерінің аз бөлігін жеке пайдалану үшін басқа банктерге аударып жатыр. Ол тергеу жүргізген кезде, бомба Поршеге жарылып, ешкімге зақым келтірмеді. Ол өзінің күдіктерін Мореллимен бөліседі, ол Трентон полициясы мен федералды органдар бірдей қылмыстарды тергеп жатқанын растайды. Вито Гриццоли қоқыс шығару компаниясының серіктесі, сондықтан полиция алдымен ақшаны адалдандыруды күдіктене бастады, содан кейін олар біреу Витоның пайдасынан ақша алып жатқанын түсінді. Вито тергеумен ынтымақтасады, бірақ полициядан қашықтықта болуды жөн көреді, сондықтан ол Терриді (жіңіш інісі) және Мореллиді аралас ретінде қолданады. "Банчи" - Бронфман есімді федералды агент, ол Фредтің алдап кеткенін біліп, сол себепті жоғалып кеткенін ойлайды. Ақпараттар орынға түсе бастағанда, банк менеджері Аллен Шемпски Стефанидің пәтеріне кіріп, Бриггсті байлап, Стефаниді қарумен ұстап, оған тұзақ салады. Ол өзінің және Типпен аздап ақша жинап, аздап ақшаны ойынға салғанда, кейін одан да көп ақша ала бастағанын айтады. Ларри мен Керли араласып, Ларридің бұрынғы әйелі Лора біліп, ақшаның бір бөлігін талап еткенде, жағдай бұзыла бастады. Аллен мен Ларри оны өлтірді, Фред олардың оның денесін тастағанын көрді, сондықтан Аллен Фредті өлтірді. Аллен Мартаны да өлтірді, содан кейін Ларриді, содан кейін Керлиді. Ол Стефанидің машинасына жарылғыш заттарды орнатқан еді, ол оның бәрін түсінуге жақын екенін түсінгенде. Аллен Стефаниді өлтіруге асығып, Рамирес оның өрттен шығу сатысынан терезеден секіріп кіреді. Аллен Рамиреске толыққанды оқ атып, оны өлтіріп, Стефаниге сыртқа қашуға және көршісінің мылтығын алуға мүмкіндік береді. Ол пәтеріне қайтармас бұрын Аллен қашып кетеді. Стефани Ренджерге Әхметті әуежайға шоферлік етуге уәде берген еді. Ол жолда келе жатқанда, Мазур әжесі алдыңғы орындықта отырғанда, Бриггс қоңырау шалып, банктың жазбаларын бұзуға сәттілік тілеп, Алленнің бір сағат ішінде әуежайдан ұшуға билет алғанын хабарлайды. Әхмет пен Мазур әжесінің көмегімен Стефани Алленді ұстайды, ол Фредті қайда жерлегенін мойындайды. Стефани Алленнің Ларри мен Керлиден (Витодан ақша алып жатқан) ұрлағанын біледі. Фредтің естелік қызметінен үйге қайтып келген Стефани шешім қабылдау уақыты келгенін түсінеді, ол әдемі кешкі көйлек киіп, өміріндегі екі ер адамның біріне қоңырау шалып, оны келуге шақырады. Роман қайсысын шақырғанын айтпай аяқталады.

The only Failure to Appear (F. T. A.) Vinnie has for Stephanie is so minor league (Briggs), that she focuses her attention on the mysterious disappearance of her Uncle Fred instead. Mabel gives Stephanie some photos she found in Fred's desk of half opened garbage bags, containing dismembered human body parts. She insists the photos are recent, and very unusual for Fred. Stephanie sees enough to identify the body as a woman's, and gives duplicates of them to her on again/off again boyfriend, Detective Joe Morelli, who passes them on to the sergeant in charge of the case. Mabel tells Stephanie that Fred had been furiously pursuing RCG Waste Haulers to get his $2 back because they skipped picking up garbage at his house one time. RCG (Ruben, Grizolli, and Cotell) had refused to refund him, because his payment wasn't in the system they demanded to see his cancelled check. He was on his way to bring a copy of that to RCG when he disappeared. While Stephanie is starting to look into Fred's activities, Bunchy shows up, mysteriously demanding that Stephanie find Fred for him. Since the Fred mystery is on her own personal time, Stephanie is facing financial hardship and out of desperation she takes a job with Ranger's security company to make ends meet. Ranger assures her the jobs are morally justifiable, if not entirely legal, but Stephanie is (again) over her head while tagging along with Ranger's men. The activities start with "Interior decorating" forcibly evicting the occupants of a drug den in a slum apartment building which ends up in an explosion when the main being evicted is shot by an old lady in a pink nightgown, and the explosives he has attached to himself go off. Further activities include chauffeuring a sheikh; and distracting a deadbeat in a bar while his car is repossessed. To add to all of Stephanie's problems, Morelli informs her that Benito Ramirez, the psychopathic boxer who attacked Lula and threatened her in One for the Money has been released from prison thanks to the work of expensive lawyers. Ramirez begins stalking her again, playing his game of psychological torture with her. Meanwhile, Ranger lets her use a Porsche Turbo as a "company car" while working for him, which is both exciting and nerve wracking. On the Morelli front, she is trying to keep her distance because of their relationship goals mismatch, but seeing him with Terry Gilman makes her see red. Fred's disappearance looks increasingly serious when RCG's receptionist Martha is found shot to death. The next day another employee, Larry Lipinski, apparently commits suicide, leaving behind a note confessing to the Martha's murder. John Curly an employee at the cable company accused of ripping off customers was hit by a truck. Stephanie matched the gruesome garbage photos partially to the picture of Larry and his wife used at his memorial, especially since she had 'mysteriously disappeared' around the same time. Stephanie, Grandma Mazur and Bunchy question the wife of the guy being cheated by the cable company, and found out John Curly had taken all the related cancelled checks. Further investigating reveals that both the cable company and RCG are routing a small percentage of customer payments to a different bank skimming funds for personal use. While she is investigating, a bomb blows up the Porsche, thankfully without hurting anyone. She shares her suspicions with Morelli, who confirms that the Trenton Police and federal authorities are investigating the same crimes. Vito Grizzoli is co owner of the garbage company, so at first the police suspected money laundering, then they realized that someone is skimming from Vito's profits. Vito is cooperating with the investigation, but prefers to keep the police at arm's length, so he uses Terry (his niece) and Morelli as intermediaries. "Bunchy" is actually a federal agent named Bronfman, who thinks that Fred somehow stumbled on the scam, and that is why he disappeared. As the information starts to fall in to place, Allen Shempsky the bank manager breaks into Stephanie's apartment, ties up Briggs and ambushes Stephanie, holding her at gunpoint. He says he and Tipp started small, skimming a modest amount just for occasional gambling stakes, but started taking more and more. Larry and Curly got involved, and it started to unravel when Larry's estranged wife, Laura, found out and demanded part of the money. Allen and Larry killed her, Fred happened to see them dumping her body and so Allen killed Fred. Allen also killed Martha, then Larry, and then Curly. He had set the explosives in the car Stephanie was driving when he realized she was close to figuring things out. Allen is about to kill Stephanie, when Ramirez jumps into the window from her fire escape. Allen empties his gun at Ramirez, killing him, and allowing Stephanie to flee outside and borrow her neighbor's gun. Before she can return to her apartment, Allen escapes. Stephanie had already promised Ranger to chauffeur Ahmed back to the airport. While she is en route, with Grandma Mazur in the front seat, Briggs calls, having hacked the bank's records and found out that Allen was booked to fly out of the airport within the hour. With Grandma and Ahmed's help, Stephanie apprehends Allen, who confesses where he buried Fred. Stephanie learns Allen was actually stealing from Larry and Curly (who were skimming from Vito). Returning home from Fred's memorial service, Stephanie decides it is time to make a choice; she dresses in a slinky cocktail dress, then calls one of the two men in her life and asks him to come over. The novel ends without saying which one she called.

Сыни қабылдау

"Жоғары бес" Стефанидің комедиялық детективтер тізбегін жалғастырды, сонымен қатар Стефани Плам сериясының алғашқы кітабы болды, соңы ашық қалдырылған. Publishers' Weekly журналы "Жоғары бес" кітабын "бұрынғыларындай қызық әрі әсерлі" деп сипаттайды, оқиғасы үздірілмей дамиды, сөйлесу өте өткір, ал кейіпкерлер ерекше. "Жоғары бес" коммерциялық жағынан да табысқа ие болды, Times газетінің көркем әдебиет тізіміне енді.