Емен риалы: тарихы, бұрынғы валюта, Йемен Араб Республикасының алдындағы ақша бірлігі, 160 зала, 80 халала, 40 буқшаға бөлінген. Йемен риалының көне нұсқасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы валюта
Former currency
Риал немесе риял Солтүстік Йеменнің, бастапқыда Йеменнің Мутавакилиттік Корольдығының, кейін Йемен Араб Республикасының валютасы болған. Ол қазіргі Йемен риалының ізашары.
The rial or riyal was the currency of North Yemen, first the Mutawakkilite Kingdom of Yemen, then the Yemen Arab Republic. It is the predecessor to the modern Yemeni rial.
Тарих
Мутавакилиттік патшалық 20-шы ғасырдың басында монеталар шығара бастады. Риал 160 залатқа, 80 халалаға немесе 40 буқшаға бөлінді. Имам Яхьяның билігі тұсында алғашқы риал монеталары айналысқа түсті. Монеталардың номиналы риалдың үлесі ретінде көрсетілген, ал имам Яхьяның монеталарында «құрметті» Имади, ал имам Ахмадтың монеталарында Ахмади деген жазулар болған. Осы себепті, бұл валюта кейде «Имади риалы» немесе «Ахмади риалы» деп аталады. 1963 жылы Йемен Араб Республикасы құрылғаннан кейін заманауи үлгідегі монеталар айналысқа енгізілді. Ел ондық валюта жүйесін қабылдаған соңғы елдердің бірі болды. 1974 жылы риал 100 филске бөлінді, бірақ инфляция филс номиналдарын айналымнан шығарып жіберді. Йемен біріккеннен кейін Йемен риалы Солтүстік Йемен риалына тең бағамен алмастырылды. Йемен Араб Республикасы шығарған монеталар содан кейін заңды төлем құралы болмай қалды.
The Mutawakkilite Kingdom began issuing coins around the turn of the 20th century. The rial was divided into 160 zalat, 80 halala or 40 buqsha. During the reign of Imam Yahya, the first rial coins were issued. Denominations were given on coins as a fraction of the rial, with the "honorific" Imadi appearing on the coins of Imam Yahya and Ahmadi on the coins of Imam Ahmad. Consequently, the currency is sometimes referred to as the "Imadi rial" or "Ahmadi rial". A modern style coinage was introduced into circulation in 1963, following the establishment of the Yemen Arab Republic. The country was one of the last to adopt a decimal currency system. In 1974 the rial was divided into 100 fils, although inflation caused the fils denominations to disappear from circulation. After the unification of Yemen, the Yemeni rial replaced the North Yemeni rial at par. Denominations issued by the Yemen Arab Republic ceased to be legal tender afterward.
Монеталар
Имам Яхьяның тұсында (1904–1948 ж.) 1 залат, 1 халала және 1 букса номиналындағы монеталар қоладан, ал 1 букса, 1/20, 1/10, 1/8, 1/4 және 1 риал номиналындағы монеталар күмістен соғылды. Имам Яхьяның ізбасары Имам Ахмадтың (1948–1962 ж.) тұсында күміс 1 букса және 1/20 риал монеталары қолданыстан шығарылып, орнына 1/16 және 1/2 риал монеталары енгізілді. Ерекшелігі, 1/16 және 1/8 риал монеталары бесбұрышты болды. Гвинея номиналындағы алтын монеталар да, көбінесе сыйлық ретінде беру үшін соғылды. 1962 жылы Араб Республикасы алғаш рет соңғы патшаның үлгісімен ұқсас стильде 1/2 және 1 букса, 1/20, 1/10, 2/10 және 1/4 риал монеталарын қоладан шығарды. 1963 жылы одан кейін алюминий қорытпасынан 1/2, 1 және 2 букса, күмістен 5, 10 және 20 букса және 1 риал монеталарынан тұратын жаңа монеталар енгізілді. 1974 жылы ондық жүйедегі монеталар енгізіліп, алюминийден 1 fils, мыстан 5 және 10 fils, ал мыс-никель қорытпасынан 25 және 50 fils монеталары соғылды. 1976 жылы мыс-никельден 1 риал монеталары да пайда болды.
In the reign of Imam Yahya (1904 1948), bronze coins were issued for the 1 zalat, 1 halala and 1 buqsha denominations, and silver coins for the 1 buqsha, 1/20, 1/10, 1/8, 1/4 and 1 rial denominations. During the reign of Imam Yahya's successor, Imam Ahmad (1948 1962), the silver 1 buqsha and 1/20 rial were discontinued, and 1/16 and 1/2 rial coins were introduced. Unusually, the 1/16 and 1/8 rial coins were pentagonal. Gold coins denominated in guineas were also minted, primarily for presentation purposes. In 1962, the Arab Republic first issued bronze 1/2 and 1 buqsha, 1/20, 1/10, 2/10 and 1/4 rial in a similar style to those of the last king. These were followed in 1963 by a new coinage, consisting of aluminium bronze 1/2, 1, and 2 buqsha and silver 5, 10 and 20 buqsha and 1 rial coins. In 1974, decimalized coinage was introduced, consisting of aluminium 1 fils, brass 5 and 10 fils coins, and cupro nickel 25 and 50 fils coins. Cupro nickel 1 rial coins followed in 1976.
Банкноттар
1964 жылы үкімет Солтүстік Йеменнің алғашқы қағаз ақшасын айналымға енгізді, ол 1, 5 және 10 риалдық банкноттардан тұрды. 1966 жылы одан кейін 10 және 20 букша, 1969 жылы 1, 5 және 10 риалдық банкноттар қайта шығарылды, ал 1971 жылғы 13 мамырда 20 және 50 риалдық банкноттар пайда болды. Йемен Орталық банкі 1971 жылғы 27 шілдеде құрылды, оның бас кеңсесі Йемен Араб Республикасының астанасы Сана қаласында орналасқан. Йемен Орталық банкі Йемен валюталық кеңесінің функцияларын қабылдады. 1990 жылғы 22 мамырда Йемен Араб Республикасы (Солтүстік Йемен) мен Йемен Демократиялық Республикасы (Оңтүстік Йемен) бірігіп, Йемен Республикасын құрғанда, солтүстіктің Йемен Орталық банкі оңтүстіктің Йемен Банкімен бірікті, ал бірлескен мекеме Йемен Орталық банкі деген атауды сақтап қалды.
In 1964, the government introduced North Yemen's first paper money, which consisted of 1, 5, and 10 rial notes. These were followed by 10 and 20 buqsha notes in 1966, revised 1, 5, and 10 rial notes in 1969, and 20 and 50 rial notes on 13 May 1971. The Central Bank of Yemen was established on 27 July 1971, with its headquarters in Sana'a, the capital of the Arab Republic of Yemen. The Central Bank of Yemen absorbed the functions of the Yemen Currency Board. When the Yemen Arab Republic (North Yemen) and the Democratic Republic of Yemen (South Yemen) united on 22 May 1990 to form the Republic of Yemen, the north's Central Bank of Yemen merged with the south's Bank of Yemen, and the joint venture continued to use the name Central Bank of Yemen.