Уильям Сомерсет Моэмнің 1928 жылғы «Қасиетті жалын» пьесасы – Бірінші дүниежүзілік соғыстан оралған Maurice Tabret-тің тағдыры. Әдеби стильдегі диалогтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1928 жылы У. Сомерсет Моэмнің жазған пьесасы
1928 play by W. Somerset Maugham
"Қасиетті от" (1928) – Уильям Сомерсет Моэмнің 54 жасында жазған 21-ші пьесасы. Моэм осы басылымды өзінің досы Мессмор Кендаллға арнады. Үш актіден тұратын бұл пьеса Моэмнің барлық 24 пьесасының арасында ерекше болып табылады, себебі ол бұрынғы табиғи тіл үлгісін қолдану әдісінен бас тартып, әдеби диалогпен тәжірибе жасады. Бұл пьеса коммерциялық сәттілікке ие болғанымен, Моэм болашақ пьесаларында әдеби диалогпен тәжірибе жасауды қайталаған жоқ.
The Sacred Flame (1928) is William Somerset Maugham's 21st play, written at the age of 54. Maugham dedicated the publication to his friend Messmore Kendall. The play, written as three acts, is unique within the total of Maugham's list of 24 plays, in that he changed from his previous methodology of using the naturalistic speech pattern he had been so well known for, to experiment with a more literary dialogue. Despite being a commercial success, Maugham did not repeat the experiment of literary dialogue again in any of his future plays.
Сюжет
"Киелі жалын" – бұрын Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызмет өткерген, сүйіктісі Стеллаға үйлену үшін үйге оралған Морис Табреттің бақытсыздығы туралы әңгіме. Өкінішке орай, үйленгеніне бір жыл болған соң Морис ұшақ апатына ұшырап, белден төменге дейін мүгедек болып қалады. Пьеса бірнеше жылдан кейін Лондонға жақын Гатли үйінде, Морис анасы миссис Табреттің үйінде басталады. Миссис Табреттің үйі ұлын күтіп-бағу үшін жабдықталған, ал жас медбике Уэйланд Мориске үнемі көмектесіп тұрады. Ол өте кәсіби және жұмысына берілген. Мористің әйелі Стелла да олармен бірге тұрады және оның көңілді серігі мен қолдаушысы болып қалады. Мористің ағасы Колин Табрет Гватемаладан оралып, пьеса басталғанға дейінгі 11 айды ағасы мен отбасымен өткізеді. Жергілікті дәрігер доктор Харвестер Мористің жағдайын тексеру және тиісті ем тағайындау үшін жиі келіп тұрады. Миссис Табреттің күйеуі біраз бұрын қайтыс болған, және ол басқа ешкіммен жақын қарым-қатынаста болмаса да, ескі досы зейнеткер майор Ликонда жиі келіп тұрады. Барлығы жақсы болып тұрғанда, бір күні таңертең Морис төсегінде өлі табылса, жағдай өзгереді. Дәрігер Харвестер өлім куәлігін жазуға дайын, бірақ медбике Уэйланд наразылық білдіріп, Мориске ұйықтауға арналған дәрісінен көп мөлшерде беріліп, өлтірілгенін айтады. Содан кейін пьеса Агата Кристи стиліндегі "кім өлтірді?" көріністері арқылы дамиды, көрермендер Морис өлтірілді ме, өз-өзіне қол жұмсады ма, әлде бәрі медбикенің қиялы мен жалған айыптамасынан туған жоқ па, деген сұрақтарға жауап іздейді. Екінші және үшінші актінің көп бөлігінде басты күдікті Стелла болады, ол Колинмен қарым-қатынаста екені және одан жүкті екені белгілі болады. Бұл мәселе сотқа және полицияға жеткізілуі мүмкін, яғни Стелла Мористі өлтіргені үшін сотталуы мүмкін. Үшінші актінің соңында миссис Табрет Мористі өзі өлтіргенін мойындайды. Ол Стелланың жүкті екенін білген, және Стелланың махаббаты Морис үшін өмірдің мәні болғандықтан, оның сатқындығының ашыққа шығуына төзбеген. Сондықтан миссис Табрет бұл әрекетін мейірімділікпен өлтіру деп санайды. Осы жайттан кейін пьеса аяқталады, медбике Уэйланд доктор Харвестерден Морис табиғи себептерден қайтыс болғанын көрсететін өлім куәлігіне қол қоюын сұрайды, осылайша полиция тергеуін бастамайды.
The Sacred Flame is the story about the misfortune of Maurice Tabret, previously a soldier of World War I who had returned home unscathed to marry his sweetheart Stella. Unfortunately, after only a year of marriage, Maurice is involved in a plane crash and left crippled from the waist down. The play commences some years later in Gatley House near London, home of Maurice's mother, Mrs. Tabret. Mrs. Tabret's home has been set up to care for her son and a young Nurse Wayland has been Maurice's constant aid throughout. She is extremely professional and devoted to her job. Maurice's wife Stella lives with them also and remains his cheerful companion and support. Maurice's brother Colin Tabret has returned from a time in Guatemala to spend the previous 11 months before the play's start with his brother and the family. The local practitioner Dr. Harvester visits frequently to check on Maurice's condition and to prescribe appropriate treatments. Mrs. Tabret's own husband has passed on some time ago and whilst she does not have a close relationship with anyone else, her old friend retired Major Liconda visits often. All is as well as can be expected until Maurice is found dead in his bed one morning. Not altogether unexpected, Dr. Harvester is prepared to write the death certificate but then Nurse Wayland cries foul and indicates that she believes Maurice was murdered by being given an overdose of his sleeping draught. The play then works through a series of Agatha Christie style "whodunnit" scenes as the audience attempt to figure out whether Maurice was killed, killed himself, or else if the whole thing is no more than an imagining and false accusation by the Nurse. For the majority of the second and third act the main suspect is Stella, who it transpires is having an affair with Colin and is pregnant by him. It looks as if the matter will be brought to the coroner and the police, which is likely to mean Stella going on trial for Maurice's murder. At the end of the third act, Mrs. Tabret reveals that it was she that killed Maurice. She had realised that Stella was pregnant, and because Stella's love was all that Maurice lived for, she couldn't bear to see Stella's betrayal exposed. Mrs. Tabret therefore sees her act as a mercy killing. After this revelation, the play ends as Nurse Wayland asks Dr. Harvester to sign the death certificate indicating that Maurice died of natural causes, meaning there will be no police investigation.
Қайта өрлеулер
1966 жылы Вест-Эндте Гладис Купердің қатысуымен маңызды қойылым көрсетілді, бұл жолы ол Венди Хиллер мен Лео Геннмен бірге миссис Табрет рөлінде ойнады. 1967 жылдан 2012 жылға дейін үлкен қойылымдар болған жоқ, содан кейін Англиялық саяхаттық театры Ұлыбритания бойынша гастрольдік тур үшін жаңа қойылым ұсынды.
In 1966 a major production was presented in the West End starring Gladys Cooper, this time in the role of Mrs Tabret, alongside Wendy Hiller and Leo Genn. There were no major productions between 1967 and 2012, when English Touring Theatre presented a new production for a UK tour.
Бейімделулер
1929 жылы Голливудтың Warner Brothers студиясы оны "The Sacred Flame" атты алғашқы дыбысты фильм ретінде бейімдеді, одан кейін неміс тіліндегі нұсқасы да түсірілді. 1935 жылы студия Колин Клайв пен Джордж Брент бас рөлдерде ойнаған "Өмірге құқық" пьесасын қайтадан экранизациялады.
In 1929 Hollywood studio Warner Brothers adapted it as an early sound film The Sacred Flame, followed by a German language version. In 1935 the studio remade the play as The Right to Live starring Colin Clive and George Brent.
Радио
Сибил Торндайк, Джилл Балкон, Карлтон Хоббс қатысқан, BBC радиосының 1965 жылғы 17 шілдедегі радио нұсқасы.
Radio version with Sybil Thorndike, Jill Balcon, Carleton Hobbs, BBC radio, 17 July 1965.