Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баск тағамдары Баск елінің ас мәдениетін білдіреді және ыстық көмірде пісірілген ет пен балық, мармитако және қозының тұшпарасы, треска, Толоса бұршақтарынан жасалған тағамдар, Лекейтио паприкасы, пинчос (баск тапасы), Идиазабал қой ірімшігі, чаколи (көпіршікті ақ шарап) және баск сидрі кіреді. Баск стилінде дайындалған тағамдардың бірі – баск тағамы, оған көбінесе томат пен тәтті немесе ащы қызыл бұрыш қосылады.
Local cuisine of the Basque region
Basque cuisine refers to the cuisine of the Basque Country and includes meats and fish grilled over hot coals, marmitako and lamb stews, cod, Tolosa bean dishes, paprikas from Lekeitio, pintxos (Basque tapas), Idiazabal sheep's cheese, txakoli (sparkling white wine), and Basque cider. A basquaise is a type of dish prepared in the style of Basque cuisine that often includes tomatoes and sweet or hot red peppers.
Шолу
Басктар жаңа қоныс аударушылардан және өздерінің сауда және зерттеу байланыстарынан жаңа ингредиенттер мен техникаларды жылдам қабылдады. Испания мен Португалиядан қуылған еврейлер Байон қаласында шоколад және қант кондиттері өнеркәсібін құрды, ол бүгінге дейін жақсы танымал және Баск еліндегі кең таралған қант кондиттері мен нан өнімдері дәстүрінің бір бөлігі болып табылады. Басктар картопты және перецті (капсикумды) қабылдады, олар шұжық, колбаса және рецепттерде қолданылады, аймақта, әсіресе Эспелета мен Пуэнте-ла-Рейнада, перец фестивальдері өткізіледі. Баск тағамдарын дайындауда зәйтүн майы өсімдік майынан көбірек қолданылады. Басктың дәстүрлі тағамдарына арналған негізгі аспаздық кітаптардың бірі алғаш рет 1933 жылы жарық көрді. Николаса Прадераның "La cocina de Nicolasa" (Николасаның асханасы) 20 рет басылып шықты.
Basques have also been quick to absorb new ingredients and techniques from new settlers and from their own trade and exploration links. Jews expelled from Spain and Portugal created a chocolate and confectionery industry in Bayonne still well known today, and part of a wider confectionery and pastry tradition across the Basque Country. Basques embraced the potato and the capsicum, used in hams, sausages and recipes, with pepper festivals around the area, notably Ezpeleta and Puente la Reina. Olive oil is more commonly used than vegetable oil in Basque cooking. One of the staple cookbooks for traditional Basque dishes was initially published in 1933. "La cocina de Nicolasa" (the Kitchen of Nicolasa) by Nicolasa Pradera has gone into 20 editions.
Тамақ ішу тәсілдері
Баск елінің тағамдары мен өнімдеріне қоса, аймаққа тән тағамдарды дайындау және бөлісу әдістерінің ерекшеліктері бар. Сидр үйлері (sagardotegiak) Доностия төңірегіндегі төбелерде, әсіресе Астигаррагаға жақын жерде кездеседі. Бұл әдетте үлкен ауылдық мейрамханалар, ішінде үлкен сидр ыдыстарымен. Сидрді биіктіктен тікелей стақанға құйып береді, ал мәзірде әдетте тұзды балықтан жасалған омлет, грильде пісірілген Т-сүйекті стейк, жаңғақ және айва жемісінен жасалған қой сүтінен жасалған ірімшік болады. Сидр үйлері жылдың бірнеше айы ғана ашық болады. Txikiteo – бұл Испанияда бардан барға жасалатын тапас саяхаты, бірақ ол Доностияда ең жақсы деңгейіне жетеді, ескі қаланың көшелерінде жүздеген адамдар бардан барға кезегімен барады, әрқайсысы өзінің арнайы тағамымен танымал – ол крокет, тортилья, тост немесе теңіз өнімдері болуы мүмкін. Txikiteo Памплона және Бильбао сияқты қалаларда да танымал. Көптеген барлар әдетте суық пинчостарды (мысалы, гильдас) және ыстық тағамдарды бірге ұсынады. Әдетте пинчостардың біреуінің құны бірден үш евроға дейін жетеді. Gerezi beltza arno gorriakin – бұл вишнядан жасалған жылы немесе салқын берілетін сорпа. Вишняны көбінесе шарапта пісіреді, көбінесе жеңіл сироп жасау үшін жеткілікті қант қосады. Бұл тағамға дәндісіз вишняны пайдалану ұсынылады. Вишняның дәмін шығару үшін оларды сақтықпен дәндісіз қылып немесе екіге бөліп кеседі. Сорпа көбінесе берілетін күні дайындалады, өйткені 24 сағат вишняның сұйықтықта айқын түс өзгертуіне жеткілікті уақыт. Сорпаға көбінесе қаймақ, крем-фреш немесе мұзқаймақ қосылады. Гастрономиялық қоғамдар – бұл әдетте еркектерден құралған ұйымдар, олар бірлесіп тамақ пісіріп, жейді.
In addition to the dishes and products of the Basque Country, there are features of the way of preparing and sharing food unique to the area. Cider houses (sagardotegiak) are a feature of the hills around Donostia, especially near Astigarraga. These are usually large country restaurants with enormous barrels of cider. Cider is poured from a height straight into the glass for visitors, with a rustic menu invariably of salt cod omelette, grilled T bone steak and ewes' milk cheese with walnuts and quince paste. The cider houses are only open for a few months of the year. The txikiteo is the tapas crawl from bar to bar seen across Spain, but it reaches its pinnacle in Donostia, with hundreds of people on the streets of the old town wandering from bar to bar, each known for its specialty, whether it be croquettes, tortilla, toast, or seafood. The txikiteo is also popular in cities such as Pamplona and Bilbao. Many bars will offer a combination of pre made pintxos (such as gildas) that are typically cold as well as hot specialities that are made to order. Typically pintxos cost between one to three euros each. Gerezi beltza arno gorriakin is a cherry soup served warm or cold. The cherries are poached in wine, often with enough sugar added to make a light syrup. A cherry without pits is preferred for this dish. To release their flavor, the cherries are carefully pitted or cut in half. Usually the soup is prepared on the day it will be served, because 24 hours is enough time for the cherries to blanch noticeably in the liquid. The soup is often served with a dollop of sour cream, crème fraîche, or ice cream. Gastronomic societies are organisations, almost always of men, who cook and eat together in a communal txoko.
Жаңа баск тағамдары
1970 және 1980 жылдары баск аспазшылары Францияның «жаңа асүй» (nouvelle cuisine) ықпалына түсіп, баск «жаңа асүйін» (nouvelle cuisine basque) жасады. Оның формасы радикалды түрде жаңа болғанымен, мазмұны баск еді, дәстүрлі тағамдар мен дәмдердің жеңіл және қарапайым емес нұсқаларын ұсынды. «Мишлен» гидінде 3 жұлдыз алған алғашқы испан мейрамханасы – Мадридте орналасқан баск мейрамханасы Zalacaín болды. Доностиядағы Хуан Мари Арзак бұл бағыттың ең танымал өкілі және Испаниядағы алғашқы үш жұлдызды «Мишлен» гиді мейрамханаларының біріне айналды. Бірнеше жылдың ішінде бұл қозғалыс бүкіл Испанияға таралып, елдің стандартты жоғары асүйіне айналды. Көптеген тапас барлары, әсіресе Сан-Себастьян қаласында, жаңа технологиялар мен ингредиенттерді пайдалана отырып, қазіргі стильдегі пинчостарды ұсынады. Соңғы жылдары Мартин Берасатеги сияқты жас аспазшылар баск асүйіне жаңа серпін берді.
In the 1970s and 1980s Basque chefs were influenced by the nouvelle cuisine of France and created the nouvelle cuisine basque, radically original in its form but solidly Basque in substance, with lighter and less rustic versions of traditional dishes and flavours. The first Spanish restaurant to be awarded 3 stars in the Michelin Guide was, in fact, Zalacaín, a Basque restaurant, although located in Madrid. Juan Mari Arzak in Donostia became the most famous exponent and one of the first three star Michelin Guide restaurants in Spain. In a few years the movement swept across Spain, becoming the state's default haute cuisine. Many tapas bars, especially in San Sebastián, serve modern style pintxos employing novel techniques and ingredients. In more recent years, young chefs, such as Martin Berasategui, have given new impetus to Basque cuisine.
Халықаралық баск тағамдары
Баск тағамдары халықаралық асүйге, әсіресе Испания мен Францияда, үлкен әсер етіп келеді, онда олар жоғары бағаланады. Каталондық шеф-аспаз Ферран Адриа Арзак және басқа баск шеф-аспаздарының бастамасымен жасалған әдістерді жаңа деңгейге көтерді. Карлос Аргуиняно баск тағамдарын телеарналар мен кітаптар арқылы Испанияда танымал етті. Баск тағамдары ондаған жылдар бойы Керн округінде (Калифорния штаты) және Элко (Невада штаты) аймағында танымал, онда көптеген басктар қоныстанды. Тереза Барренхея 1991 жылы Бронксвиллдегі алғашқы «Маричу» мейрамханасымен дәстүрлі баск тағамдарын осы аймақтардан тысқары жерлерге әкелгендердің бірі болды, ол мейрамхананы ашу, мәзірлерді жасау және басқару үшін шеф-аспаз Хосеба Энкабоны жұмысқа алды, ал кейіннен оған Нью-Йорк штатының Хайд-парк қаласындағы Америка Кулинариялық институтында оқытушы лауазымы ұсылды. Тереза Барренхея және оның күйеуі Рейнольд фон Самсон 1994 жылы Манхэттенде, Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтеріне жақын жерде екінші «Маричу» мейрамханасын ашу арқылы Америкада баск тағамдарын насихаттауды жалғастырды. Тереза Барренхея екі кітап жазды: «Баск үстелі» (Harvard Common Press, Бостон, 1998) және «Испанияның асханалары» (Ten Speed, Беркли, 2005). Тереза Барренхея екі марапаттың иегері: «Premio Nacional de Gastronomía» (Гастрономияның ұлттық сыйлығы, Испания әкімшілігінің ең жоғары аспаздық сыйлығы) және 5-ші Дүниежүзілік аспаздық кітап жәрмеңкесінде (Перигю, Франция) «Ең жақсы өңірлік асхана кітабы» сыйлығы. Ал, баск стиліндегі пинтхос барлары Барселона мен Мадридте кең таралған. Баск халқының көп саны көшіп кеткен қалаларда, мысалы, Буэнос-Айрес (Аргентина), Сан-Паулу (Бразилия), Бойзе (Айдахо), Фресно және Бейкерсфилд (Калифорния штаты) бірнеше баск мейрамханалары бар және жергілікті асүйге басктардың айқын әсері байқалады.
Basque cuisine has continued to have an influence on international cuisine, particularly in Spain and France where it is highly regarded. Catalan chef Ferran Adrià has taken the techniques pioneered by Arzak and other Basque chefs to new heights. Karlos Arguiñano has popularised Basque cuisine in Spain through TV and books. Basque cuisine has been enjoyed for decades in Kern County, CA and the area around Elko, NV where a large population of Basque settled. Teresa Barrenechea was among the first people to bring traditional Basque cuisine outside these area's with her first restaurant Marichu in Bronxville in 1991, where she hired Chef Joseba Encabo to set up, develop the menus and run the restaurant till soon later he was offered a position as faculty at the Culinary Institute of America in Hyde Park, New York. Teresa Barrenechea and husband Raynold von Samson continued to promote Basque cuisine in America by opening their second Marichu restaurant in Manhattan in 1994, which was close to the United Nations Headquarters. Teresa Barrenechea has written two books, The Basque Table (Harvard Common Press, Boston 1998) and The Cuisines of Spain (Ten Speed, Berkley 2005). Teresa Barrenechea is the holder of two awards: Premio Nacional de Gastronomía (National Prize of Gastronomy, the highest culinary award given by the Spanish Administration) and Best Regional Cuisine Book at the 5th World Cookbook Fair, Périgueux (France). At the other end of the scale, Basque style pintxos bars are common in Barcelona and Madrid. In cities where large numbers of Basque people emigrated, such as Buenos Aires, Argentina; São Paulo, Brazil, Boise, Idaho; Fresno, California, and Bakersfield, California, there are several Basque restaurants and a noted Basque influence on the local cuisine.