Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық Шикисима класының линкоры "Хацусе" (初瀬) – 1890-шы жылдардың соңында Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштері (IJN) үшін салынған "пре-дредноут" линкоры. Жапонияда мұндай кемелерді салуға қажетті өндірістік мүмкіндік болмағандықтан, кеме Ұлыбританияда жобаланып және құрастырылды. Ол 1904–1905 жылдардағы орыс-жапон соғысының бастапқы кезеңдеріне, соның ішінде соғыстың екінші күні Порт-Артур шайқасына 1-ші дивизияның флагманы ретінде қатысты. "Хацусе" 1904 жылдың 15 мамырында Порт-Артур маңындағы орыс миналық даласына түсіп, екі минаға соқтығысқанға дейін теңіз операцияларына қатысты. Кеме бір минаға соқтығысып, ауыр зақым алды. Екі сағаттан соң кеме екінші минаға соқтығысып, оның бірінен оқ-дәрі қоймасы жарылып, "Хацусе" экипажының жартысынан астамын жоғалтып, дерлік бірден суға батып кетті.
Japanese Shikishima class battleship
Hatsuse (初瀬) was a pre dreadnought battleship built for the Imperial Japanese Navy (IJN) in the late 1890s. As Japan lacked the industrial capacity to build such warships, the ship was designed and built in the United Kingdom. She participated in the early stages of the Russo Japanese War of 1904–1905, including the Battle of Port Arthur on the second day of the war, as the flagship of the 1st Division. Hatsuse was involved in the subsequent naval operations until she sank in a Russian minefield off Port Arthur on 15 May 1904 after the ship struck two mines. The ship struck one mine which caused significant damage. Less than two hours later, the ship struck a second mine which detonated one of her magazines and Hatsuse sank almost immediately afterwards with the loss of over half her crew.
Сипаттама
Шикисима класы - Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының кемелерінің жетілдірілген нұсқасы болды. Осы кезде Жапонияның өз әскери кемелерін салу технологиясы мен мүмкіндігі болмағандықтан, оларды шетелде салуға тура келді. "Хацусэ" кемесінің жалпы ұзындығы 438 фут (134 м), ені 76 фут (23 м) және толық жүктеме кезінде суға бату тереңдігі 27 фут (8 м) болды. Ол қалыпты жүктемеде шамамен тонна суырылып, флагмандық кеме ретінде қызмет еткенде 849 офицер мен сарбаздан тұратын экипажға ие болды. Кеме екі Humphrys Tennant тік, үш кеңейісті бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір валды қоздыратын, ал бу 25 Белвиль қазандығымен қамтамасыз етілді. Машиналар күшті тарту режимінде жұмыс істеді және "Хацусэ" кемесінің ең жоғары жылдамдыққа жетуі үшін жобаланған, алайда теңіз сынақтарында ол шамамен жылдамдыққа жетті. Кемелердің негізгі артиллериясы алдыңғы және артқы бөліктерінде орналасқан екі екі мұнаралы қондырғыда орнатылған төрт зеңбіректерден тұрды. Олардың қосалқы қарулары корпустың екі жағындағы және үстін құрастыруда орналасқан 14 жылдам атушы (QF) зеңбіректерден тұрды. Сондай-ақ, сегіз 3 фунттық және төрт 2,5 фунттық Hotchkiss зеңбірегі, барлығы бір тіректе орналасқан, бірдей калибрлі қарулар да болды. Олар сонымен қатар әр жағынан екіден барлығы төрт су асты торпедалық түтікшелерімен қаруланды. Шикисима класы кемелерінің су сызығындағы броньдық белдеуі Харви бронясынан жасалған және оның қалыңдығы болды. Зеңбірек мұнараларының бронясы ең жоғары қалыңдығына жетті, ал палубалары қалыңдығынан бастап өзгеретін.
The Shikishima class was an improved version of the s of the United Kingdom's Royal Navy. At this time, Japan lacked the technology and capability to construct its own battleships and they had to be built abroad. Hatsuse was 438 feet (134 m) long overall and had a beam of 76 feet (23 m) and a draught of 27 feet (8 m) at deep load. She displaced at normal load and had a crew of 849 officers and ratings when serving as a flagship. The ship was powered by two Humphrys Tennant vertical triple expansion steam engines, each driving one shaft, using steam provided by 25 Belleville boilers. The engines were rated at using forced draught and were designed to reach a top speed of Hatsuse, however, reached a maximum speed of from on her sea trials. The ships' main battery consisted of four guns mounted in two twin gun turrets, one forward and one aft of the superstructure. Their secondary armament consisted of fourteen quick firing (QF) guns, mounted in casemates on the sides of the hull and in the superstructure. guns, eight 3 pounders and four 2.5 pounder Hotchkiss guns of the same calibre, all of which were in single mounts. They was also armed with four submerged 18 inch (450 mm) torpedo tubes, two on each broadside. The waterline armour belt of the Shikishima class ships consisted of Harvey armour thick. The armour of their gun turrets had a maximum thickness of and their decks ranged from in thickness.
Құрылыс және мансап
Оның атауы Нара префектурасындағы Хаседера ғибадатханасы орналасқан ежелгі жер атауынан және Хацусе өзенінен шыққан. Хаседера ғибадатханасы, шаған ағаштарымен әйгілі болған. Ол 1894–1895 жылдардағы Қытай–Жапон соғысында жеңілгеннен кейін Қытай төлеген 30 миллион фунт стерлингтен төленген 10 жылдық Теңіз күштерін кеңейту бағдарламасының бөлігі ретінде тапсырылды. Кемені Армстронг Уитворт 1898 жылдың 10 қаңтарында Элсвик кеме құрылыс орнында салды. Ол 1899 жылдың 27 маусымында суға жіберілді және 1901 жылдың 18 қаңтарында құрылысы аяқталды. Жапонияға аттанмас бұрын, ол 2 ақпанда Виктория патшайымының қосылу рәсіміне Мэйдзи императорының өкілі ретінде қатысты. 28 наурызда Сингапурға жетіп, көмірмен толықтырылып, бояуы сұрдан қараға өзгертілді. 3 сәуірде Йокосукаға бағыт алды. Ресей–Жапон соғысының басында капитан Ю Накао басқаратын «Хацусе» 1-ші флоттың 1-ші дивизиясына бекітілді және оның командирі контр-адмирал Насиба Токиокидің флагманы болды. Ол 1904 жылдың 9 ақпанында Порт-Артур шайқасына қатысты, онда вице-адмирал Того Хейхачиро 1-ші флотты Порт-Артурдың жанында орналасқан Тынық мұхиты эскадрильясының ресейлік кемелеріне қарсы шабуылға бастап барды. Того өзінің эсминецтерімен ресейліктерге жасаған түнгі шабуылының күткеннен әлдеқайда сәтті болады деп үміттенеді, олардың жақсы ұйымдаспай, әлсірегенін болжады, бірақ ресейліктер таңғалысынан оңалды және шабуылға дайын болды. Жапондық кемелерді жағалауда күзетіп жүрген ресейлік «Боярин» крейсері байқап, ресейлік қорғаныс күштеріне хабарлады. Того өзінің негізгі қару-жарағымен ресейлік жағалау қорғанысына шабуыл жасап, екіншілік қаруларымен ресейлік кемелермен қақтығысуды жоспарлады. Отын бөлудің осы тәсілі жаман идея болды, себебі жапондық және алты дюймдік зеңбіректер ресейлік кемелерге аз зиян келтірді, ал ресейліктер барлық өртін жапондық кемелерге шоғырландырып, тиімді әсер етті. Екі тараптың да көптеген кемелері зардап шеккенімен, ресейліктердің қазасы 17 адамды құрады, ал жапондықтар Тогоның шегінуіне дейін 60 адам қаза тауып, жараланды. Шайқас кезінде «Хацусе» екі рет зардап шегіп, жеті экипаж мүшесі қаза тауып, он жетісі жараланды. «Хацусе» 13 сәуірдегі шайқасқа қатысты, онда Того Тынық мұхиты эскадрильясының бір бөлігін, соның ішінде вице-адмирал Степан Макаровтың флагманы «Петропавловск» жауынгерлік кемесін сәтті шақырып алды. Макаров 1-ші дивизияның бес линкорын байқағаннан кейін Порт-Артурға қайтып, «Петропавловск» жапондықтар орнатқан мина өрісіне түсті. Ресейлік жауынгерлік кеме оның бір мақрасы жарылғаннан кейін екі минуттан кем уақыт ішінде суға батып, Макаров 677 қаза тапқандардың бірі болды. Өзінің сәттілігіне жігерленген Того ұзақ қашықтықтан бомбалау миссияларын қайта бастады, бұл ресейліктерді көбірек мина өрістерін салуға итермеледі. 14 мамырда Нашиба «Хацусе», «Шикисима» және «Ясима» жауынгерлік кемелерімен, «Касаги» қорғалған крейсерімен және «Тацута» десанттық кемесімен бірге Порт-Артурды жапондық блокадасынан босату үшін теңізге шықты. Келесі күні таңертең эскадрилья ресейлік «Амур» мина тасушысы орнатқан мина өрісіне тап болды. «Хацусе» 10:50-де рульді бұзуға әкеп соққан минаға соқты, ал «Ясима» «Хацусеге» көмектесуге келгенде тағы бір минаға соқты. Сағат 12:33-те «Хацусе» тағы бір минаға түсіп, оның бір мақрасы жарылып, экипаждың 496 адамын өлтірді және кемені суға батырды.
Its name comes from the old place name in Nara Prefecture, where Hase dera Temple is located, and from the Hatsuse River. The Hase dera temple, which was famous for its maple trees. It was ordered as part of a 10 year Naval Expansion Programme paid for from the £30,000,000 indemnity paid by China after losing the Sino Japanese War of 1894–1895. The ship was laid down by Armstrong Whitworth at their Elswick shipyard on 10 January 1898. She was launched on 27 June 1899 and completed on 18 January 1901. Before sailing to Japan, she represented the Meiji Emperor at Queen Victoria's funeral on 2 February. She arrived in Singapore on 28 March where she restocked with coal, received a change of paint from grey to black and then departed on 3 April bound for Yokosuka. At the start of the Russo Japanese War, Hatsuse, commanded by Captain Yu Nakao, was assigned to the 1st Division of the 1st Fleet and became the flagship of its commander, Rear Admiral Nashiba Tokioki. She participated in the Battle of Port Arthur on 9 February 1904 when Vice Admiral Tōgō Heihachirō led the 1st Fleet in an attack on the Russian ships of the Pacific Squadron anchored just outside Port Arthur. Tōgō had expected his surprise night attack on the Russians by his destroyers to be much more successful than it actually was and anticipated that they would be badly disorganised and weakened, but the Russians had recovered from their surprise and were ready for his attack. The Japanese ships were spotted by the cruiser Russian cruiser Boyarin which was patrolling offshore and alerted the Russian defences. Tōgō chose to attack the Russian coastal defences with his main armament and engage the Russian ships with his secondary guns. Splitting his fire proved to be a bad idea as the Japanese and six inch guns inflicted little damage on the Russian ships who concentrated all their fire on the Japanese ships with some effect. Although a large number of ships on both sides were hit, Russian casualties numbered only 17 while the Japanese suffered 60 killed and wounded before Tōgō disengaged. Hatsuse was hit twice during the battle, losing seven crewmen killed and seventeen wounded. Hatsuse participated in the action of 13 April when Tōgō successfully lured out a portion of the Pacific Squadron, including Vice Admiral Stepan Makarov's flagship, the battleship Russian battleship Petropavlovsk. When Makarov spotted the five battleships of the 1st Division, he turned back for Port Arthur and Petropavlovsk struck a minefield laid by the Japanese the previous night. The Russian battleship sank in less than two minutes after one of her magazines exploded, with Makarov one of the 677 killed. Emboldened by his success, Tōgō resumed long range bombardment missions, which prompted the Russians to lay more minefields. On 14 May Nashiba put to sea with the battleships Hatsuse, Japanese battleship Shikishima, and Japanese battleship Yashima, the protected cruiser Japanese cruiser Kasagi, and the dispatch boat Japanese cruiser Tatsuta to relieve the Japanese blockading force off Port Arthur. On the following morning, the squadron encountered a minefield laid by the Russian minelayer Amur. Hatsuse struck one mine that disabled her steering at 10:50 and Yashima struck another when moving to assist Hatsuse. At 12:33 Hatsuse drifted onto another mine that detonated one of her magazines, killing 496 of her crew, and sinking the ship at .