Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ конституциялық құқығындағы философия сот философиясы
Philosophy in US constitutional law
judicial philosophy
Сот минимализмі – АҚШ конституциялық құқығындағы, зейнеткер судья Сандра Дей О’Коннор сияқты саяси орталықтандырылған көзқарас ретінде танылатын философия. Ол көбінесе сот белсенділігі, сот түпнұсқалық қағидасы және сот мәтіндік тәсілі сияқты басқа сот философияларымен салыстырылады. Сот минимализмі Эдмунд Берк ұсынған шешім қабылдаудың шектеулі әдісіне негізделген. Алғаш рет Ливерпуль, Нью-Йорк және Филадельфия бу кеме компаниясы қарсы Эмиграция комиссарлары (1885) ісінде айтылған минимализм, Ашвандер қарсы Теннесси өзені аймағының басқармасы (1936) ісінде белгіленген конституциялық құқықтан қашу доктринасының жеті ережесінің бірі болып табылады. Бұл ереже АҚШ Жоғарғы сотынан «қолданылатын нақты фактілерге қатысты конституциялық құқық ережесін қажеттіліктен артық кеңінен жасамауды» талап етеді.
Judicial minimalism refers to a philosophy in United States constitutional law which promotes itself as a politically moderate viewpoint such as that of retired Judge Sandra Day O'Connor. It is often compared to other judicial philosophies such as judicial activism, judicial originalism, and judicial textualism. Judicial minimalism takes its approach from a limited method of decision making conceived by Edmund Burke. Originally stated in Liverpool, New York & Philadelphia Steamship Co. v. Commissioners of Emigration (1885), minimalism is one the seven rules of the constitutional avoidance doctrine established in Ashwander v. Tennessee Valley Authority (1936) that requires that the Supreme Court of the United States to "not 'formulate a rule of constitutional law broader than is required by the precise facts to which it is to be applied.
Минималистік көзқарас
Минималистер Конституциялық құқықтың өте тар, нақты жағдайларға қатысты түсіндірмелерін ұсынады, оны екі жақтың да экстремистерінің шектен шығуы деп санайды. Олар тұрақты Конституциялық құқықтың баршаның мүддесіне жатады деп есептейді және прецеденттер мен stare decisis қағидасына зор мән береді. Олардың пікірінше, қоғамның жалпы бағытына негізделген, прецеденттерден аздап ерекшеленетін, тар мағынада қолданылатын және өте кіші түсіндірмелер ғана түпнұсқалық немесе қатаң құрылымдық көзқарасқа (консерваторларға қарсы) қарағанда нағыз сот шектеуін құрайды, сонымен бірге «Тірі Конституцияға» да мүмкіндік береді (бірақ көптеген либералдар қалағаннан гөрі әлдеқайда баяу бейімделумен). Минималист сот судьясының жеке басылымдарына байланысты, аборт бойынша конституциялық шешімдер арқылы абортты толығымен тыйым салуға немесе заңдастыруға емес, аборт бойынша прецеденттерді баяу күшейтуге немесе әлсіретуге бейім болады. Сандра Дей О’Коннорды минималистер көбінесе өздерінің идеалды судьясы деп санайды. 2011 жылғы NASA v. Nelson ісін қарағанда Жоғарғы Сот судьясы Антонин Скалия минимализмді «ешқашан ешқашан демейтін көзқарас, ол бірнеше себептен зиян келтіреді» деп сынады. Көпшілік пікірін білдірген судья Самуэль Алито «біздің алдымыздағы істі шешіп, кең мәселелерді кейінге қалдыруды» жөн санап, соттың минималистік тәсілін қорғады. Ол былай деді: «Егер іс бойынша қосымша шешім қабылдау қажет болмаса, менің ойымша, қосымша шешім қабылдаудың да қажеті жоқ».
Minimalists offer very small, case specific interpretations of Constitutional Law as an alternative to what they see as the excesses of extremists on both sides. They believe that a stable Constitutional Law is in everybody's interest, and place great importance on the concept of precedent and stare decisis. They argue that only very small interpretations away from precedent, narrowly applied, and based on the general direction of society constitute true judicial restraint rather than any originalist or strict constructionist viewpoint (in opposition to conservatives), while still allowing for a Living Constitution (albeit one with a much slower adaptation than many liberals would like). Depending on the minimalist's particular preferences, a minimalist on the court would be likely to either very slowly bolster or chip away at abortion precedents rather than proclaim a lasting ban on or legalization of abortion via Constitutional rulings. Justice Sandra Day O'Connor is often hailed by minimalists as their ideal Justice. In a concurring opinion in the 2011 Supreme Court case NASA v. Nelson, Justice Antonin Scalia derided minimalism as a "never say never disposition [which] does damage for several reasons". Justice Samuel Alito, writing for the majority, defended the Court's minimalist approach in choosing to "decide the case before us and leave broader issues for another day". having stated, "[i]f it is not necessary to decide more to a case, then in my view it is necessary not to decide more to a case."
"Сот экстремизміне" қарсы шағымдар мен қорытындылар
Көбінесе Касс Р. Санштейнмен байланысты, бұл көзқарас оригиналдық қағидасының консервативті ұстанымын жасырын сот белсенділігі деп сынға алады. Минималистер оригиналдық теорияны адал қолдану заманауи қоғамның стандарттарын ескермейтін, конституциялық құқық жүйесіне алып келеді деп санайды, оның орнына Ұлыбританияның негізін қалаушы әкелері ұстанған, қазіргі кезде ескірген пікірлерге басымдық беріледі – олардың гендерлік теңдік, нәсілшілдік және басқа да мәселелерге қатысты көзқарастары, қазіргі қоғам оларды жолсыз деп табады. Минималистер консервативті саяси мақсаттарға ыңғайлы жағдайда, оригиналдық қағидасын қолдайтындар бұрынғы сот шешімдерін елемеуге бейім екенін айтады. Сондай-ақ, минималистер дәстүрлі либералды сот белсенділігін де кеңейтілгендігі және либералды саяси мақсаттарға ыңғайлы жағдайда бұрынғы сот шешімдерін ескермеуі үшін сынға алады.
Largely associated with Cass R. Sunstein, it is a viewpoint which criticizes the more conservative stance of originalism as being judicial activism in disguise. Minimalists believe that a faithful application of originalist theory would result in a system of constitutional law in which modern societal standards would be ignored, in favor of the now antiquated opinions held by the Founding Fathers, probably including their views on gender equality, racism, and other things, which modern society would find objectionable. Minimalists claim that conservatives who subscribe to originalism are likely to ignore precedent where it is convenient for conservative political aims. Minimalists also criticize traditional liberal judicial activism as overexpansive and as ignorant of precedent when it is convenient to liberal political aims.