Йоханан Сандаляр: Өмірбаяны мен тұтынулары

Кіріспе

Жоханхан ХаСандлар (әдетте "Жоханнан аяқкиімші" немесе "Жоханнан сандал жасаушы" деп аталады, сондай-ақ "Жоханнан Александриялық" деп те айтылады) – II ғасырда (таннаимдердің төртінші буыны) өмір сүрген раввин.

Өмірбаян

Ол Синедрионның беделді мүшесі Гамалиелдің шөбересі еді; сонымен қатар, ол өз шежіресін Давидқа дейін жеткізген деген де болжам бар. Орта ғасырдың ұлы түсіндірушісі Раши раввин Иохананның 33-ші ұрпағы болды. "Хасандлар" деген ат Иохананның аяқкиім жасаумен айналысқанын көрсетеді, бірақ ол Римнің Мысырдағы Александрия қаласының тумасы болған деген нұсқа да бар. Ол раввин Акиваның (шамамен 50-135 жж.) ең белгілі шәкірттерінің бірі және раввин Шимон бар Йохайдың (II ғасырдың ортасы) замандасы болды. Бір күні ол бірнеше әріптестерімен бірге Риммон аңғарына жылды көбейту үшін барды. Раввин Мир Акиваға қатысты бір пікір келтірді, бірақ Иоханан оның дұрыстығын жоққа шығарып, былай деді: "Мен Р. Акиваның жанында тұрып, сізден [жай ғана тыңдаушы ретінде отырып] гөрі ұзақ күттім". Білімді адамдар осы қарапайым сөзге ашуланып, "Жоханан ха-Сандалар – нағыз александриялық [мақтанғақ]" деп шубырады. Алайда, оқиға татуласумен аяқталды және дауласқандар бір-бірін сүйіспей кетпеді. Ол бұл жерде "нағыз александриялық" деп аталғандықтан, ол Александрияның тумасы болған деп есептеледі. Бірде ол халахикалық шешім алу үшін өзін үлкен қауіпке тікелей ұшыратты. Адрианның қуғын-сүргін кезінде көптеген раввиндер яһуди дінін үйреткені үшін өлімге кесілгенде, раввин Акива Руфтың бұйрығымен түрмеге қамалып, өлімін күтті. Бір күні раввиндерді бір неке мәселесі мазалады, сонда Иоханан Акивадан құпия кеңес алуға бел буды. Ол түрмеге жақын жерде саудагер болып келіп, тауарларын ұсынды: "Кімге ине керек? Кімге ілгек керек? Ал жеке халицah қалай?" Акива түрме терезесінен қарап, жауап ретінде: "Сізде шпиндель бар ма? Сізде кашер бар ма?" деді. Қуғын-сүргін кезінде бірде Иоханан мен Элазар бен Шаммуа Палестинадан Нисибистегі Яһуда бен Батираға бару үшін кетіп қалды, бірақ олар жоспарларын іске асырмады. Сидонға жеткен соң, олар туған жерлерін сағынып, кері қайтты. Ол еврей айының 29-ы күні (Таммуз айы, Рашидің қайтыс болған күнімен бірдей) қайтыс болды және қазіргі Израильде орналасқан Мерон қаласындағы Шимон бар Йохайдың қабірінен 200 метр қашықтықта жерленді.

He was a great grandson of Gamaliel, a prominent member of the Sanhedrin; he also purportedly traced his ancestry back to David. Rashi, the great medieval commentator, was a 33rd generation descendant of Rabbi Yochanan. The name "HaSandlar" may imply that Yohanan earned his living as a shoemaker, but it could also indicate that he was a native of Alexandria in Roman Egypt. He was one of the main students of Rabbi Akiva (c. 50–135) and a contemporary of Rabbi Shimon bar Yochai (mid second century). Once, he went with several colleagues to the Valley of Rimmon to institute a leap year. Rabbi Meir had just cited an opinion which he ascribed to Akiba, but the authenticity of which Johanan denied, adding, "I have waited on R. Akiba standing [by his side as an advanced student] longer than you did sitting [as a mere hearer]." The learned company took umbrage at this derogatory remark, and murmured, "Johanan ha Sandalar is a true Alexandrian [given to boasting]." The incident, however, ended in reconciliation, and the disputants did not leave the session without kissing each other. Because he is called here "a true Alexandrian," it is assumed that he was a native of Alexandria. Once, he once exposed himself to great danger to obtain an authoritative halachic decision. During the Hadrianic persecutions, when many rabbis had been put to death for teaching Judaism, Rabbi Akiva was imprisoned and awaiting his doom at the command of Rufus. A marital question agitated the rabbis, and Johanan undertook to procure the closely guarded Akiva's advice upon it. Disguised as a peddler, he offered some goods for sale near the prison: "Who wants needles? Who wants hooks? How about private halitzah?" Akiba, looking out through an aperture, said in reply, "Do you have spindles? Do you have kasher (= "valid")?" At one time during the persecutions, Johanan and Eleazar ben Shammua left Palestine, intending to betake themselves to Judah ben Bathyra in Nisibis; but they did not carry out their intention. By the time they arrived at Sidon they felt too homesick to proceed any farther, and returned. He died on the 29th day of the Hebrew month of Tammuz (the same yahrzeit as that of Rashi), and was buried 200 meters from the tomb of Shimon bar Yochai in Meron, now located in Israel.

Ұстазы

Оның халахик тұжырымдары кейде Мишнада сілтеме жасалады, ал Симеон бен Гамалиел II одан екі халахотты жеткізеді.

Дәйексөздер

Көк үшін болған әрбір жиын сақталады, ал Көк үшін болмаса, ол сақталмайды.