Кіріспе
Нумедаль желісі (Numedalsbanen) – Норвегияның Бускеруд округінде Конгсберг пен Рёдберг арасындағы Нумедаль аңғары арқылы өтетін ұзын темір жол желісі. Норвегия мемлекеттік темір жолдарымен салынған және пайдаланылатын, электрленбеген, стандартты кеңдіктегі бұл желі Конгсберг, Флесберг, Роллаг және Норе-ог-Увдал муниципалитеттерінен өтеді. Қазіргі кезде ол Норвегия Ұлттық темір жол басқармасына тиесілі. Нумедал арқылы желі салу жоспарлары алғаш рет 1871 жылы Сёрланд желісі Конгсбергке жеткеннен кейін ұсынылды. Берген желісінің Hallingdal арқылы жүретіні шешілген соң, Нумедал жоспарлары тоқтап қалды, бірақ Рёдберг маңында екі су электр стансасын салу үшін темір жолдың қажеттігі туды. Жобалар 1918 жылы мақұлданды, алғашқы пойыз 1924 жылы жүріп өтті және желі 1927 жылы ресми түрде ашылды. Алғашқыда барлық қызметтер бу локомотивтерімен қамтамасыз етілді, бірақ 1930 жылдардан бастап жолаушылар пойыздарында дизельдік пойыз топтары қолданыла бастады. Желіде Cmd 16, 86, 87 және 91 класс локомотивтері жүріп тұрды. Соңғы редовты пойыз 1988 жылы жүрді, содан бері Конгсбергтен Роллагқа жүретін жүк тасымалы және кейбір тарихи пойыздар іске қосылды. Вегглиден Рёдбергке дейінгі учаскеде дразиндерді жалға алу мүмкіндігі бар. 2013 жылы Jernbaneverket орман шаруашылығын қолдау мақсатында Конгсберг пен Флесберг арасындағы 30 шақырымдық учаскені қайта ашты. 2014 жылдың сәуірінде болған рельстен шығу оқиғасынан кейін, желінің барлық бөлігі жаңа тіреулермен жаңартылды.
The Numedal Line (Numedalsbanen) is a long railway line that runs up the Numedal valley between Kongsberg and Rødberg in Buskerud county, Norway. Built and operated by the Norwegian State Railways, the non electrified, standard gauge line passes through the municipalities of Kongsberg, Flesberg, Rollag and Nore og Uvdal. It is now owned by the Norwegian National Rail Administration. The first plans for a line through Numedal were launched after the Sørland Line reached in Kongsberg in 1871. After it was decided that the Bergen Line would instead follow Hallingdal, the Numedal plans lay dead until it was decided that a railway was necessary to build two hydroelectric power stations near Rødberg. The plans were passed in 1918, the first trains started running in 1924 and the line was officially opened in 1927. At first all services were provided with steam locomotives, but from the 1930s diesel multiple units were used for passenger trains. The line was frequented with classes Cmd 16, 86, 87 and 91. The last regular train ran in 1988; since, there has been sporadic freight service and some heritage trains running from Kongsberg to Rollag. Draisine rental is available on the section from Veggli to Rødberg. In 2013, Jernbaneverket reopened a 30 km stretch between Kongsberg and Flesberg, to support the forestry industry. Following a derailment in April 2014, the entire stretch was upgraded with new sleepers.
Бағыт
Numedal желісі Конгсберг станциясында Sørland желісінен тармақталады, ол Осло орталық станциясынан және орташа теңіз деңгейінен (AMSL) жоғары орналасқан. Жол төрт аялдамадан өтеді: Шпитен, Пикерфосс, Гледа және Гербру, Конгсбергтен Свен қиыршықтас орнына дейінгі тармаққа жетуден бұрын. Жол Ramsrud, Svene, Furuly және Toresplassen аялдамаларынан өтіп, Kongsberg-тен Lampeland станциясына жетеді. Содан кейін желі Lyngdalselva арқылы көпір арқылы өтеді және Fløtterud, Ruud, Vangestad және Eie аялдамаларынан кейін Флесберг станциясынан оңтүстікке қарай орналасқан Конгсбергтен Numedal Bruk пилорамасына дейінгі тармаққа жетеді. Желі Bjørnsrud, Bakkerud және Fossan аялдамаларынан кейін Helle туннеліне дейін жалғасады, содан кейін Kongsberg-тен кейін Djupdal стансасына жетеді. Бұдан кейін желі Ulvik туннелі мен Gygrestigen туннелі арқылы өтеді. Содан кейін ол Selsteigen тоқтайтын жерінен өтіп, Selsteigen туннелі арқылы өтеді. Kjome аялдамасы арқылы өткеннен кейін желі Конгсбергтен келетін Rollag станциясына жетеді. Желі Tråen, Rollag kirke, Bråten, Sjorsåte аялдамаларынан өтіп, Bruhaug көпіріне, Laugi, Vamre, Risteigen аялдамаларынан өтіп, Veggli elv өзенінен көпір арқылы өтеді. Конгсбергтен кейін желі Veggli станциясына жетеді, одан кейін Tveitkåsa, Kjerre, Fossebrekke аялдамаларынан өтіп, содан кейін екі туннель арқылы өтеді, олар Gjeiteryggen I және Gjeiteryggen II. Содан кейін желі алты туннель арқылы өтеді, олар Gvamsås I-V және Hvilsten деп аталады. Бұл аралықтағы қашықтық. Содан кейін желі Конгсбергтен Rødberg vokterbolig арқылы өтеді және AMSL-де желідегі ең биік нүкте болып табылады. Содан кейін желі Uvdalselvaдан жол және темір жол көпірінен өтіп, Конгсбергтен Rødbergке жетеді. Алайда, оның орнына Bergen желісі Hallingdal арқылы жүруге шешім қабылданды. Ақырында, бұл құрылысты аңғардағы гидроэлектр станцияларын салу қозғады. 1907 жылы үкімет өз электр энергиясы агенттігі арқылы Numedalslågen және Tunnhovdfjorden өзендерінде электр стансасын салу құқығын алды. Мемлекет Nore I және Nore II электр стансасының құрылысына көмектесу үшін аңғар арқылы темір жол салуды тиімді деп тапты, дегенмен бұл жол темір жол жоспарында жоқ. Себебі, салмағы 500 кг-ға жететін машиналарды аңғарға дейін тасымалдау қажет болды. Бастапқыда желі 8,3 миллион норвегиялық кронаға (NOK) бағаланған. 1918 жылы құрылыс жұмыстары басталды, ал 1919 жылы Конгсбергте құрылыс басқармасы құрылды. Құрылыс 1920 жылы 2 шілдеде Fossan мен Bratterud арасында басталды. Алайда, тез арада ереуіл болып, 1921 жылдың наурызына дейін құрылыс басталмады. Парламент тарапынан соңғы мақұлдау 1921 жылы 20 шілдеде жасалды. Құрылыс жұмыстарының басым бөлігі қолмен жасалды. Жердің көп бөлігі жылжытылып, тау жыныстары жарылып, туннельдер салынды. Баласт тасын көбінесе Bevergrenda, Guribråten және Stevningsmogen, Tjuvhaugen және Skarpsmoen шағыл шұңқырларынан пайдаланған. Құрылыс барысында 7 миллион жұмыс сағаты жұмсалды, ал туннель қазуда әр жұмыс сағаты алға басуды көрсетті. Жолдардың көпшілігі басқа темір жолдардан пайдаланылды. Вангестад, Флесберг, Дюпдал, Трен және Kravefjord станцияларының бесеуі іргетасқа салынған жұмысшылар үйлері болды. 1924 жылдан бастап темір жол ішінара пайдалануға берілді. Пойыздар Конгсбергтен Bakkerødке 1924 жылдың 15 қарашасынан, Kjærreге 1925 жылдың 1 желтоқсанынан және Rødbergке 1926 жылдың 1 желтоқсанынан жүруге рұқсат етілді. Бұл пойыздар цемент пен теміржол көпірлерін тасымалдауды қамтиды. Ресми ашылу алдында жалпы 4300 жүк арбасы тасымалданды, оның жартысы электр станцияларына арналған. Құрылыс кешіктіріліп жатқандықтан, электр станцияларының құрылысы кезінде тек бір бөлігін ғана пайдалануға болады. Бастапқыда желідегі барлық пойыздар бу локомотивтерімен тартылды, әсіресе NSB 20-сынып және NSB 21-сынып басқа желілерден пайдаланылды. Бірінші дизельді бірнеше агрегаттар 1930 жылдары пайдалануға берілді, желіде NSB Class Cmb 16 және Kristine Valdresdatter қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде желі қайтадан бу локомотивтерімен тартылды және қызмет едәуір қысқарды. 1945 жылы аптасына үш рет саяхат жасалды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін жиілігі ұлғайды және 1947 жылы күніне төрт рет саяхат жасалды. Көптеген бірліктердің әр түрлі сыныптары қолданылды, соның ішінде NSB Class 86, NSB Class 87 және NSB Class 91. 1950 жылдары кейде Конгсбергтен Veggliге дейін ғана жүретін пойыздар болған. 1980 жылдары қысқа уақыт ішінде мектеп пойыздары да болды, бірақ бұл NSB-ді желіде екі бірнеше бірлікті пайдалануға мәжбүр етті, бұл тым қымбат болып шықты және көп ұзамай автобуспен қамтамасыз етілді. 1989 жылы желі жабылған кезде, тек үш станцияда: Флесберг, Веггли және Rødberg қызметкерлер болды. Свен қиыршықтас орнынан және Флесбергтегі Numedal Bruk пилорамасынан жүзеге асырылатын жүйесіз тасымалдау. Соңғысы Tågåkeriet i Bergslagen компаниясымен жүзеге асырылады және Швецияның Уддевалла қаласынан ағаш тасымалдайды. Флесбергтен Rødbergке дейінгі бөлігін Норвегияның Мәдени мұраны басқару дирекциясы сақтауды ұсынады.