Осман Хамди Бей (1842-1910) – түрік археологиясы мен мұражай ісінің негізін қалаушы, суретші, әкім. Стамбұл археология мұражайы мен көркемсурет академиясын құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман әкімшісі, зиялы және суретші (1842–1910)
Ottoman administrator, intellectual and artist (1842–1910)
Осман Хамди Бей (30 желтоқсан 1842 – 24 ақпан 1910) – Осман әкімшісі, зиялы, өнер сарапшысы және сонымен қатар белгілі және жаңашыл суретші. Ол Осман империясының алғашқы заманауи археологы болды және Түркияда археология және мұражай куратор мамандықтарының негізін қалаушы деп есептеледі. Ол Стамбул археология музейлерінің және Стамбул көркемөнер академиясының (Санаи и Нефисе Мектеби), қазіргі Мimar Sinan Көркемөнер университетінің негізін қалады. Ол сондай-ақ Кадыкойдың алғашқы мэрі болды.
Osman Hamdi Bey (30 December 1842 – 24 February 1910) was an Ottoman administrator, intellectual, art expert and also a prominent and pioneering painter. He was the Ottoman Empire's first modern archaeologist, and is regarded as the founding father of both archaeology and the museum curator's professions in Turkey. He was the founder of Istanbul Archaeology Museums and of the Istanbul Academy of Fine Arts (Sanayi i Nefise Mektebi) known today as the Mimar Sinan Fine Arts University. He was also the first mayor of Kadıköy.
Ерте өмір
Осман Хамди – Осман империясының Ұлы визирі Ибрахим Эдем-пашаның (1877–1878 жылдары Мидхат-пашаны алмастырып, билікке келген) ұлы. Ол грек баласы болған, Хіос аралындағы (Сакиз) қырғыннан кейін ерте жасында жетім қалған. Оны Каптан-де-Дерья (Ұлы адмирал) Хүсрев-паша асырап алды және Осман империясының билеуші топтарының қатарына көтерілді. Осман Хамди Стамбулдың танымал Бешикташ ауданындағы бастауыш мектепте оқыды. Одан кейін ол заң білімін алды, алдымен Стамбулда (1856), содан кейін Парижде (1860). Бірақ ол сурет салуға деген қызығушылығын дамытуды жөн көрді, заң бағдарламасын тастап, француз шығыстанушы суретшілері Жан Леон Жером мен Густав Булангердің шәкірті болды. Сол кездегі көркем өнердің халықаралық астанасы болған Паризде тоғыз жыл тұрып, замандас суретшілердің туындыларына қызығушылық танытты. Оның Паризде болуы Осман сұлтанының Батыс Еуропаға алғашқы сапарымен де есте қалды, сол кезде сұлтан Абдулазиз Император Наполеон III-нің 1867 жылғы Универсалды көрмеге шақырылды. Ол Парижде көптеген «Жас османдықтармен» танысты, олардың либералдық идеяларымен танысқанымен, олардың саяси қызметіне қатыспады, себебі ол сұлтанға адал және ескі абсолюттік жүйеге қарсы тұрмаған Осман пашасының ұлы еді. Осман Хамди Бей Парижде студент кезінде алғашқы әйелі Маримен, француз қызымен танысты. Әкесінің батасын алғаннан кейін, ол 1869 жылы Стамбулға (Константинопольге) оралғанда онымен бірге келді, олар үйленді және екі қызы болды. Түркияға оралғаннан кейін ол Мидхат-пашаның (Жас османдықтардың жетекші саяси тұлғасы және реформаторы, 1876 жылы Бірінші Осман Конституциясын қабылдаған, Мидхат-паша 1876–1877 жылдары Ұлы визир болып қызмет еткен, кейіннен Осман Хамди Бейдің әкесі Ибрахим Эдем-пашамен алмастырылған) әкімшілік тобының бір бөлігі ретінде Бағдаттың Осман провинциясына жіберілді. 1871 жылы Осман Хамди Стамбулға оралды, ол Сарайдың Протокол кеңсесінің орынбасары болды. 1870 жылдары ол Осман бюрократиясының жоғары буындарында бірнеше тапсырмалар орындады. 1875 жылы ол Кадыкейдің алғашқы мэрі болып тағайындалды және бір жыл осы лауазымда қызмет етті.
Osman Hamdi was the son of Ibrahim Edhem Pasha, an Ottoman Grand Vizier (in office 1877–1878, replacing Midhat Pasha) who was originally a Greek boy from the Ottoman island of Sakız (Chios) orphaned at a very young age following the Chios massacre there. He was adopted by Kaptan ı Derya (Grand Admiral) Hüsrev Pasha and eventually rose to the ranks of the ruling class of the Ottoman Empire. Osman Hamdi went to primary school in the popular Istanbul quarter of Beşiktaş; after which he studied law, first in Istanbul (1856) and then in Paris (1860). However, he decided to pursue his interest in painting instead, left the Law program, and trained under French orientalist painters Jean Léon Gérôme and Gustave Boulanger. During his nine year stay in Paris, the international capital of fine arts at the time, he showed a keen interest for the artistic events of his day. His stay in Paris was also marked by the first ever visit by an Ottoman sultan to Western Europe, when Sultan Abdülaziz was invited to the Exposition Universelle (1867) by Emperor Napoleon III. He also met many of the Young Ottomans in Paris, and even though he was exposed to their liberal ideas, he did not participate in their political activities, being the son of an Ottoman pasha who was loyal to the sultan and did not challenge the old absolutist system. Osman Hamdi Bey also met his first wife Marie, a French woman, in Paris when he was a student. After receiving his father's blessings, she accompanied him to Istanbul (Constantinople) when he returned in 1869, where the two got married and had two daughters. Once back in Turkey, he was sent to the Ottoman province of Baghdad as part of the administrative team of Midhat Pasha (the leading political figure and reformer among the Young Ottomans who enacted the First Ottoman Constitution in 1876, Midhat Pasha served as the Grand Vizier between 1876–1877, before being replaced by İbrahim Edhem Pasha, Osman Hamdi Bey's father.) In 1871, Osman Hamdi returned to Istanbul, as the vice director of the Protocol Office of the Palace. During the 1870s, he worked on several assignments in the upper echelons of the Ottoman bureaucracy. He was appointed as the first mayor of Kadıköy in 1875, and stayed in that position for one year.
Торғайларды баптаушы
Хамдидің 1906 жылғы «Тортуза жаттықтырушысы» картинасы 2019 жылға дейін ең қымбат түрік картинасы ретінде рекордты ұстады, ол 2004 жылдың желтоқсанында 5 миллион түрік лирасына (шамамен 3,5 миллион АҚШ доллары) сатылды. 2004 жылы Стамбулда өткен Artam Antik A.Ç. аукционында Перра мұражайы мен Түрік заманауи өнер мұражайы картинаны сатып алу үшін бәсекелесті, нәтижесінде Перра мұражайы оны сатып алды. Суретте Хамди мешітте тортузаларды үйретіп жүрген, көне киім киген күйінде бейнеленген. Осы тақырыпты таңдауы көптеген адамдарды осы картинаны Түркияның қайшылықты ұлттық ерекшеліктеріне қатысты түсіндірме деп ойлауға жетеледі. Картина суретшінің өзінің жұмысына және оның әріптестері мен шәкірттерінің стильдеріне қатысты саркастикалық еңбектейтін мәнді білдіреді, сонымен қатар 18 ғасырдың басындағы Тюльпан дәуірінде кешкі сапарларда шамдарды тортузалардың қабығына қойып, жарықтандыру және әсемдеу мақсатында қолданылған тарихи фактіге сілтеме жасайды. Сурет Суна және Ынан Қырач қорына тиесілі болып, қазіргі уақытта осы қор құрған Стамбулдағы Перра мұражайында қойылған. Оның «Құран оқитын қыз» (1880) картинасы 2019 жылдың қыркүйек айында Bonhams аукционында 7,8 миллион АҚШ долларына сатылып, рекордты жаңартты. Заманауи зерттеушілер суреттегі жануарлардың Testudo graeca ibera, шұбарқұйрықты тортузаның бір түрі екенін анықтады. Картинаның көшірмесі осы идентификация туралы мақала жарияланған Bibliotheca Herpetologica журналының мұқабасында пайда болды. Тарихшы Эдхем Эльдем картинаның көзі ретінде танымал француздық саяхат журналы Le Tour du Monde (1869) басылымында жарияланған корей цирк артисінің гравюрасын анықтады. Тортузалардың мағынасы немесе кез келген символдық мәні әлі де ғалымдар арасында даулы мәселе болып қалуда.
Hamdi's 1906 painting, The Tortoise Trainer, has held the record until 2019 for the most valuable Turkish painting, after being sold for 5 million Turkish liras (approx. US$3.5 million) in December 2004. At the 2004 Artam Antik A.Ç. auction in Istanbul, the Pera Museum and the Turkish Modern Museum fought to acquire the painting, and was ultimately purchased by the Pera Museum. The painting depicts Hamdi's likeness clad in antiquated clothing, training tortoises in a mosque. This choice of subject matter leads many to see this painting as a commentary on Turkey's conflicted national identity. The painting expresses a sarcastic innuendo on the painter's own view of his style of work compared to those of his collaborators and apprentices, and is also a reference to the historical fact of tortoises having been employed for illuminating and decorative purposes, by placing candles on the shell, in evening outings during the Tulip Era in the early 18th century. The painting was acquired by the Suna and İnan Kıraç Foundation and is currently on display at the Pera Museum in Istanbul, which was established by this foundation. His Girl Reciting Qur'an (1880) broke the record by realizing US$7.8 million at a Bonhams auction in September 2019. Modern researchers have identified the animals portrayed are Testudo graeca ibera, a variety of the Spur thighed tortoise. A reproduction of the painting appeared on the cover of the Bibliotheca Herpetologica issue in which the paper about the identification was published. Historian Edhem Eldem has identified the source of the painting as an engraving of a Korean circus entertainer printed in Le Tour du Monde (1869), a popular French travel magazine. The meaning or any symbolic significance of the tortoises is still contested by scholars.
Жұмыс
Осман Хамди – археология, саяхат және Таяу Шығыстағы халықтық салт-дәстүрлер тақырыбында шығармалар жазған өнімді суретші және жазушы. Хамди Парижде француз шығыстану мектебінің екі көрнекті өкілі Густав Буланжер мен Жан Леон Жеромнан сурет өнерін оқыды. Гером мен Буланжерден тәлім алған және еуропалық шығыстану мотивтерін қайталай білгенімен, Хамдидің суреттері Османдық тақырыптарды замандастарының туындыларынан ерекшелейді, оларға көбінесе белсенді және зиялы рөлдер береді. Хамдидің Османдық зиялысы ретіндегі мәртебесі оның шығыстану мотивтерін пайдалануын еуропалық шығыстануға қарсы наразылық және сын ретінде қарастыруға көптеген адамдарды итермелейді. Өмірінде оның туындылары Түркиядағыдан гөрі Еуропада жиі көрмеленді. 1912 жылы Османдық дипломат Есат Джеміл Бейге үйленді, олардың 99 жыл өмір сүрген және 2012 жылы қайтыс болған Ценнан Хамди Сарч есімді қызы болды. Ценнан Хамди 1932 жылы Стамбул университетінің ректоры болған Омер Селал Сарчқа тұрмысқа шықты. Олардың 1933 жылы дүниеге келген Фарук Сарч есімді ұлы бар. 1932 жылы Назлы Хамди француз инженері Оден Фуаш д’Алоймен (1889–1948) үйленді. Ол Халил Эдем Эльдемнің ағасы болды, ол Хамдидің өлімінен кейін Стамбул археология музейлерінің директоры болды және жаңадан құрылған Түрік Республикасының кезеңінде он жыл бойы Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің депутаты болды. Ол Түркияда нумизматиканы ғылыми сала ретінде қалыптастырған Исмаил Галиб Бейдің ағасы болды. Ол белгілі түрік сәулетшісі Седад Хакки Эльдемнің әкесі болды. Ол Түркиядағы классикалық музыканың бес негізін қалаушысының бірі (түрік бестігі деп аталады) Джемал Решит Рейдің атасы болды.
Osman Hamdi was a prolific painter and author, whose work dealt with themes of archaeology, travel and folk customs in the Middle East. Hamdi studied painting in Paris under Gustave Boulanger and Jean Léon Gérôme, two prominent artists in the French Orientalist school. Despite being trained by Gérôme and Boulanger, and his reproduction of European orientalist motifs, Hamdi's paintings present Ottoman subjects differently than his contemporaries' works, most notably giving them more active and intellectual roles. Hamdi's status as an Ottoman intellectual causes many to see his use of orientalist motifs as subversive and critical of European orientalism. During his lifetime, his artwork was displayed more frequently in Europe than in Turkey. married an Ottoman diplomat, Esat Cemil Bey, in 1912; the couple had one daughter, Cenan Hamdi Sarç, who lived 99 years and died in 2012. Cenan Hamdi married Ömer Celal Sarç, who was the rector of Istanbul University in 1932. She had one son, Faruk Sarç, who was born in 1933. In 1932, Nazlı Hamdi married French engineer, Audoin Fouache d'Halloy (1889–1948). He was the brother of Halil Edhem Eldem, who became the Director of the Istanbul Archaeology Museums after his death, and served as a Member of Parliament at the Grand National Assembly of Turkey for ten years under the newly founded Turkish Republic. He was the brother of İsmail Galib Bey, considered the founder of numismatics as a scientific discipline in Turkey. He was the granduncle of Sedad Hakkı Eldem, a renowned Turkish architect. He was the granduncle of Cemal Reşit Rey, one of the five pioneers of classical music in Turkey (termed the Turkish Five).
Құжаттамалық фильмдер
Осман Хамди Бей: Каплюмбаға Тербиеци ("Осман Хамди Бей: Тасбақаны баптаушы") - 2012 жылы түсірілген, режиссері Умут Хачифевзиоглу болған, Осман Хамди Бейдің өмірі мен туындылары туралы деректі фильм.
Osman Hamdi Bey: Kaplumbağa Terbiyecisi ("Osman Hamdi Bey: The Tortoise Trainer") is a 2012 documentary film about the life and works of Osman Hamdi Bey, directed by Umut Hacıfevzioğlu.
Өмірбаян
Қаплұмбаға Тербиеци, Осман Хамди Бейдің романы, Эмре Кан, Капы Яйынлары, 2008. L'ammaestratore di Istanbul, Элетра Стамбулис және Джанлука Костантини, Comma 22, 2008. L'ammaestratore di Istanbul, Элетра Стамбулис және Джанлука Костантини, Giuda Edizioni, 2013. П. & В. Берко, "Шығыс суретшілігі – Orientalist Painting", Кнокке Хеист, Бельгия, 1982.
Kaplumbağa Terbiyecisi, Osman Hamdi Bey' in Romanı, Emre Can, Kapı Yayınları, 2008. L'ammaestratore di Istanbul, Elettra Stamboulis & Gianluca Costantini, Comma 22, 2008. L'ammaestratore di Istanbul, Elettra Stamboulis & Gianluca Costantini, Giuda Edizioni, 2013. P. & V. BERKO, "Peinture Orientaliste – Orientalist Painting", Knokke Heist Belgium, 1982.