Тории Киёнага: Жапон суретшісі және укиё-э мектебінің басшысы
Torii Kiyonaga
Төрии Киёнага (1752-1815) – жапон суретші, укиё-э мектебінің басшысы. Өнері, «әдемі әйелдер» жанры, және мектепке басшылыққа келу тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жапондық укиё-э суретшісі (1752–1815)
Japanese ukiyo e artist (1752 1815)
Тории Киёнага (鳥居 清長; 1752 – 28 маусым, 1815) – Тории мектебінің жапондық укиё-э суретшісі. Бұрын Секигучи Шинсуке аталған, Эдодағы Motozaimokuchō Itchōme-дегі кітап сатушысының ұлы, ол Тории Киёнаганы өнерлік есім ретінде қабылдады. Тории әулетімен туыс болмаса да, ол асырап алған әкесі және ұстазы Тории Киёмицудың қайтыс болуынан кейін топтың басшысы болды. Киёмицу 1785 жылы қайтыс болды; оның ұлы жас кезінде қайтыс болғандықтан, ал Киёнаганың үлкені Киёцуне одан кем дарынды суретші болғандықтан, Киёнага Киёмицудан кейін Тории мектебінің басшылығына табиғи түрде ие болды. Дегенмен, ол осы лауазымды екі жылға кейінге шегерді, мүмкін, ол бижин-га суреттеріне көбірек уақыт бөлгендіктен және мектепті басқарғанда мойнына түсетін ауыр жауапкершілікті сезінгендіктен. Сөйтіп, 1787 жылы ол кабуки тақталары және осы сияқты нәрселердің өндірісін ұйымдастыра бастады, оларға мектеп дерлік монополиялық құқыққа ие болды. Ол сондай-ақ Киёмицудың немересі Тории Киёминге, оның ізбасары болатын адамға оқытуды бастады.
Torii Kiyonaga (鳥居 清長; 1752 – June 28, 1815) was a Japanese ukiyo e artist of the Torii school. Originally Sekiguchi Shinsuke, the son of an Edo bookseller, from Motozaimokuchō Itchōme in Edo, he took on Torii Kiyonaga as an art name. Although not biologically related to the Torii family, he became head of the group after the death of his adoptive father and teacher Torii Kiyomitsu. The master Kiyomitsu died in 1785; since his son died young, and Kiyotsune, Kiyonaga's senior, was a less promising artist, Kiyonaga was the obvious choice to succeed Kiyomitsu to leadership of the Torii school. However, he delayed this for two years, likely devoting time to his bijin ga and realizing the immense responsibility that would fall on his shoulders once he took over the school. Thus, in 1787, he began organizing the production of kabuki signboards and the like, which the school held a near monopoly on. He also began to train Kiyomitsu's grandson, Torii Kiyomine, who was to succeed him.
Көркемдік мансап
Тори Киёнага 1765 жылы 14 жасында Тори Киёмицудан оқуға түсті. Тори мектебіне келгенге дейін Исода Корюсай, Судзуки Харунобу және Китао Шигемасадан тәлім алған болуы мүмкін, себебі Киёнаганың көптеген туындылары осы басқа укиёэ шеберлерінің ықпалын көрсетеді. Оның ерте туындыларының көп бөлігі жақын жердегі кабуки театрларына сапарларынан алынған жарнамалар мен актерлердің бейнелері болды. Оның мансабындағы ең маңызды кезең – әдемі әйелдердің суреттерін салуға кіріскен кез. Сонымен қатар, Тори Киёнага кітаптар мен «бандзуке» деп аталатын суреттер жинағына иллюстрациялар жасады. Биджин-га саласында Харунобудың және тағы бірнеше шеберлердің туындылары Киёнаганың туындыларымен тең деуге болады. Киёнага 1780 жылдары көптеген биджин-га баспаларын жасады, және бұл оның шығармашылығының шарықталуы саналады; әсіресе, ол 1790 жылдардың басында сурет салуді тоқтатты. Кейбір ғалымдар оның суреттерінің әдемілігін қарапайым тегі мен тәрбиесіне байланысты ерекше деп санайды. Тори отбасына қабылданып алынған Киёнаганың әкесі балық базарының жанындағы бірнеше үйлердің иесі болған; оның отбасы тым кедей болмаса да, ол жоғары мәдениет ортасында өскен жоқ. Сол кезде самурайлардың суретшілері, аристократиялық мәдениеттің эстетикасын және егжей-тегжейін жақсырақ түсінуі керек болғандықтан, Киёнагадан кем емес суреттер жасады. Киёнаганың суреттеріндегі әйелдер көбінесе өте бойлы, оның алдыңғы шебері Харунобуға қарағанда толырақ және ересек көрінеді. Бұл, негізінен, жеке стильдер арасындағы айырмашылықтан туындайды, сонымен қатар Киёнаганың үлкен қағаз парақтарын (чубан немесе хособан емес, обан) пайдалануының нәтижесі де бар. Киёнаганың туындылары бұрынғы көптеген суретшілердің қалыптарын бұзды. Киёнаганың көптеген туындылары диптих немесе триптих түрінде жасалған, бұл оларды көлемдірек және әсерлі етеді. Оның баспаларының үлкен өлшемділігіне байланысты, әдемі әйелдер бейнеленген көптеген туындыларында батыстық перспективалық принциптермен суреттелген көркем фон да бар. Киёнага бұрынғы Харунобуды өз заманының ең танымал биджинга суретшісі ретінде алмастырғандай, Киёнаганың орнын Утамаро басты, оның әйелдері бұрынғыларына қарағанда толырақ және ересектеу болды. Киёнаганың сахнадағы көріністерді бейнелейтін кабуки баспалары егжей-тегжейге үлкен назар аударады және идеалданған нұсқалардан гөрі нақты кабуки көріністерін көрсетуге тырысады. Оның суреттерінің көбіне қарапайымдылық тән, бұл суреттелгендердің шын мәнінде актерлер екенін, олар бейнелеген идеалданған кейіпкерлер емес екенін көрсетеді; алайда, ол кейбір басқа суретшілер (Кацукава мектебі сияқты) сияқты актерлердің жеке ерекшеліктері мен тұлғаларын көрсетуге ұмтылмады. Кейбір ғалымдар оның стилін Шаракудың жарқын, бірақ реалистік стиліне жетекшілік еткен маңызды кезең деп атайды. 1794 жылы, Утамаро биджин-га суретшісінің жетекшісі болған кезде, Тори Киёнага өзінің көркемдік назарын суримоноға, иллюстрацияларға және суреттерге аударды. Оның соңғы танымал баспасы 1813 жылы жасалған, ол қайтыс болғанға дейін екі жыл бұрын болды. Бруклин мұражайы, Принстон университетінің өнер мұражайы, Фэрфилд университетінің мұражайы, Смарт өнер мұражайы, Метрополитен өнер мұражайы, Филадельфия өнер мұражайы, Уолтерс өнер мұражайы, Гарвард өнер мұражайлары, Портленд өнер мұражайы, Британ мұражайы, Мичиган университетінің өнер мұражайы және Нельсон Аткинс өнер мұражайы.
Torii Kiyonaga began his training under Torii Kiyomitsu in 1765 at the age of 14 years old. It is suspected that prior to entering the Torii school he may have trained under Isoda Koryūsai, Suzuki Harunobu, and Kitao Shigemasa, as much of Kiyonaga's work shows influence from these other ukiyo e masters. Many of his early works were billboards and depictions of actors based on his visits to nearby kabuki theatres. The highlight of his career is when he began to produce pieces of beautiful women. In addition Torii Kiyonaga created illustrations for books and picture programs called banzuke. In the field of bijin ga, only the works of Harunobu and a handful of others are generally regarded comparable with those of Kiyonaga. Kiyonaga produced a great many bijin ga prints in the 1780s, and this is generally regarded as his high point; this is particularly true because he nearly stopped doing art entirely in the early 1790s. Some scholars point out the beauty of his paintings as being particularly exceptional given his commoner heritage and upbringing. Adopted into the Torii family, Kiyonaga's biological father was the owner of a number of tenements near a fish market; though his family may not have been particularly poor, he was certainly not brought up in an environment of high culture. Meanwhile, contemporary artists of the samurai class, who would be expected to have a better innate sense of the aesthetics and details of aristocratic culture, produced images quite arguably inferior to those of Kiyonaga. The women in Kiyonaga's prints are often described as exceptionally tall, seeming fuller, and more mature than those of his predecessor Harunobu, whose prints often depict women who seem younger and thinner. Though a difference of personal styles accounts for this primarily, it also comes in part from Kiyonaga's use of larger sheets of paper (ōban, rather than chūban or hosoban). Kiyonaga's works broke the mold of many previous artists. A great proportion of Kiyonaga's work is in diptych or triptych form, making the work seem larger and more impressive overall. Due to the large size of his prints many of his works with beautiful women also feature a scenic background illustrated with the Western concept of perspective. Just as Kiyonaga can be said to have replaced the earlier Harunobu as the most popular bijinga artist of his time, so Kiyonaga can be said to have been replaced by Utamaro, whose women are even fuller and more mature than those of the former. Kiyonaga's kabuki prints, depicting scenes on stage and the like, show a great attention to detail, and seek to depict real Kabuki scenes, rather than idealized versions. There is something very plain about much of his depictions, showing that those depicted are in fact actors and not the true idealized characters they represent; however, he did not make the leap to portraying the individual features and personalities of the actors as some other artists (including the Katsukawa school) did. Some scholars label his style as an important intermediary step leading to the bombastic, yet realistic, style of Sharaku. In 1794, when Utamaro became the lead bijin ga artist, Torii Kiyonaga shifted his artistic focus to surimono, illustrations, and paintings. His last known print dates from 1813, two years before he died. the Brooklyn Museum, the Princeton University Art Museum, the Fairfield University Museum, the Smart Museum of Art, the Metropolitan Museum of Art, the Philadelphia Museum of Art, the Walters Art Museum, the Harvard Art Museums, the Portland Art Museum, the British Museum, the University of Michigan Museum of Art, and the Nelson Atkins Museum of Art.