Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аденозин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігі екі түрге жіктеледі. Бірінші тип АРТ*Q0 генинің мутацияланған аллельдерінен туындайды және көптеген елдердің азаматтарында кездеседі. Бірінші тип организмде немесе пробиркада толық жетіспеушілікке алып келеді. Екінші типтегі аденозин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігі АРТ*J генинің мутацияланған аллельдерінен туындайды, бұл организмде толық фермент жетіспеушілігіне, ал жасуша экстракттерінде тек ішінара жетіспеушілікке әкеледі. Екінші тип көбінесе Жапонияда кездеседі. Аденозин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігі көбінесе зәрде және бүйрек тастарында дигидроксиадениннің болуымен анықталады. АРТ жетіспеушілігін анықтау үшін тағы да диагностикалық тесттерге зәрдің микроскопиялық тексеруі, бүйрек тастарының талдауы, бүйрек биопсиясы, АРТ активтілігі және генетикалық тестілеу кіреді. Аденозин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігін емдеуге аллопуринол кіреді, ол көптеген науасқа бүйрек тастарын және созылмалы бүйрек ауруларын болдырмауға көмектеседі.
Adenine phosphoribosyltransferase deficiency has been classified into two types. Type one is caused by mutant alleles of APRT*Q0 and is found in individuals from many different countries. Type one causes a complete deficiency in vivo or in vitro. Type two adenine phosphoribosyltransferase deficiency is caused by mutant alleles of APRT*J results in a full enzyme defiency in vivo but only a partial deficiency in cell extracts. Type two is mainly seen in Japan. APRT deficiency is often identified by the presence of dihydroxyadenine in urine and kidney stones. Other diagnostic tests for APRT deficiency include urine microscopy, kidney stone analysis, renal biopsy, APRT activity, and genetic testing. Treatment of adenine phosphoribosyltransferase deficiency includes allopurinol and can prevent kidney stones and chronic kidney disease in most patients.
Белгілері мен симптомдары
Аденоин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігі көбінесе бүйрек және несеп жолдарының симптомдарымен, мысалы, нефролитиаз, уролитиаз, кристалдық нефропатия, гематурия, жедел бүйрек зақымдануы, созылмалы бүйрек аурулары және несеп жолдары инфекциялары ретінде көрінеді. Денеден тыс симптомдар тіркелмеген. Аденоин фосфорибозилтрансферазаның жетіспеушілігі кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, диагноз қойылған жас жаңа туғаннан бастап 70 жасқа дейін ауысуы мүмкін. APRT жетіспеушілігі бар кейбір адамдарда ешқандай белгі байқалмайды және тек отбасылық тексерулер арқылы анықталады. Ересектердің 15%-ында бүйрек жетіспеушілігі дамиды, соның салдарынан бүйрек алмастыру терапиясы қажет болады. Бүйрек тасының алғашқы эпизоды туылғаннан кейінгі алғашқы айларда немесе өмір бойында кейінірек пайда болуы мүмкін. Сәбилерде APRT жетіспеушілігі нәресте киімдерінде қызғылт қоңыр дақтар түрінде көрінуі мүмкін. APRT жетіспеушілігі бар пациенттерде әдетте плазмадағы несеп қышқылының деңгейі қалыпты болады, бірақ жартылай APRT жетіспеушілігі бар гетерозиготтарда подагра және гиперурицемия кездесуі мүмкін.
Adenine phosphoribosyltransferase deficiency commonly manifests as symptoms of the kidneys and urinary tract such as nephrolithiasis, urolithiasis, crystalline nephropathy, hematuria, acute kidney injury, chronic kidney disease, and Urinary tract infections. No extrarenal symptoms have been documented. Adenine phosphoribosyltransferase deficiency can present at any age. Studies have shown that the age of diagnoses can vary from infancy to over the age of 70. Some individuals with APRT deficiency remain completely asymptomatic and only get diagnosed because of familial screening. In 15% of adult cases present with renal failure requiring renal replacement therapy. The first kidney stone episode can occur within the first few months of birth or later in life. In infants APRT deficiency may manifest as reddish brown diaper stains. Patients with APRT deficiency typically have normal levels of plasma uric acid, gout and hyperuricemia have been reported in heterozygotes with a partial APRT deficiency.
Асқынулар
Дигидроксиаденин кристалдары интерстицийде және бүйрек түтікшелерінде шөкпеленеді, сонымен қатар бүйрекке ауыр зақым келтіреді. Дигидроксиаденин нефропатиясы бастапқыда жедел басталып, бірнеше күннен бірнеше апта ішінде бүйрек жеткіліксіздігіне алып келуі мүмкін. Көбінесе дигидроксиаденин нефропатиясы ақырындап дамиды, нәтижесінде бүйрек функциясы бірнеше жыл бойына біртіндеп төмендейді. Сусыздану жедел бүйрек жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін, бұл зәрдің қанығуына, олигурияға және дигидроксиадениннің шөкпеленуіне себеп болады.
Dihydroxyadenine crystals precipitate inside the interstitium and renal tubules as well as cause severe kidney damage. Dihydroxyadenine nephropathy can initially present acutely and lead to renal failure within days to weeks. More commonly dihydroxyadenine nephropathy may develop insidiously, causing a progressive decline in kidney function over the span of several years. Dehydration can trigger acute renal failure which causes urine supersaturation, oliguria, and precipitation of dihydroxyadenine.
Генетика
Аденозин фосфорибозилтрансфераза (APRT) гені 16q24 хромосомасында орналасқан, бес экзоннан тұрады, 2,8 кб ДНК-ны қамтиды және 540 базалық жұптан тұратын кодтау аймағына ие. APRT генінің екі данасында мутациясы бар адамдарда толық APRT жетіспеушілігі дамиды.
The adenine phosphoribosyltransferase (APRT) gene is found on chromosome 16q24, contains five exons, encompasses 2.8 kb of DNA, and has a coding region of 540 bp. Complete APRT deficiency develops in people who carry mutations in both copies of the APRT gene.
Механизм
Барлық тіндер АПРТ ферментін экспрессиялайды, бұл диеталық және полиамин биосинтезінен аденозиннің қалпына келтірілуінің жалғыз метаболикалық жолын ұсынады. Аденин қан мен зәрде шамалы мөлшерде ғана табылады, себебі АПРТ аденин мен 5 фосфорибозил 1 пирофосфатын бейорганикалық пирофосфатқа және 5'-аденозин монофосфатына айналдыруды катализдейді. Функционалды АПРТ-сі жоқ адамдарда аденин 8-гидроксиаденинге айналады, ал ксантин дегидрогеназасы (XDH), бұрын ксантин оксидазасы деп аталған, бұл қосылысты дигидроксиаденинге одан әрі метаболизмдейді. Дигидроксиаденин бүйрек клиренсі жоғары болғандықтан, сүзуден басқа, түтікшелер арқылы да бөлінуі мүмкін. Осылайша, АПРТ жетіспеушілігі зәрде дигидроксиаденин деңгейінің жоғарылауына себеп болады. Дигидроксиаденин бүйрек паренхимасында тұнақталады және зәрде өте нашар ерігіш болып келеді, кристаллдар түзеді, олар жиналып, өсіп, тасқа айналуы мүмкін. Бұл кристалдық нефропатияға алып келуі мүмкін. АПРТ жетіспеушілігін диагностикалау үшін биохимиялық тас талдауы сенімді емес және дигидроксиаденин мен несеп қышқылын ажырата алмайды. Дигидроксиаденин кристалдарын анықтау үшін кристаллурияны жарық және поляризациялық микроскопиямен қарау өте пайдалы, инвазивті емес және қолжетімді әдіс болып табылады. Кристаллурияны зерттеу үшін таңғы зәр үлгілері ең қою концентрацияланған болып табылады. Бір нәрсені сандық бағалаудың бір жолы – бір көлем бірлігіндегі кристаллдардың санын санау, бұл ем алмаған науқастарда жоғары болады.
All tissues express the APRT enzyme, which offers the sole metabolic route for recovering adenine from dietary and polyamine biosynthesis sources. Adenine can only be found in small amounts in blood and urine because APRT catalyzes the conversion of adenine and 5 phosphoribosyl 1 pyrophosphate into inorganic pyrophosphate and 5′ adenosine monophosphate. Adenine is transformed into 8 hydroxyadenine in people without functional APRT, and xanthine dehydrogenase (XDH), formerly known as xanthine oxydase, then further metabolizes this compound to dihydroxyadenine. Due to its high renal clearance, dihydroxyadenine may be secreted tubularly in addition to being filtered. Thus, APRT deficiency causes elevated dihydroxyadenine levels in the urine. Dihydroxyadenine precipitates in renal parenchyma and becomes extremely insoluble in urine, forming crystals that can accumulate, grow, and form stones. This can lead to crystalline nephropathy. Biochemical stone analysis is unreliable for diagnosing APRT deficiency and is unable to distinguish dihydroxyadenine from uric acid. For the identification of dihydroxyadenine crystals, light and polarizing microscopy examination of crystalluria is a very helpful, noninvasive, and reasonably priced method. The most concentrated urine samples come from morning urine voids, which are ideal for studying crystalluria. One way to quantify something is to count the number of crystals per volume unit, which is higher in patients who are not receiving treatment.