Кіріспе

Гидроксиизобутирлік ацидурия – сирек кездесетін метаболизмдік бұзылыс, онда организм белгілі бір аминқышқылдарын метаболизмдей алмайды. Бұл қанда, тіндерде және зәрде органикалық қышқылдар деп аталатын уытты қышқылдардың жиналуына себеп болады. Нақты себебі әлі белгісіз. Кейбір жағдайларда ALDH6A1 генінің мутациялары осыған себеп болуы мүмкін және аутосомалық рецессивті жолмен мұраға беріледі. Клиникалық көріністері жеңіл немесе ешқандай белгісіз өтуден бастап, өмірге қауіпті кетоацидозға дейін жетеді. 2006 жылға дейін жарияланған материалдарда бар болғаны он науқас сипатталған.

Белгілері мен симптомдары

Гидроксиизомасляная кислотаның несептен шығуы әдетте туылмас бұрын байқалады. Осы науқастардың көпшілігінде кішкентай үшбұрышты бет, төмен орналасқан құлақтар, ұзын жота және микроцефалия сияқты дисморфтық белгілер кездеседі. Адамдарда жеңіл құсу эпизодтарынан бастап, ми мен танымдық даму қалыпты болса да, ауыр ақыл-ес кемістігі, моторлық дамудың қалыптан қалуы және ерте өлімге дейін әртүрлі фенотиптер кездесуі мүмкін.

Себептер

Бұрын валиннің катаболикалық жолындағы 3-гидроксиизобутират дегидрогеназасының (HIBADH) жетіспеушілігі негізгі ферменттік ақаулық деп саналды, бірақ жаңа мәліметтер 3-гидроксиизобутирит ацидуриясы бар адамдардың әртүрлі негізгі механизмдерге ие гетерогендік топ екенін көрсетеді, мысалы, тыныс алу тізбегінің ақаулары немесе метилмалонат жартылай альдегид дегидрогеназасының жетіспеушілігі.

Диагностика

Тұрақты жағдайда 3-гидроксиизобутир қышқылының зәрде шығарылуы жоғарылайды, ол 60-ден 390 ммоль/моль креатининге дейін жетеді және жедел кетоацидоз эпизодтары кезінде 10 000 ммоль/моль креатининге дейін артады.

Емдеу

Емдеуге қатысты шектеулі дәлелдер бар және пікір білдіруде келісім жоқ; белок мөлшерін шектеу және карнитинмен толықтыру қолданылып келген.