Косово: Рома халқының лагерьдегі жағдайы және қоныс аудару мәселелері
Romani people in Mitrovica refugee camps
Косово, Митровицадағы ром қашқын лагерьлеріндегі қоршауылға ұшырағандар. 2010 ж. Human Rights Watch зерттеуі бойынша, қоршауылдың зиянды әсері анықталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2008 жылы Митровица босқындар лагерінде 500 700-ге жуық рома халқы болды. Бұл үш лагерьді БҰҰ Косовода құрған. Лагерьлер 1999 жылғы Косово соғысы аяқталғаннан кейін пайдаланылмай қалған ескі ауыр металл кендерінің маңында орналасқан. Тұрғындардың ауыр металл – қорғасынмен уланудан зардап шегіп жатқаны туралы шағымдар келіп түскен. 2010 жылы Human Rights Watch ұйымының мәліметінше, 2000 жылы қиратылған Митровицадағы рома кварталынан шығарылған ромалар солтүстік Митровицадағы лагерьлерде (Цесмин Луг, Остероде және Лепосавиц) тұрып, қоршаған ортада қорғасынмен улану қаупіне тап болды.
In 2008 there were about 500 700 Romani people in Mitrovica refugee camps. These three camps were created by the UN in Kosovo. The camps are based around disused heavy metals mines which have fallen out of use since the end of the Kosovo War of 1999. There have been complaints that the residents are suffering severe lead poisoning. According to a 2010 Human Rights Watch, Romani displaced from the Romani quarter in Mitrovica, due to its destruction in 2000, continued to be inmates of camps in north Mitrovica (Cesmin Lug, Osterode and Leposavic), where they were exposed to environmental lead poisoning.
Қазіргі жағдай
Бірқатар адамдар жергілікті махалаға және бұрынғы француз БҰҰ казармаларына қоныстандырылды. Қазіргі жағдай бойынша Солтүстік Митровица лагерьлерінде шамамен 150 рома, ашкали және египеттік отбасылар тұрады. Осы отбасылардың көпшілігі қаланың негізгі бөлігінде (Ибар өзені арқылы) Рома махаласы ауданына қоныстандыру жоспарлануда, онда қазірдің өзінде 100 отбасы тұрады. Қоғамға бірқатар жергілікті және халықаралық ҮЕҰ көмек көрсетуде. Бұрынғы француз казармасы, Остероде лагері, Косовоның әлеуметтік даму және қайта оралғандар министрлігі қаржыландыратын Косовоның адвокация және даму агенттігі (KAAD) басқарады, ал жақын орналасқан Чесмин Луг лагері, онда тұру жағдайы айтарлықтай нашар, ресми түрде Біріккен Ұлттар Ұйымының Косоводағы миссиясының (UNMIK) қарауында, Митровицада. Қоныстандырылған қоғамдастықта, Рома махаласында және жалпы Митровицада жұмыссыздық деңгейі өте жоғары. 2010 жылдың соңына дейін лагерьлерді жабуға міндеттеме берілді, бірақ бұл мақсатқа жету қиын болуы мүмкін, әсіресе Батыс Еуропа елдері ҚОАК (рома, ашкали, египеттік) азаматтарын Қосбосқа мәжбүрлеп қайтаруды жалғастырып жатқандықтан, қабылдаушы қоғамның сіңіруге қабілеті жеткіліксіз.
A number of people have been resettled to the local mahala and to the former French UN barracks. The current situation is that approximately 150 Romani, Ashkali and Egyptian families live in the camps of North Mitrovica. There are plans to resettle the majority of these families to the Romani Mahala neighbourhood in the main part of the city (across the Rivar Ibar), where 100 families already reside. The community is receiving assistance from a number of local and international NGOs. The former French barracks, Osterode camp, is managed by a local NGO Kosovo Agency for Advocacy and Development (KAAD) funded by the Kosovo Ministry for Communities and Returns, while the nearby Cesmin Lug camp, where living conditions are noticeably poorer, is officially under the jurisdiction of the United Nations Mission in Kosovo (UNMIK) in Mitrovicë/a. Unemployment is extremely high in the community of relocation, Romani Mahala and Mitrovica more generally. There was a commitment to close the camps by the end of 2010 but this goal may be overambitious, especially as Western European countries continue to forcibly return RAE people to Kosovo despite the obvious lack of absorptive capacity in the receiving society.
Өмірбаян
2005 жылдың маусым айында BBC мақаласында Еуропалық рома құқықтары орталығы Косоводағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Уақытша басқару миссиясына (UNMIK) және Косовоның уақытша үкіметіне қалған тұрғындарды көшіру жөніндегі міндеттерін орындамағаны үшін заңдық шаралар қолдануға дайындалып жатқаны хабарланды.
A BBC article of June 2005 said that the European Roma Rights Centre was preparing legal action against the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo (UNMIK), the interim Kosovan Government over its failure to relocate the remaining residents.
Жауап
2005 жылы сәуір айында Пол Полански Нью-Йорк Таймс газетінде лагерьдегі тұтқындардың жағдайы туралы мақала жазды. Содан кейін Халықаралық Қызыл Крест комитеті, Amnesty International, Қауіп төніп тұрған халықтар қоғамы, Refugees International және көптеген басқа да гуманитарлық ұйымдар БҰҰ-дан осы үш лагерьді дереу эвакуациялауды талап етті. Еуропалық рома құқық орталығы сот шараларына көшті. 2006 жылғы 20 ақпанда ERRC Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа ЮНМИК-ке қарсы сот ашты. 2006 жылғы 24 наурызда Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитеті Митровицадағы адам құқықтары жағдайы туралы ERRC есебін қарастыру үшін отырыс өткізді. 2006 жылы рома босқындары үшін жаңа орындар табылғаны хабарланды, бірақ олардың қолайлылығы, атап айтқанда албандық аймақтарда орналасқандығы және тұтқындарды көшіру жөніндегі прогресс туралы мәліметтер баяндамада болған жоқ. UNMIK мәліметінше, лагерь тұрғындарының қорғасынды балқытуы олардың қорғасынмен улануына себеп болды. Рома құқықтарын қорғаумен айналысатын Chachipe ұйымы UNMIK-тің бұл тұжырымын, қорғасынның нақты көздерінен – Cesmin Lug және Osterode лагерьлерінің артындағы топырақ үйінділерінен назарды аудару мақсатындағы амал ретінде сынады.
An article was written by Paul Polansky in the New York Times regarding the state of the camp inmates in April 2005. Subsequently, the International Committee of the Red Cross, Amnesty International, the Society for Threatened Peoples, Refugees International and many other humanitarian organizations have been demanding that the UN immediately evacuate these three camps. Legal actions have been taken by the European Roma Rights Centre. On 20 February 2006, ERRC filed a lawsuit against UNMIK with the European Court of Human Rights in Strasbourg. On 24 March 2006, a meeting was held by the United Nations Human Rights Committee to review the ERRC's report on the human rights situation in Mitrovica. In 2006, it was reported that new sites were being found for the Romani refugees, however the suitability of the sites, i. e. their location in Albanian areas, and the progress towards relocation of the inmates was not available to the report. According to UNMIK, smelting of lead by camp inhabitants has contributed to their exposure to lead poisoning, Chachipe, a Romani rights advocacy organization, has debated this contention of UNMIK as a ploy to draw attention away from the real sources of lead contamination, the heaps of soil behind the Cesmin Lug and Osterode camps.
Құжаттамалық фильмдер
Бұл мәселе туралы "Цыган қан: Косово Митровицадағы рома, асали және египеттік ШҚТ" деректі фильмін 2005 жылдың шілдесінде американдық кинорежиссер Дэниел Ланктот түсірді. Бұл деректі фильм көптеген халықаралық алаңдарда көрсетілді. Ол Солтүстік Македонияның Скопье қаласында өткен "Алтын дөңгелек" кинофестивалінде (2005) "Ең жақсы ақпараттық фильм" сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ 2005 жылы фильм Еуропалық Парламентте "Еуроодақтағы рома әйелдерінің жағдайы" тақырыбындағы тыңдалымда және Приштинадағы "Адам құқықтары туралы деректі фильмдердің "Бір әлем" халықаралық фестивалінде көрсетілді. Dateline телеарнасы Амос Робертстің "БҰҰ-ның уытты ұясы" бағдарламасын, БҰҰ-ның осы оқиғаға қатысты әрекетсіздігін қатты сынап, 2009 жылдың 26 сәуірінде Австралияда көрсетті.
A documentary about the issue, Gypsy Blood: The Roma, Ashali and Egyptian IDPs of Kosovska Mitrovica, Kosovo was completed in July 2005 by American film maker Daniel Lanctot. This documentary was screened at numerous international venues. It won the award for Best Informative Film at the Golden Wheel Film Festival (2005) in Skopje, Republic of Macedonia. Also in 2005, it screened at a European Parliament hearing on the "Situation of Roma women in the European Union" and at the International "One World Festival of Documentary Films on Human Rights" in Pristina. Dateline's UN's Toxic Shame by Amos Roberts, a scathing review of the UN's inaction on this scandal, aired in Australia on 26 April 2009.