Кіріспе

Гаспара Стампа (1523 - 23 сәуір 1554) - итальян ақыны. Ол итальяндық Ренессанс дәуірінің ең ұлы әйел ақыны деп есептеледі және көптеген адамдар оны кез келген дәуірдегі ең ұлы итальяндық әйел ақыны деп санайды.

Өмірбаян

Гаспараның әкесі Бартоломео Стампа әулетінің кіші тармағынан шыққан. Ол Педуяда зергерлік және алтын сатушы болды, сонда ол және оның бауырлары Кассандра мен Балдассар дүниеге келді. Гаспара сегіз жасқа келгенде әкесі қайтыс болды, ал анасы Сесилия балаларымен бірге Венецияға көшіп, оларды әдебиет, музыка, тарих және сурет өнерінде тәрбиеледі. Гаспара мен Кассандра ән айтуда және лютняда ойнауда өте жақсы болды, мүмкін, Туттовале Меноннан алған жаттығуларының арқасында. Ерте кездерде Стампа үйі әдеби ортаға айналды, оған көптеген белгілі венециялық жазушылар, суретшілер мен музыканттар келіп тұратын. Гаспараның өзі де өзінің шығармаларын орындаған музыкант болғандығы туралы мәліметтер бар. 1544 жылы ағасы қайтыс болғанда, Стампа ауыр қайғыға батты және монах болу ниеті туды. Бірақ, ұзақ дағдарыстан кейін ол Венециядағы "la dolce vita" (тұсақ өмір) өміріне қайта оралды. 1550 жылы Стампа "Анаксилла" деген атпен Accademia dei Dubbiosi академиясының мүшесі болды. Осы кезде ол граф Коллатино ди Коллальтоға ғашық болды. Ол өзінің жазған 311 өлеңінің көп бөлігін оған арнады. Графтың қызығушылығы азайған сияқты, мүмкін, Венециядан көп сапарлар жасауының нәтижесінде. Бұл қарым-қатынас 1551 жылы аяқталды. Стампа дене және психикалық құлдырауға ұшырады, бірақ осы кезеңнің нәтижесінде ол Коллатиноны жеңіп, өзіне ұзаққа созылатын бедел сыйлаған әдемі, ақылды және күшті өлеңдер жинағын жазды. Ол өзінің қайғысын поэзияға шабыттандыру үшін пайдаланатынын, осылайша өмір сүріп, атаққа ие болғанын ашық айтады. 1551 және 1552 жылдар аралығында Стампа салыстырмалы тыныштық кезеңін бастан өткерді; ол Бартоломео Зенмен жаңа қарым-қатынас бастады. 1553 және 1554 жылдары денсаулығы нашарлағандықтан, ол Флоренцияда бірнеше ай өткізді, климаттың жайлы болуына үміттенеді. Ол Венецияға оралды, бірақ жоғары температураға шалдығып, он бес күннен кейін 1554 жылдың 23 сәуірінде қайтыс болды. Ол Венецияда тұрған шіркеудің тіркелімінде оның өлімінің себебі қызба, ішек ауруы және мал де-маре (венециялық тілде "теңіз ауруы") деп жазылған.