Кіріспе
Каннель – Эстонияға тән қыллы аспап (хордофон), ол Финляндияның кантелесі, Латывияның коклесі, Литваның канклесі және Ресейдің гуслиімен бірге Балтық псалтериясы деп аталатын Балтық қорапша цитрасының отбасына жатады. Эстония каннелінің әртүрлі дәстүрлі қосылулары бар. Эстонияда каннельді оқу, бірнеше жылдық тоқыраудан кейін қайта жандануда.
Kannel is an Estonian plucked string instrument (chordophone) belonging to the Baltic box zither family known as the Baltic psaltery along with Finnish kantele, Latvian kokles, Lithuanian kanklės, and Russian gusli. The Estonian kannel has a variety of traditional tunings. In Estonia, studying the kannel has made a resurgence after some years of decline.
Этимология
Фин лингвисті Эйно Ниминеннің пікірінше, аспаптың атауы, сондай-ақ оның көптеген көршілес аспаптарының атаулары (фин кантелесі, ливон канкласы, латыш коклесi және литва канклėsі) бастапқы балтық тіліндегі *kantlīs/*kantlēs түбірінен шыққан болуы мүмкін, ол бастапқыда «ән салатын ағаш» деген мағынаны білдірген, ал түпкілікті түбірі протоевропалық *kan («ән салу, дыбыс шығару») болып табылады. Дегенмен, литва этнологі Ромуальдас Апанавичус коклес аспабы протоевропалық *, «құмыра; қылыштың сабы» деген мағынаны білдіретін түбірден шыққан болуы мүмкін деп санайды, бұл орыс тіліндегі гусли сөзімен байланысты болуы мүмкін.
Тарих
Канел 20-ғасырдың басында сирек кездесе бастады, бірақ эстон диаспорасының кейбір аймақтарында сақталып қалды. Кеңес кезеңіндегі мәдени қозғалыстар үлкен хроматикалық канелдерді дамытуға және ойнауға жағдай жасады. Дегенмен, көрші елдерден келген дәстүрлі фин кантеле ойнаушыларының ықпалы дәстүрлі, кішкентай канелдерді ойнауды қолдады.
Әлеуметтік рөл
Канел Эстонияның ұлттық символы болып табылады; Якоб Хурттың 1875-1876 жылдардағы эстон халық әндері жинағы тіпті "Vana Kannel" ("Ескі Канел") деп аталды. Аңыз бойынша, канелді эстондық ән құдайы Ванемуин тартып ойнаған, ал эстон ұлттық эпосы "Калевипоег" (1850 жылдары жарық көрген) мына жолмен басталады: "Laena mulle kannelt, Vanemuine!" ("Ванэмуин, маған канеліңді бер!").