Кіріспе

Сэмюэл Барбер өзінің скрипкалық концертін, Op. 14, 1939 жылы аяқтады. Бұл шығарма үш бөлімнен тұрады және шамамен 22 минутқа созылады.

Тарих

1939 жылы Филадельфия өнеркәсіпшісі Сэмюэл Симеон Фелс Барберге өзінің тәрбиеленушісі, 1934 жылы Кертис музыка институтын бітірген Изо Бриселли үшін скрипкалық концерт жазуды тапсырды. Натан Бродер (1954) және Барбара Б. Хейман (1992) жазған Барбердің өмірбаяндары концерттің тууына, оның тапсырыс беру кезеңіне және алғашқы орындалуына дейінгі келесі жылға дейін арналған талқылауды қамтиды. Хейман Бриселлимен және тарихпен таныс басқа адамдармен оның басылымында сұхбаттасты. 2010 жылдың соңында Пенсильвания тарихи қоғамында сақталған Сэмюэл Симеон Фелс қағаздарынан Фелс, Барбер және Альберт Мейф (Бриселлидің скрипка бойынша жаттықтырушысы) жазған бұрын жарияланбаған хаттар көпшілікке қолжетімді болды. Барбер Фелстің авансын қабылдап, концертке жұмыс істеу үшін Швейцарияға кетті. Барбер 1939 жылдың жазында Швейцарияда алғашқы екі бөлімді жазуды бастады. Ол концертті 1 қазанға дейін аяқтауды жоспарлаған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның жоспарларын бұзды. Тамыздың соңында ол Парижге барып, содан кейін кемемен АҚШ-қа келді, қыркүйектің басында жетті. Батыс Честерде (Пенсильвания штаты) отбасымен аз уақыт өткізгеннен кейін, ол концерттегі жұмысын Поконо тауларында жалғастырды. Барбердің айтуынша, ол Бриселлиге "қазанның ортасында" "аяқталған алғашқы екі бөлімді (шамамен 15 минуттық музыка)" берді, және "олар виртуоздық сипатта тым оңай болғандықтан көңілі қалды". Барбер Бриселлиден "қандай керемет техника оған қолайлы екенін" сұрағанын айтады. Барбер былай деді: "Ол кезде ол соңғы бөлімді 'үздіксіз қозғалыс' ретінде орындауға қарсы болмаған сияқты". Бірақ Бриселлидің айтуынша, оған алғашқы екі бөлім қатты ұнады, бірақ үшінші бөлімді виртуоздырақ етуді ұсынды. Қарашаның ортасында Бриселли Нью-Йорктегі скрипка бойынша жаттықтырушысы Альберт Мейфке екі аяқталған бөлімді көрсетті, ол дереу скрипкалық тұрғыдан жұмысты сынады. Мейф Фелске 13 қарашадағы хатында скрипкалық бөлімге "хирургиялық операция" жасау қажеттігін, себебі "техникалық әшекейлер заманауи скрипкашының талаптарынан тым алыс" және шығарма қазіргі күйінде Бриселлиге орындауға жарамсыз екенін жазды. Мейф скрипкалық бөлімді екі аяқталған бөлімде қайта жазатынын айтты және үшінші бөлімді "аспап туралы білімімен" жазуды ұсынды. Үшінші бөлімді Бриселлиге жібермес бұрын, Барбер (қазір Кертис институтында сабақ береді) оның ойнатылуын сынап, Кертистің студенті Герберт Баумельден финалды бірнеше сағат зерттеуін, содан кейін пианист Йозеф Хофманның студиясында Барберге ойнауын сұрады. 14 желтоқсанда Фелске жазған хатында Барбер бұл сынақ қозғалыстың "практикалық және ойнауға болатындығын" растады деді. Барбер соңғы бөлімде "көп жұмыс істегенін", оны "идеалдық жағдайлардан алыс" аяқтағанын және скрипкалық бөлімді Бриселлиге жоспарланған премьерадан екі ай бұрын жібергенін айтты. Бірақ Бриселли Барберден үшінші бөлімді алғанда көңілі қалды; Барбердің айтуынша, себептері мыналар еді: "1, ол оны қаңтарға дейін қауіпсіз үйрене алмады; 2, ол скрипкалық емес; 3, ол басқа екі бөліммен музыкалық тұрғыдан үйлеспеді, оған өте маңызсыз сияқты". Ол Барберден қажет болса, кейінірек премьерасы болатын финалды қайта жаза ма деп сұрады, сондай-ақ қозғалысты соната рондоға кеңейту сияқты жақсарту жолдарын ұсынды. Барбер бұл ұсыныстарды қабылдамады және өзінің түпнұсқалық финалын сақтады, өйткені ол "өзіне толық сенімді қозғалысты жоя алмаймын" деп ойлады, бұл Бриселлидің концертке деген талабын тастауға әкелді. Премьерада Бриселли Дворжактың скрипкалық концертін орындады. Мейф 26 желтоқсанда Фелстің қолжазбасына екі беттік ұзақ хатпен жауап берді, онда ол Фелске "нүкте бойынша" шығармада тапқан проблемаларды, оның ішінде "жеткілікті сүйектері жоқ, мықты емес, әсем емес, жеткілікті драмалық сәттері жоқ, олардың барлығы табысты орындауды қамтамасыз етеді" деп түсіндірді. Ол әсіресе финалды сынады, "бастапқыда тыныс алусыз және мелодиялық бөліктері жоқ мәңгілік қозғалыс жасау қауіпті ой болды, шаршататын аяқтау жасау қате идея болды, және Мистер Барбер мұны мойындауы керек" деді. Бұл шығарманы 1940 жылдың басында Баумель Фриц Райнердің жетекшілігімен Кертис институтының оркестрімен жеке орындады. Осы қойылымнан кейін, Евгений Орманди 1941 жылдың ақпан айында Альберт Спалдингпен Филадельфия оркестрімен Музыка академиясында екі қойылымда концерттің ресми премьерасын жоспарлады. Осы қойылымдардан кейін 11 ақпан 1941 жылы Карнеги залында қайта қойылым болды, және содан бері шығарма жылдам түрде стандартты скрипка және оркестр репертуарына енді, және 20 ғасырдың ең көп орындалатын концерттерінің біріне айналды. Ол 1943 жылы Эда Керсидің Промс концертіндегі Ұлыбританиядағы премьерасын алды.

Жазбалар

Концертті көптеген скрипкашылар жазып, орындаған, олардың ішінде Аугустин Хаделич, Луи Кауфман, Руджиеро Риччи, Эльмар Оливейра, Леонид Коган, Энн Акико Мейерс, Джошуа Белл, Гиора Шмидт, Джеймс Энес, Хилари Хан, Ицхак Перлман, Йохан Далене, Гил Шахам және Исаак Стерн. Стерннің 1964 жылы Леонард Бернштейн дирижерлігімен Нью-Йорк филармониясымен жасаған нұсқасы әйгілі романтикалық түсіндірме болып саналады, ал Мейерстің 1988 жылы Корольдік филармониялық оркестрмен жазған жазбасы жоғары бағаланған. Флейта мен оркестрге арналған концерттің транскрипциясы бұрынғы Collins Classics лейблінде жазылып, шығарылды, кейін Дженифер Стинтон солист ретінде Regis лейблінде қайта жарық көрді.