Кіріспе

Шотланд әні

"Энни Лори" – Уильям Дуглас (1672–1760) деген Дамфрисширден шыққан ақынның Энни Лориға (1682–1764) деген махаббаты туралы өлеңіне негізделген ежелгі шотланд әні. Әннің сөздері өзгертіліп, 1834/5 жылы Алисия Скотт әуенін қосты. Бұл ән "Максуэлтон Брэс" деген атпен де белгілі.

Уильям Дуглас пен Энни Лори

Уильям Дуглас Шотландия корольдік әскерінің сарбазы болды, Германия мен Испанияда соғысты және капитан шеніне жетті. Ол сондай-ақ кем дегенде екі дуэльге қатысты. 1694 жылы Фингландтағы иелігіне оралды. Энни Лори 1682 жылдың 16 желтоқсанында, шамамен таңғы сағат 6-да Шотландияның Олдгирт қаласына жақын, Кеирдегі Барджарг мұнарасында дүниеге келді. Ол 1685 жылы Максвеллтонның бірінші баронеті болған Роберт Лоридің кіші қызы еді. Дәстүр бойынша Дуглас пен Энни Лоридің арасында махаббат орын алған, бірақ оның әкесі олардың үйленуіне қарсы болған. Мүмкін, Анна тым жас болғандықтан, әкесі қайтыс болған кезде ол он бес жаста болды. Бұл Дугластың қатал мінезіне немесе оның якобиттерге адалдығына байланысты болуы мүмкін. Олар бір-бірін білгені белгілі, себебі Аннаның кейінгі хатында Дуглас туралы жаңалыққа жауап ретінде: "Оның опасыз пікірлерінен бас тартып, қанағатқа жеткенін тілеймін" деген сөздері бар. Дуглас осы махаббаттан кейін айығып, Ланаркширдегі мұрагер Элизабет Клерк Гленбоигпен бірге қашып кетті. Олар 1706 жылы Эдинбургте үйленді. Дугластың саяси нанымы оны елден кетуге мәжбүр етті. Ол жалдамалы әскер болып жұмыс істеді және 1720 жылдары Фингландтағы иелігін сатты, бірақ соңында ол кешірім алды.

Анна Лоридің кейінгі өмірі

1709 жылы 29 тамызда Эдинбургте Анна Крейгдаррохтың 14-ші ларды Александр Фергюссонға үйленді. (Брюердің ертедегі басылымдары оның күйеуі Джеймс Фергюсон деп қате айтады, ол шын мәнінде оның ұлы еді.) Ол Крейгдаррохта 33 жыл өмір сүрді. Оның басшылығымен қазіргі Крейгдаррох сарайы салынды, ал үйдің арт жағындағы формальды грузин бақтарында оның талғамының іздері бүгінге дейін сақталған. Ол 1764 жылы 5 сәуірде Шотландияның Дамфрисшир аймағындағы Фрайрс Карседе қайтыс болды, және кейбір дереккөздерде оның Крейгдаррохта жерленгені айтылады. Оның портреттері Максвелтон мен Стюарт Монтейттердің резиденциясы Мэнсфилдте сақталған. Портреттерде оның көк көзі болғаны көрінеді.

Авторлық туралы күмән

Дагластың өлеңді жазғанына қатысты күмәндер туды. Әннің екінші шумағындағы сөздер ескі «Джон Андерсон, My Jo» әнінің нұсқасына негізделген болуы мүмкін, және «Энни Лори» кейде осы әнмен орындалған. Бұл сөздер алғаш рет 1823 жылы Шарптың «Жырлар жинағында» жазылған, бұл 1700 жылдан бері көп уақыт өткенін көрсетеді. Сондықтан, ән авторы Аллан Каннингем болуы мүмкін, ол Шарптың кітабына материалдар қосып, оларды ойлап тапқан. Дегенмен, Дугластың басқа шумақтарды жазғаны мәлім, сонымен қатар ол Максвелтондық Анна Лориді де білген. Бұл оның кем дегенде бірінші шумақтың бір бөлігін жазғанын көрсетеді.

Леди Джон Скотттің қосымшалары

1890 жылы ақпанда Леди Джон Скотт (1810–1900) (туған аты Алисия Энн Спотисууд) "Дамфрис Стандарт" газетінің редакторына хат жазып, әуенді өзі шығарғанын және қазіргі қолданыстағы сөздердің көп бөлігін өзі жазғанын мәлімдеді. Ол 1834-1835 жылдар шамасында Аллан Каннингхэмнің 1825 жылы жарық көрген "Шотландия әндері" жинағында осы сөздермен танысқанын айтты. Ол бұрынғыдағы "Кемпи Кей" атты ескі шотланд поэмасы үшін жазған музыкасын осы әнге бейімдеді. Сондай-ақ, ол бірінші шумақты аздап, екінші шумақты күрт өзгертті, оны лайықсыз деп санады және үшінші шумақты жаңадан жазды. 1850 жылдары Леди Джон осы әнді, сондай-ақ өзінің басқа әндерін Қырым соғысында қаза болған әскерилердің жесірлері мен жетімдеріне көмек көрсету мақсатында жариялады. Ән кеңінен танымал болды және Дженни Линд есімімен байланыстырылды.