Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық жазушы және ғалым Джамбатиста Гелли (1498–1563) – өнеркәсіпші отбасынан шыққан флоренциялық әдебиетші. Гелли аяқ киім жасаушы болған және диалогтар жариялаған. Ол 1540 жылдардағы «Capricci del bottaio» және «La Circe» шығармаларымен белгілі, бұл шығармалар этикалық және философиялық диалогтар болып табылады. Оның басқа шығармалары – «La sporta» (1543) және «L'errore» (1556) пьесалары. 1540 жылдың 25 желтоқсанында Академия degli Umidi мүшесі болды. Геллидің тарихи жазбаларында Аннио да Витербоның 15 ғасырдың соңында жасаған жалған жазбаларының ықпалы болды, ол Тоскананы Нұх және оның ұрпақтары Күн тоқысынан кейін құрғандығын көрсету үшін ежелгі мәтіндерден дәлелдер келтірген.
Italian writer and scholar
Giambattista Gelli (1498–1563) was a Florentine man of letters, from an artisan background. Gelli was a shoemaker, and he used to publish dialogues. He is known for his works of the 1540s, Capricci del bottaio and La Circe, which are ethical and philosophical dialogues. Other works were the plays La sporta (1543) and L'errore (1556). He became a member of the Accademia degli Umidi on 25 December 1540. In his historical writings, Gelli was influenced by the late 15th century forgeries of Annio da Viterbo, which purported to provide evidence from ancient texts to show that Tuscany had been founded by Noah and his descendants after the Deluge.
Өмірбаян
Джанбатиста Гелли 1498 жылы Флоренцияда қарапайым отбасында дүниеге келді және тігінші ретінде өсті. Жастық шағында ол әдебиет пен философияны оқыды және Орти Оричелларидегі танымал гуманистік жиындарға қатысты. Жак Огюст де Тюдің айтуынша, Гелли латын тілін түсінбеген, бірақ бұл қате болуы мүмкін, себебі ол Паоло Джовионың "Феррара герцогы Альфонстың өмірбаяны" және Симон Порционың "De Coloribus Oculorum" трактатын латын тілінен итальян тіліне аударған. Грек тіліндегі білімі, болса, шектеулі болған сықтан, ол Еврипидтің "Гекуба" трагедиясын латын нұсқасынан итальян тіліне аударған. Дегенмен, ол ана тілінде шеберлікке жетіп, осы тілде жариялаған еңбектері арқасында зор даңққа ие болды. Ол Флоренцияның барлық білімді адамдарымен таныс болды және оның еңбегі баршаға мәлім болды. Ол Флоренция академиясының мүшесі болып сайланды, ал қала оған флоренциялық азаматтық құқығын берді. Бірақ ол өмірінің соңына дейін аяқ киімші және тігінші болып жұмыс істеді. Ол 1563 жылы қайтыс болды.
Giambattista Gelli was born of humble parents at Florence in 1498, and was brought up a tailor. As a youth, he studied literature and philosophy, and attended some of the celebrated humanist seances in the Orti Oricellari. According to Jacques Auguste de Thou Gelli did not understand Latin, but this must be a mistake, as he translated, from Latin into Italian, “The Life of Alphonsus duke of Ferrara,” by Paolo Giovio, and a treatise of Simone Porzio, “De Coloribus Oculorum”. His knowledge of Greek, however, was probably limited, as he translated the “Hecuba” of Euripides into Italian, from the Latin version. He excelled, however, in his native tongue, and acquired the highest reputation by the works he published in it. He was acquainted with all the learned men of Florence; and his merit was universally known. He was made a member of the Accademia Fiorentina and the city conferred him Florentine citizenship. Yet he continued to work as shoemaker and tailor until the end of his life. He died in 1563.
Шығармалары
1546 жылы Флоренцияда 4to форматында "Диалогтар" басылып шықты. Оған 1551 жылы басылған бесінші басылымда, 8vo форматында, ең жақсысы саналатын, тағы үш диалог қосылды, барлығы онға жетті. Бірақ кейіннен ол "Диалогтар" атауын "i Capricci del Bottaio" деп өзгертті. Ол сондай-ақ "Ла Цирце" (La Circe) еңбегін 1549 және 1550 жылдары 8vo форматында жариялады. Бұл шығарма адам табиғаты туралы он диалогтан тұрады: Одиссей және басқа гректер, Кирке оларды түрлі жануарларға айналдырғаннан кейін, адам мен басқа жануарлардың қадір-қасиеті мен қайғысы туралы пікір алысады. Ол латын, француз және ағылшын тілдеріне аударылған, соңғысын Баркер Лондон қаласында 1599 жылы, 12mo форматында жариялаған. Бұл диалогтар, Геллидің басқа шығармалары сияқты, Лукиан стилінде жазылған. Бізде оның "Ле Леттиони нель'Академия Фиорентина" (Le Lettioni nell'Academia Fiorentina) еңбегі де бар, ол 1551 жылы 8vo форматында жарық көрді. Бұл диссертациялар Данте мен Петрарканың поэзиясына арналған. Соңында ол Дантенің "Тозақ" атты шығармасы бойынша бірнеше хаттарды "Біздің тілімізді қағидаларға келтірудің қиындықтары туралы ойлар" деген тақырыпта, датасыз жариялады. Ол сондай-ақ "Ла Спорта" (La Sporta) және "Ло Эрроре" (Lo Errore) атты екі комедияның авторы болды.
In 1546, he published at Florence, “Dialoghi,” in 4to, to which, in the fifth edition, which was printed in 1551, 8vo, and is the best, there are three more added, making in all ten, but he afterwards changed the title from “ Dialoghi,” to “i Capricci del Bottaio.” He published also, “La Circe,” 1549 and 1550, 8vo. This work consists of ten dialogues on human nature: Odysseus and some other Greeks, who were transformed by Circe into various beasts, dispute about the excellence and misery of man and other animals. It has been translated into Latin, French, and English, the last by Barker, Lond. 1599, 12mo. These dialogues, like the rest of Gelli’s, are written in the manner of Lucian. We have too by him, “Le Lettioni nell'Academia Fiorentina,” 1551, 8vo. These dissertations regard the poems of Dante and Petrarch. Lastly, he published several letters upon Dante’s Inferno, entitled “Ragionamento sopra le Difficultà del mettere in Regole la nostra lingua,” without date. He was the author also of two comedies, “La Sporta,” and “Lo Errore”.