Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кіреберіс ойындары мен спорт түрлері – бұл құрылымдалған ойындардың немесе бәсекелестік физикалық жаттығулардың әртүрлі түрлері. Олар көбінесе үйде, жақсы қорғалған ғимаратта немесе спорт залы, бассейін, арена немесе жабық стадион сияқты арнайы салынған спорт алаңдарында өткізіледі.
Indoor games and sports are a variety of structured games or competitive physical exercises, typically carried out either at home, in a well sheltered building, or in a specially constructed sport venue such as a gym, a natatorium, an arena or a roofed stadium.
Карта ойындары
Көптеген карта ойындары 52 картадан тұратын топтамамен ойналады, олар тең бөлініп төрт түрге жіктеледі: журек, қалың, шамшырақ және ромб. Әр түрде 2-ден 10-ға дейінгі сандар, содан кейін суретті карталар – валет, дама және король, және бір белгісі бар туз болады. Кейбір ойындарда туз 1 ретінде қарастырылады, ал кейбірінде корольден жоғары. Ағылшын тіліндегі топтамаларда суретті карталар J, Q, K және туз A деп белгіленеді.
Most card games are played with a pack of 52 playing cards, which are divided equally into four suits: spades, clubs, hearts and diamonds. Each suit has the numbers 2 to 10 followed by the picture cards – Jack, Queen and King – and the ace with a single pip. In some games the ace is treated as a 1, in others as better than a king. In English language packs, the picture cards are marked J, Q, K and the ace A.
Ең танымал карта ойындарының қатарында «козыр және алым» ойындары бар, оларға вист және бридж кіреді. Мұндай ойындарда туз әдетте ең жоғары дәрежеде болады, одан кейін суретті карталар және сандық карталар төмендеу ретімен келеді. Бір түр козыр деп жарияланады, яғни сол түрдің карталары басқа түрдің кез келген картасын жеңеді. Бір ойыншы бастама жасап (бірінші картаны ойнап) ал, қалғандары мүмкіндігі болса, сол түрдегі карта ойнауға тиіс. Әр раунд немесе алым бастаған түрдің ең жоғары картасымен жеңіледі, бірақ егер ойыншы сол түрдегі карта ойнай алмаса, ол козырды ойнай алады және ең жоғары козыр жеңеді. Жеңімпаз – ең көп алым жасаған ойыншы немесе команда. Карта ойындары 14 ғасырда мұсылман әлемінен Еуропаға келген. Сол кезде түр белгілері – қылыштар, таяқтар, монеталар және кеселер болды, олар кейбір елдерде бүгінге дейін қолданылады. Үндістан, Қытай және Кореяда да дәстүрлі карта топтамалары бар. Үндістандық ганджифа карталары көбінесе дөңгелек болып келеді және әрқайсысында 8, 10 немесе 12 карта болады. Қытай карталары еуропалық карталардан әлдеқайда кішкентай және тар болады.
Amongst the most popular card games are ‘trump and trick’ games, which include whist and bridge. In games of this kind the ace usually ranks highest, followed by the picture cards and number cards in descending order. One suit is made trumps, which means that cards of that suit beat any card of another suit. One player leads (plays the first card) and the others must follow suit (play a card of the same suit) if they can. Each round or trick is won by the highest card of the suit led, but if a player cannot follow suit, they may play a trump and the highest trump wins. The winner is the player or team that wins the most tricks. Playing cards came to Europe from the Muslim world in the 14th century. At that time the suit signs were swords, batons, coins and cups, which are still used in some countries. India, China and Korea also have traditional packs of playing cards. The Indian ganjifa cards are usually round, and have 8, 10 12 cards each. Chinese playing cards are very small and narrower than European cards.
Үстел ойындары
Дүние жүзінде көптеген түрлі үстел ойындары ойналады, олардың көптегені жүздеген жылдар бойы танымал. Кейбір ойындардың нәтижесі тек қана сәттілікке байланысты болады, бірақ көпшілігіне ойыншылардың белгілі бір шеберлігі қажет. Таза сәттілік ойындары көбінесе «жарыс» ойындары болып табылады, мысалы, балалар ойыны «Жыландар мен баспалдақтар», оны Жакус ойлап тапқан. Жеңімпаз – белгілі бір алаңға бірінші жеткен ойыншы – ойыншылардың бақылауынан тыс нөмірленген текшелерді лақтыру арқылы анықталады. «Монополия» және «Бекгамон» сияқты ойындар сәттілік пен шеберліктің қосындысынан тұрады. Ойын барысында ойыншылардың таңдаулары да жеңімпазды анықтауға көмектеседі, тіпті сәттілік (әдетте текше тастау) рөл атқаратын болса да. «Бекгамон» – адамдар әлі күнге дейін ойнап келе жатқан ең көне үстел ойындарының бірі. Оның атауы саксон тілінен келген (ол «кері ойын» дегенді білдіреді, себебі кейде кейбір фигуралар бастапқы нүктеге қайта оралуға мәжбүр болады), бірақ римдіктер де осы ойынды ойнаған. Шеберлік ойындарында сәттілік көбінесе аз немесе мүлдем рөл атқармайды – нәтиже ойыншылардың ең тиімді қимылдар жасау қабілетімен анықталады. Мұндай ойындар көбінесе қарсыластың фигураларын басып алуды қамтитын «соғыс» ойындары болып табылады. Бүгінгі таңда осындай ойындардың ең танымалсы – шахмат. Шахмат – жоспарлау қабілеті мен бірнеше қадам алдын ала қауіп-қатерді сезуді қажет ететін, үлкен шеберлікке ие ойын. Әр ойыншыда 16 фигурадан тұратын «армия» болады. Фигуралардың алты түрі бар: патша, патшайым, піл, жылқы, ладья және қалақ – және әрқайсысының тақтада қозғалудың өзіндік ерекше тәсілі бар. Егер ойыншы қарсыласының фигурасы тұрған алаңға өтсе, ол фигура ұсталып, тақтадан алынады. Ойынның мақсаты – жау патшасын қашып өте алмайтын жағдайға түсіріп, тұзаққа іліктіру (шах).
Many different kinds of board games are played throughout the world, and many of them have been popular for hundreds of years. A few board games are decided by chance or luck alone, but most require some amount of skill on the part of the players. Games of pure chance are usually ‘race’ games, such as the children’s game snakes and ladders which was invented by Jaques. The winner – the player who reaches a certain square first – is decided by throwing numbered dice, over which the players have no control. Games such as Monopoly and backgammon are a mixture of chance and skill. Even though luck (usually the throw of dice) plays a part, choices made by the players in the course of the game also help to decide the winner. Backgammon is one of the oldest board games that people still play. Its name comes from the Saxon (it means ‘back game’ because sometimes pieces have to go back to the beginning), but the Romans played this game too. Luck plays little or no part in games of skill – the outcome is decided by the players’ ability to make the most advantageous moves available. Such games are often ‘war’ games, which involve capturing an opponent’s pieces. The most popular of all such games today is chess. Chess is a game of great skill that calls for the ability to plan moves and recognize threats several steps ahead. Each player has an ‘army’ of 16 pieces with which to fight a battle. There are six different kinds of piece – king, queen, bishop, knight, rook and pawn – and each has its own special way of moving about the board. If a player moves onto a square occupied by an opposing piece, that piece is captured and removed from the board. The object of the game is to trap (checkmate) the enemy king by putting it in a position where it cannot escape.
Үстелдік ойындар
Үй ішінде бильярд, снукер және пул сияқты түрлі ойындар үлкен, жазық, матамен жабылған, алты қалтасы бар үстелде ойналады. Осы ойындарда екі ойыншының әрқайсысы шарларды қалтаға салуға тырысады (оларды қалтаға соғып). Бильярдта үш шар ғана болады: әр ойыншыға бір ақ шар және бір қызыл шар. Ұпайлар шарларды қалтаға салу арқылы, кью-шарды екінші шардың біріне тигізіп қалтаға салу арқылы ("алып тастау" арқылы) немесе кью-шарды қалған екі шарға тигізу арқылы (канонда) алынады. Жеңімпаз – алдымен келісілген ұпай санына жеткен, немесе белгілі бір уақыт өткен соң ең көп ұпай жинаған ойыншы. Снукерде 22 шар болады: 1 кью-шар, 15 қызыл және 6 түсті шар. Ойыншы алдымен қызыл шардың біреуін (1 ұпай) салып, содан кейін 2 ұпай (сары) мен 7 ұпай (қара) аралығында бағаланатын түсті шардың біреуін салуы керек. Түсті шар үстелге қайта қойылады, ал ойыншы тағы бір қызыл шар салуға тырысады. Ойыншы ұпай таба алмағанға дейін немесе қателік жасағанға дейін кезек немесе серия жалғасады. Барлық қызыл шарлар салынғаннан кейін, түсті шарлар сарыдан қараға дейін ретімен салынады, бұл ойынның немесе кадрдың аяқталуын білдіреді. Кадрды ең көп ұпай жинаған ойыншы жеңіп алады. Көптеген кәсіби матчтар белгілі бір кадрлар саны бойынша шешіледі.
Various indoor games, including billiards, snooker and pool, are played on a large, flat, cloth covered table with six pockets. In these games, each of the two players tries to pot the balls (knock them into the pockets) by striking them with a cue ball, which is hit with the tip of a stick called a cue. In billiards, there are just three balls: a white cue ball for each player and one red ball. Points are scored by potting the balls, by sending the cue ball into a pocket ‘in off’ one of the other balls, or by getting the cue ball to hit both the other balls (a cannon). The winner is the player who reaches an agreed score first, or who has the highest score after a certain time. In snooker there are 22 balls: 1 cue ball, 15 reds and 6 colours. A player must first pot one of the red balls (scoring 1 point) and then one of the colours, which are worth between 2 points (yellow) and 7 (black). The colour ball is put back on the table, and the player tries to put another red. The turn or break continues until the player fails to score or plays a foul shot. When all the reds have gone, the colours are potted in sequence from yellow to black, which marks the end of the game or frame. The winner of the frame is the player with the most points. Most professional matches are decided over a fixed number of frames.
Үй ішіндегі спорт түрлері
Құралды спорт кешендері ел бойынша көбейіп келеді (мысалы, Нью-Йорк штатының Оушенсайд қаласындағы Оңтүстік жағалау спорт кешені). Бұл кешендер көбінесе Turf Field ұсынады, ол әдетте сыртта ойналатын көптеген спорт түрлерін жабық үй-жайда ойнауға мүмкіндік береді. Бұл жасанды алаңдар үлкен және шөптей текстураға ие, бірақ оны жасыл және жұмсақ күйде ұстау үшін күтім қажет емес. Футбол, бейсбол, флаг-футбол, софтбол, лакросс, регби және тағы да басқа көптеген спорт түрлері осы алаңда ойналады.
Indoor sports complexes are springing up around the country (ex: South Shore Sports Complex in Oceanside, NY). These complexes often provide a Turf Field that allows a wide variety of typically outdoor sports to be played indoors. These turf fields are large and has a grassy texture to it without the maintenance required to keep it green and plush. Many sports are being played on this type of service, such as soccer, baseball, flag football, shooting softball, lacrosse, rugby, and many others.