Кіріспе

Батыс Африкадан шыққан кішкентай мангуст түрі. Жалпы кусиманс (Crossarchus obscurus), сондай-ақ ұзын мұрынды кусиманс немесе жай ғана кусиманс деп те аталады, бұл Мунготина туысына жататын, күндіз белсенді шағын аң.

Сипаттама

Қарапайым кусимансаның денесі мысық сияқты, бірақ қараңғы немесе қызғылт қоңыр түсті, қалың жүні бар. Арқасында сым тәрізді, ал ішкі жағында ұсақ әрі жұмсақ. Оның ұзын тұмсығы, қысқа аяқтары, қысқа, салыстырмалы түрде қатайған құйрығы бар, ол ұшына қарай жіңішкерейеді, ұзын тырнақтары, кішкентай құлақтары, кішкентай, қара түсті көздері және созылған мұрны бар. Ересектерінің ұзындығы әдетте 33 см (13 дюйм) шамасында, салмағы шамамен 1 кг (2,2 фунт) болады.

Мінез-құлық

Бұл мангуст – жоғары деңгейде әлеуметтенетін жануар, ол 10-20 немесе одан да көп жеке тұлғадан тұратын шағын отбасылық топта өмір сүреді, мұнда қатаң иерархиялық құрылым сақталған. Отбасы мүшелері әртүрлі дыбыстар арқылы байланысады, оның ішінде сыбызғы, қысқа дауыс шығару және өксігіш үн бар. Сыбызғы үні тығыз жаңбырлы орманның төменгі қабаттарында саяхаттап бара жатқанда байланысты сақтау үшін қолданылады. Ол өрмелеуге қабілетті, бірақ көптеген қызметтерін жерде атқаруға бейім. Бұл мангуст өте аумақтық, топтың аумағын анальдық иіс бездерімен белгілейді және оны кез келген басқыншыға, тіпті одан әлдеқайда үлкен болса да, қаһарлы түрде қорғайды. Оның әртүрлі қорқыту белгілері бар, олар әртүрлі өксігіш және сызғырық үнді қамтиды, сондай-ақ секіру, арқасын иіп тұру және жүнін тік қою сияқты дене қозғалыстарын да қамтиды. Топ көшпелі болып табылады, өз аумағының бір бөлігінде ұзақ уақыт тоқталмайды. Олар бір жерден екінші жерге қозғалғанда, ағаштардың қуыстарында, басқа жануарлардың илеулерінде немесе термиттің үйінділерінде паналады. Олар тұрақты қоныс орнын құрмайтындықтан, жас балалар бірнеше апта бойы топпен бірге жүре алмайды және оларды әртүрлі азық іздеу орындарына тасымалдау қажет. Топтағы жеке тұлғалар жас балаларды кезекпен тасымалдап, оларды тамақтандыруға көмектеседі. Сондай-ақ, ол жануарлар саудасы үшін әртүрлі елдерге экспортталған. Ол басқа мангустардан негізінен тіршілік ету ортасын таңдауымен ерекшеленеді, ол әдетте суға жақын орманды аймақтар, ал көптеген мангуст түрлері ашық далаларды немесе жартылай шөлді бұталарды ұнатады. Оны теңіз деңгейінен 1000 метрге дейінгі биіктікте кездестіруге болады.

Диета

Кузиманстар белсенді ізденісшілер және тамаша қазушылар, олар көптеген түрлі нәрселермен қоректенеді. Олардың рационы негізінен етқоректі, оған жәндіктер, дернәсілдер, тұщы су шабақтары, кішкентай бауырымен жорғалаушылар және кішкентай кеміргіштер кіреді. Олардың көру қабілеті өте жақсы, иіс сезу сезімі де өткір, бұл оларды кішкентай жемтіктерді аулауда шебер етеді. Олар өз жемтіктерін мойынның арт жағына бір тіспен шауып өлтіруге бейім. Олар сонымен қатар жемістер мен жидектерді аз мөлшерде тұтынады. Кузиманстар адамдар қоныстанған жерлерге жақын жерде өмір сүргенде, оларға "табиғи жәндіктерге қарсы күрестің құралы" деп қаралады.

Көбею

Олардың иерархиялық әлеуметтік құрылымына байланысты, тек отбасылық топтың негізгі мүшелеріне ғана көбейуге рұқсат беріледі. Бағынышты ұрпақтарды көбінесе топтың үстем мүшелері өлтіріп жейді. Жыныстық жетілуге тоғыз айдан бір жасқа дейін жетеді. Әйелдер жылына тоғыз ретке дейін эструсқа түседі. Еркектер көп соғыспастан, жыныстық қатынасты бастап, аяқтайды. Жүктілік шамамен сегіз аптаға созылады, әр туыста орташа екі-төрт бала болады, бірақ оларда алты сүт безі бар. Әйелдер жылына үш рет туа алады. Балалар 13 мм (0,5 дюйм) ұзындықта, көздері жабық және тығыз түкпен туады. Шамамен он екі күннен кейін олар көздерін ашып, қоршаған ортаны зерттеуге кіріседі. Шамамен үш аптада анасы оларды емшектен айырып, қорғаушы түктері өсе бастайды және өздігінен жем іздеуге белсенді түрде кіріседі. Олар 6-9 айлыққа дейін ересек өлшемге жете алмайды. Тұтқындағы кәдімгі кусимансаның өмір сүру ұзақтығы 10 жылды құрайды.

Тұтқында

Оқытудың қарапайымдылығы және әлеуметтік мінезіне байланысты, жалпы кусиманс экзотикалық үй жануарлары саудасында жиі кездеседі және әлемнің көптеген зообақтарында ұсталады. Ол иесімен тығыз байланыс орнатады, ал басқа үй жануарларымен жақсы қарым-қатынас жасамайды. Бұл өте белсенді жануар, оның табиғи саяхаттау инстинктін қанағаттандыру үшін көп кеңістік қажет. Әйтпесе, ол алаңдап, агрессия көрсетуі мүмкін. Оның тамақтану қажеттіліктерін саудада қол жетімді шегірткелер, ұн құрттары немесе егеуқұйрықтар, сондай-ақ сапалы мысық азығы сияқты әртүрлі тағамдармен қамтамасыз етуге болады. Тұтқында семіздікке шалдығу қаупі жоғары, сондықтан оның рационы әртүрлі болуын және жеткілікті физикалық жүктеме алуын қамтамасыз ету керек. Ол көбінесе ұсынылған немесе жеуге жарамды көрінетін кез келген нәрсені жеуге тырысады, ал егер оны тамақ деп есептесе, одан тартып алған жағдайда агрессивті болып көрінеді. Тұтқында көбейту кең таралмаған, бірақ жасалған жағдайлар бар.

Қорғау мәртебесі

Жалпы кусиманс жойылу қатері төніп тұрған немесе қорғалатын түрлер тізіміне енбеген. Оның жабайы табиғаттағы нақты саны белгілі болмаса да, қауіп астында деп есептелмейді.