Кіріспе

NZR B класы 1899 жылы Жаңа Зеландияның ұлттық теміржол желісінде пайдаланған бу локомотивтерінің класы еді. 1874 жылы алғашқы B класындағы Double Fairlies пайдалануға түскен, бірақ олар 1896 жылдың соңына қарай Жаңа Зеландия темір жолдарының (NZR) меншігінен шығып кеткендіктен, B класын қайта қолдануға болады. Бастапқы қиындықтарға қарамастан, бұл локомотивтер NZR-дің ең әсерлі конструкцияларының бірі болды.

Құрылыс

B класы O, P және T кластарының локомотивтері үшін тым ауыр бола бастаған магистральдық жүк пойыздарын тасымалдау үшін үлкен, қуатты локомотив ретінде жобаланды. Біріншісі Крайстчерчтегі NZR-дің Аддингтон шеберханасында салынды және 4 мамыр 1899 жылы қызметке кірісті. Шотландиядан келген алғашқы локомотив 1899 жылғы 20 желтоқсанда, ал келесі айда қалған үш локомотив пайдалануға берілді. 1901–1903 жылдары Аддингтон шеберханасында тағы бес B локомотиві салынды, соңғысы 1903 жылғы мамыр айында қызметке кірді. Локомотивтер өз заманы үшін жетілдірілген, жаңа поршеньді клапан конструкциясымен және Вальшартс клапандық механизмінің өңделген түрімен жабдықталған. Олар Оамару мен Дунедин арасындағы Оңтүстік магистралінің төбелі бөлігінде және тегіс учаскелерде жүк пойыздарын тарту үшін арналған. Ол кезде бұл маңызды көрсеткіштер еді. Аддингтон локомотивтері стандартты кері бағытталған тетік орнына бұрандалы кері механизмді қолданғандықтан ерекшеленді. Сондай-ақ, оларда жүргізуші мен отты жағушы үшін төмен түсетін орындықтар болды. Жаңа Зеландияға келгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, Sharp, Stewart фирмасының төрт моделінің үшеуі NZR-дің Аддингтон және Хиллсайд (Дюнедин) шеберханаларына қайта құрылымдалу үшін жіберілді, нәтижесінде WE кластың 4-6-4T танк локомотивтері пайда болды.

Жұмыс істеу және жетілдіру

Алғашқы локомотивтердің дөңгелек аралығы 13 фут (4 метр) болды, бұл берік рамамен бірге рельс жолдарына зиян келтірді. Раманың икемділігін арттыру үшін үздіксіз жүріс тақталары алынып, олардың орнына қазандыққа бекітілген тақталар қойылды. Бұл конструкциялар сол кездегі NZR стандартындағы құм сақтағыштарына (песочница) сәйкес келмегендіктен, локомотивтерге құм күмбездері орнатылды. Соңғы үш локомотивтің дөңгелек аралығы 12 фут (4 метр) болды. Бастапқы жылдары B кластың локомотивтері Крайстчерч пен Дунедин қалалары арасында жүк пойыздарын тартты, олардың тартымды күші үлкен артықшылық болды. Бірақ олар бұл жұмысты ұзақ атқармады. 1906 жылы А класы енгізілді, ал 1915 жылы кең таралған AB класы пайда болды, осылайша B класының локомотивтері тармақ желілеріне ауыстырылды, онда олардың төмен осьтік жүктемесі тиімді болды. 1920 жылдардың басында бесеуіне қыздырылған қазандықтар орнатылды. 1929 жылдан бастап, сыныптың бірқатар локомотивтері кең оттықпен қайта жабдықталды. Алғаш рет жаңартылған B 306 локомотиві 1930 жылдың наурыз айында қызметке қайта оралды. Жөндеу жұмысына кең оттықтар мен қыздырылған қазандықтарды орнату, қазандық қысымын арттыру және тартымды күшті ұлғайту кірді. B 304 локомотиві де 1931 жылы осылай жаңартылды, ал B 307 1935 жылы жаңартылды. Содан кейін ұзақ уақыт өткен соң, 1948 жылы B 303 локомотиві төртінші және соңғы жаңартылған локомотив болды. Жаңартылғаннан кейін олар Reefton Saddle-дегі 2,2 пайыздық (1:45) көлбеуде және тегіс жерде жүруге лайықты деп бағаланды. Осы өзгерістер жүргізіліп жатқанда, NZR арнайы жүк локомотивтерінің қызмет ету мерзімін ұзарту үшін оларды ауыр маневр жұмыстарына бейімдеуді бастады. Бұл үшін екінші құм күмбезі және тендер кабинасы қосылды. Кейбір тендерлер артқа қарай көрінуді жақсарту үшін қысқартылды. Қазандық пен тендердің әртүрлі комбинацияларының нәтижесінде, сыныптың локомотивтері кейінірек жылдары стандартты көріністен мүлдем өзгеше болды. Локомотивтер әрқашан Оңтүстік аралда орналасқан. Бастапқы жылдары олар Кантербери және Отаго аймақтарында жылына орташа есеппен 38624 шақырым жүрді. 1950 жылдары, көбісі Батыс жағалауында жұмыс істеген кезде, олар әлі де жылына 20000 шақырымнан астам жүріп, NZR үшін ең тұрақты локомотивтердің бірі болды.

Қайтарып алу

Б класының барлық локомотивтері, оның ішінде WE танкілеріне айналған үш локомотив, 1960 жылдарға дейін, Жаңа Зеландиядағы бу кезегінің соңғы онжылдығына дейін сақталып қалды. Елдегі соңғы тұрақты бумен жүргізілетін қызмет 1971 жылдың 26 қазанында тоқтатылды. B 302 1960 жылдарға енді-енді жете алды, 1960 жылдың 2 желтоқсанында кластың қызметтен алынған алғашқы локомотиві болды. B 306 келесі жылы, ал 1967 жылдың басына қарай тек екі B локомотиві ғана жұмыс істеді. Олар сол жылдың желтоқсан айында қызметтен босатылды. Соңғы WE локомотиві 1969 жылдың наурыз айында қызметтен шығарылды. B немесе WE кластарының ешқайсысының да локомотивтері сақтау үшін аман қалған жоқ, сақтау қоғамдарының құрылған кезінде олардың сақталу мүмкіндігі болғанына қарамастан. Соңғы белгілі мысалы, төмен қазандықты B 302, AB 818 локомотивімен соқтығысқаннан кейін 1960 жылдың желтоқсанында Бруннер маңына тасталды. Ауыр зақымдалған болса да, локомотив 1970 жылға дейін көбінесе сақталды, сол кезде A 428 сақтау қоғамы Бруннерге сапар шегіп, A 428 локомотивін сақтау үшін қаражат жинау мақсатында оны металл тескілеріне бөлді.

Ұқсас локомотивтер

Жаңазеландия мемлекеттік теміржолында (НЗР) үш ұқсас локомотив класы пайдаланылды, олар сәйкесінше BA, BB және BC сияқты ұқсас классификациялар алды. B класы сияқты, BA және BB кластарында да дөңгелектердің орналасуы 4-8-0 болды, бірақ BC класының жалғыз локомотиві 2-8-2 конфигурациясына ие болды. Батыс Австралия мемлекеттік теміржолының (WAGR) F класы B класының үлкейтілген нұсқасы еді. Барлығы 57 локомотив салынды, және олардың екеуі сақталды.