Кіріспе

Тибет діни нысаны

Тибеттік дұға байрағы – Гималай тауларының биік шаңырақтары мен жолдарында жиі кездесетін түрлі-түсті тіктөртбұрыш мата. Олар айналағы жерді бата беру және басқа да мақсаттар үшін қолданылады. Дұға байрақтарының пайда болуы Бон діни дәстүрімен байланысты деп саналады. Бонда, шамандық Бонпо Тибетте қарапайым, негізгі түсті жалауларды қолданған. Дәстүрлі дұға байрақтарында ағаштан басылған мәтін мен суреттер болады.

Тарих

Непал сутралары, бастапқыда мата туларына жазылған, әлемнің басқа аймақтарына дұға тулары ретінде таратылды. Аңыз бойынша, дұға туының пайда болуы Гаутама Буддаға байланысты, оның дұғалары девалардың асураларға қарсы шайқаста қолданған туларына жазылған екен. Бұл аңыз үнді бхикшуына ахимсаға деген адалдығын көрсету үшін көктегі туды алып жүруге ықпал еткен болуы мүмкін. Бұл білім 800 жылға дейін Тибетке жеткізілді, ал нақты тулар 1040 жылдан кешіктірмей енгізіліп, одан әрі өзгерістерге ұшырады.

Символика және дәстүр

Дәстүр бойынша, дұға байрақтары бейбітшілік, мейірімділік, күш және даналықты тарату үшін қолданылады. Бұл байрақтарда құдайларға арналған дұғалар жазылмаған, бұл жиі кездесетін жаңылыс пікір; керісінше, тибеттіктер дұғалар мен мантралардың желмен таратылып, барлық кеңістікке жақсылық пен мейірімділік әкелетініне сенеді. Сондықтан, дұға байрақтарының баршаға пайдалы екеніне сеніледі. Дегенмен, кейбіреулер бұл дұғалар Тяньға жіберіледі дейді. Биік жерлерге байрақтарды ілу арқылы, Лунг та байрақта бейнеленген құт-берекелерді барлық тіршілік иелеріне жеткізеді. Жел байрақ бетінен өтетін кезде, желдің ең кішкентай қозғалысына да сезімтал болатын бұл байрақтар, ауаны мантралар арқылы тазартады және қасиеттейді. Байрақтағы дұғалар, суреттер сыртқы ортаның әсерінен солған кезде, ғаламның тұрақты бөлігіне айналады. Өмір жалғасып, жаңа өмірмен алмасатын болса да, тибеттіктер әлемге деген үмітерін жаңарып, ескі байрақтардың қасына жаңаларын іледі. Бұл іс-әрекет өмірдегі өзгерістерді құшақтауды және барлық тіршілік иелерінің үлкен айналымның бір бөлігі екенін мойындауды білдіреді. Дәстүрлі сенім бойынша, дұға байрақтарындағы символдар мен мантралар қасиетті болғандықтан, оларға құрметпен қарау қажет. Оларды жерге төсеп немесе киім ретінде пайдалануға болмайды. Ескі дұға байрақтарын өртеу керек.

Аспапқа ілу және түсіру уақыты

Кейбіреулер егер тулар астрологиялық еңбекті күндері ілінген болса, олар желбірегенде кері нәтижелер әкелуі мүмкін деп санайды. Жаңа дұға туларын ілуге ең жақсы уақыт – күн ашық, желді күндері таңертең. Тибетте ескі дұға байрақтары жыл сайын Тибет жаңа жылында жаңаларымен ауыстырылады.