Кіріспе

Ифрикия әмірі (800–812 жылдар)

Ибрагим I ибн әл Ағлаб (إبراهيم بن الأغلب; 756–812 жылдар) – Ағлабид әулетінен шыққан Ифрикияның тұңғыш әмірі (800–812 жылдар).

Шығуы және ерте мансабы

Ол Әбу Мұслимнің Аббаси революциясы кезінде серігі болған Хурасани араб әл-Ағлабтың ұлы еді. 765–767 жылдары Ифрикияның губернаторы қызметін атқарған, әл-Хасан ибн Харбтың көтерілісі кезінде қаза тапты. Ислам энциклопедиясы Ибрагимді "энергиялы және дана, салмақты және епті, батыл жауынгер және шебер дипломат" деп сипаттайды, сонымен қатар оның ислам құқықтануындағы білімі, поэзия мен сөз өнеріндегі дарыны да жоғары болған. 795 жылы Ибрагим Заб аймағының губернаторы болып тағайындалды. Ол осы қызметте Ифрикияның Аббасид губернаторы Мұхаммед ибн Мукатил әл-Аккиге қарсы болған көтерілісті басуда маңызды рөл атқарды. 800 жылдың 9 шілдесінде Халифа Харун әл-Рашид оны Ифрикияның әмірі деп мойындады және Аббасид қазынасына жыл сайын 40 000 алтын динар төлеу шартымен толық тәуелсіздік берді. Осының арқасында Ибрагим мен оның ұрпақтары мұрагерлік Аглабид әулетін құра алды.

Билік

Ибрагим Ұлы Бербер көтерілісінен бері жалғасып келе жатқан соңғы Бербер көтерілістерін бағындыруға қол жеткізді, бірақ Мағрибтің оңтүстік бөлігін жоғалтуға дайын тұру керек болды, және ондағы берберлерге өздерінің Харижит немесе Шиа діни сенімдерін сақтауға рұхсат берілді, бұл бір ғасырдан кейін Шиа Фатимидтерінің Аглабидтерді құлатуына себеп болды. Ішкі саясатта Ибрагим мен оның ізбасарлары Тунис және Кайруандағы араб қоныс аударушыларының (джунд) үнемі қарсылығына тап болды, олар өздерінің артықшылықтарына қызғанышпен қарап, жергілікті халықты қысымға салды. Сонымен қатар, Ибрагим Мутазила бағытындағы мұсылман болғандықтан, Кайруанның Малики мазхабындағы ғалымдарына қарсы болды. 806 жылы ол Мутазила имамы Әбу Мүхризді Қади (Шарият судьясы), Қайырауанның (Каируан кадиі) қызметіне тағайындады. Ибрагим 802 жылы Хамдис ибн Абд әл-Рахман әл-Кинди, ал 809 жылы Имран ибн Мұхаллад бастаған екі көтеріліске тап болды. Осының нәтижесінде Ибрагим Кайруанның оңтүстігінде әл-Аббасия (немесе әл-Қаср әл-Қадим) сарай қаласын салды және джундқа тәуелділігін азайту үшін көптеген қара африкалық құл сарбаздарды импорттады. 812 жылдың 5 шілдесінде қайтыс болғаннан кейін, оның орнын ұлы Абдулла I басты.