Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалалық кәсіпкерлік аймақ – экономикалық өсім мен дамуды ынталандыруға бағытталған саясаттар іске асырылатын аумақ. Қалалық кәсіпкерлік аймақтардың саясаты көбінесе инвестицияларды және жеке компанияларды тарту үшін салық жеңілдіктері, инфрақұрылымдық жеңілдетулер және реттеулерді азайтуды ұсынады. Бұл компаниялардың белгілі бір жергілікті, штаттық және федералды салықтар мен шектеулерден босатылатын арнайы экономикалық аймақтардың бір түрі. Қалалық кәсіпкерлік аймақтардың мақсаты – кәсіпкерлер мен инвесторларға салық және реттеу жеңілдіктері арқылы қиын жағдайдағы аудандарда дамуды ынталандыру. Олар Ұлыбритания мен АҚШ-та кең таралған. Басқа елдерде ұқсас экономикалық саясатты қолданатын аймақтар көбінесе экспорттық өңдеу аймақтары, салықтан және бажтан босатылған аймақтар, сондай-ақ Қытай мен Үндістанда ең көп кездесетін арнайы экономикалық аймақтар (АЭА) деп аталады.
An urban enterprise zone is an area in which policies to encourage economic growth and development are implemented. Urban enterprise zone policies generally offer tax concessions, infrastructure incentives, and reduced regulations to attract investments and private companies into the zones. They are a type of special economic zone where companies can locate free of certain local, state, and federal taxes and restrictions. Urban enterprise zones are intended to encourage development in deprived neighborhoods through tax and regulatory relief to entrepreneurs and investors who launch businesses in the area. They are common in the United Kingdom and the United States. In other countries, regions with similar economic policies are often referred as export procession zones, tax and duty free zones, and special economic zones (SEZs) most predominantly present in China and India.
Тарих
1970 жылдары қала құрылысында өзгеріс болды, соғыстан кейінгі кейнсиандық саясаттан бас тартылып, өсу машинасының дәуірі басталды. Қала құрылысы 1950-1960 жылдары гүлденді. Жоспарлау тұрақты экономикалық және физикалық өсім кезеңімен дамыды. 1970-1980 жылдардағы экономикалық төмендеу қала құрылысының мәнін өзгертуге итермеледі. Бұл өзгеріс әсіресе Ұлыбританияда байқалды, онда үлкен экономикалық дағдарыстан кейін күшті капиталистік экономика өзгерді. Британия өзінің басты экономикалық қозғаушы күшін – өндіріс саласын жоғалтты. Қалалық контексте қалалар кез келген құнмен өсімді қамтамасыз етуге тиіс болды. Экономикадағы стагфляция салдарынан Британдық саясатты зерттеу орталығы және Америка мұра қоры кейнсиандық теорияға қарсы шықты, ол жеке сектордағы аралас экономиканы мемлекеттік араласу мен реттеулермен біріктіреді. Қала құрылысы өсімді реттеуден және бақылаудан бас тартып, оны барлық мүмкін жолдармен – салық жеңілдіктері, реттеуді жеңілдету немесе инфрақұрылымдық жеңілдіктер арқылы қолдауға көшті. Қалалық өсуді ынталандыру арқылы қала әкімдігі экономиканы жақсартуға, жұмыссыздық деңгейін төмендетуге және орталық қалалардың тозуын тежеуге үміттенеді.
The 1970s witnessed a shift in city planning, leaving behind post war Keynesian policies and entering an era of growth machine. Urban planning had thrived during the 1950s and 1960s. Planning was fostered by a period of constant economic and physical growth. The economic recession of the 1970s and 1980s was compelled to transform the nature of urban planning. This shift was especially marked in the UK, when the strong capitalist economy shifted following the great recession. Britain lost its core economic motive: manufacturers. In an urban context, cities had to create growth at any cost. Due to the stagflation of the economy, the British Centre for Policy Studies and the American Heritage Foundation challenged the theory of Keynesianism which consists of a mixed economy in the private sector accompanied by government interventions and regulations. City planning stopped regulating and controlling growth, and started promoting that growth by any possible means: through tax concession, deregulation, or infrastructure incentives. By encouraging urban growth, city authorities were expecting to boost the economy, reduce unemployment rates, and the progression of decay of its core cities.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ 1970 жылдары Ұлыбританиядағыға ұқсас кезеңге түсті. Жаңа Англия, солтүстік-орталық аймақтар мен Орта Атлантиканың өнеркәсіптік өңірлері экономикалық құрылымды қайта жаңарту, шетелдік бәсекелестік және пайданың төмендеуіне тап болды. 1970 жылдары өнеркәсіп орындарының көшірілуі, жабылуы және қысқартылуы нәтижесінде шамамен 38 миллион жұмыс орны жойылды, ал олардың 35 миллионы өнеркәсіптік аймақтарда шоғырланған. Жаңару үшін қала құрылысшылары, саясаткерлер мен экономистер кейнсиандыққа қарсы шығып, кәсіпорын аймақтарын енгізді. АҚШ-тағы кәсіпорын аймақтарына қалалық жаңғырту үлкен әсер етті. Қалалық жаңғырту – әртүрлі мемлекеттік деңгейлер мен жеке сектор арасындағы жаңашыл серіктестіктердің нәтижесі болды. Бұл тұжырымдаманың негізі өнеркәсіпке негіделген экономиканың аяқталуын қабылдап, қаланың орталық бөлігінің рөлін қызмет көрсету секторының экономикасына өзгерту болды. Қаланың орталық бөлігін жаңғырту жас мамандарды ескірген Виктория стиліндегі қалалық аудандарға тартуға мүмкіндік берді. Бұл қалаға жаңа экономикалық базаны құруға септігін тигізді.
The United States experienced a transition similar to the UK in the 1970s. The industrial regions of New England, the northern Midwest and Mid Atlantic were facing economic restructuring, overseas competition and profit loss. During the 1970s, it is estimated that 38 million jobs were lost due to the relocations of industries, closure, and cutbacks, and as much as 35 million were located in the industrial regions. For the regeneration, it took urban planners, politicians and economists to challenge Keynesianism and introduce Enterprise zones. Urban revitalisation heavily influenced enterprise zones in the USA. Urban revitalisation consisted of innovative partnerships between different government levels and the private sector. The concept mainly consisted of accepting the end of the industrial led economy and transforming the role of the inner city to a service sector economy. This revitalisation of the inner city would attract young professionals to the decaying Victorian downtown neighborhoods. This would create a new economic base to the city.
Азия
Кәсіпорындық аймақтарға қатысты негізгі сын – салық жеңілдіктері мен жоспарлау ережелерін жеңілдету жүйесі (Азияда, әсіресе Сингапур мен Гонконгтың еркін сауда аймақтарында, 1970 жылдары Питер Холл шабыттанған) аймақ таратылған кезде тұрақты экономикалық өсімге сәтті ауыса ала ма, әлде ерекше жағдайларға сүйеніп немесе инерция салдарынан "капитал қашуын" тоқтату үшін жеңілдіктер мен ынталандырулар сақталып қала ма? Төмен жалақылы жұмыс орындарының жалғасуы, фирмалардың үнемі алмасуы, инвестицияның жеткіліксіздігі немесе кәсіпорындарға тұрақты түрде субсидия беру – табысты ауысудың көрсеткіші емес.
The general critique of enterprise zones is whether the system of tax breaks and easing of planning regulations (as has occurred in Asia, notably in free trade zones of Singapore and Hong Kong where Peter Hall sought inspiration in the 1970s) can transition successfully into sustainable economic growth as the zone is wound down, or whether by special pleading or inertia, breaks and incentives remain in place to stop 'capital flight'. A persistence of low wage jobs, rapid turnover of the firms, little inward investment, or persistent subsidy to enterprise, would not indicate a successful transition.
Ұлыбритания
1987 жылы Ұлыбританияда үкімет тапсырған бағалау 1981–1986 жылдар аралығында кәсіпорын аймақтарына шамамен 300 миллион фунт стерлинг жұмсалғанын көрсетті, бірақ оларда 2800 фирма құрылып, 63 мыңнан астам адам жұмысқа орналасты. Жергіліктік көші-қонды ескергенде (мысалы, Вест-Мидлендс аймағындағы Мерри-Хилл сауда орталығы, ол негізінен жақын орналасқан Дадли қаласынан көшірілген дүкендерден тұрды), жаңадан 13 000 жұмыс орны ғана құрылды; бұл үкіметтің қалаларды жаңартудың басты құралы ретінде қалалық даму корпорацияларын ұнатуының себебі болуы мүмкін. Дегенмен, Лондон доктарының табысы айқын болды. Олар отыз жыл бұрын құрылған кезде құлайтын жағдайда болды және көлік инфрақұрылымы қанағаттандырмайтын еді, бірақ қазір қаржы және медианың қуатты орталығына айналды. Шындығында, Лондон жағдайы – екі ұзақ мерзімді арнайы аймақтың мысалы. Лондон қаласы көп жылдар бойы Лондонның ерекше аймағы болды және оның алғашқы мысалдарының бірі еді. Осыған қарамастан, Лондон технология мен бағаның өсуіне байланысты портының мәртебесін жоғалтқаннан кейін, Лондон доктарын жаңарту жоспары іс жүзінде екінші, жақын орналасқан арнайы аймақты құруға әкелді; ол негізінен қаржы компанияларымен толықты, олар жүздеген жылдар бұрын қаланың өзінде орналасқан болар еді, бірақ қазір доктарды таңдады, ал қала ақырында туристік мұра паркіне айналуда (мысалы, Лондон қор биржасының ғимараты, ол қор биржасы көшіп кеткеннен кейін сәнді сауда орталығына айналдырылды), сондай-ақ, мысалы, автомобиль иелері үшін паркинг орындары шектеулі, жұмыс аптасында кіру үшін қосымша төлем қажет, бұл доктардың жеке меншік иелерімен келісілмеген, бірақ жаңа ғимараттарды мақұлдайды, онда көптеген жұмыс орындары мен көлік тұрақтары бар. 2012 жылы консерваторлар мен либерал-демократтардан құралған коалициялық үкімет Англияда 24 жаңа кәсіпорын аймағын белгіледі, ал 2015 жылы тізім 44-ке дейін кеңейтілді.
In the UK, a government commissioned evaluation in 1987 found that from 1981–86, the enterprise zones had cost nearly £300 million but 2,800 firms were established in them, employing over 63,000 people. Taking local transfers into account (a notable example being the Merry Hill Shopping Centre in the West Midlands, which largely consisted of shops which had relocated from the nearby town of Dudley), only 13,000 net jobs had been created; a possible reason why the government began to prefer urban development corporations as their main vehicle for urban renewal. However, a notable success has been the London Docklands, largely derelict and with unsatisfactory transport infrastructure thirty years ago when a zone was first established, now a financial and media powerhouse. In fact, the London situation is example of dual long lasting special zones. The City of London was for years a special region in London, being one of the early examples of it. Despite this, after London lost its port status because of technology and rising prices, the created revival vision London Docklands was in fact creation of second nearby special zone; mainly populated with financial companies, that hundreds of years ago would have chosen the City, but now instead chosen Docklands, while the City is slowly converting to tourist heritage park (one of examples is the Stock Exchange Building, where the London Stock Exchange moved away, and it was converted to the tourist luxury shopping centre), and for example car owners and parking spaces are limited, with extra payment just for "entry", during the working week which is not endorsed by private public owning of Docklands, which also approves new buildings containing itself lot of working places and vehicle parking spaces. In 2012, the Conservative Lib Dem coalition government designated 24 new enterprise zones in England, and then extended the list to 44 in 2015.
Америка Құрама Штаттары
Эвансвилл, Индиана штатының Кәсіпкерлік аймақ бағдарламасы 1984 жылы Индиана штатының алғашқы бес кәсіпорын аймағының бірі ретінде құрылды. 1989 жылы Бари М. Рубин мен Маргарет Г. Уайлдер жариялаған зерттеуде, аймақтың жергілікті экономикалық дамуға қандай әсер ететінін анықтау үшін 2,1 шаршы мильді (км²) аумақ ауысу үлесін талдау әдісі арқылы зерттелді. (Рубин мен Уайлдердің үлкен мегаполистік аймақты эталондық аймақ ретінде таңдауы, бұрынғы зерттеулерден бір қадам алға жылжуға және өңірлік экономикалық өсім мен дамуды ынталандыратын немесе тежейтін «сыртқы факторларды» жоюға мүмкіндік берді.) Зерттеу көрсеткендей, Эвансвилл аймағы сыртқы факторлармен немесе аймақтың өнеркәсіптік құрамымен түсіндіріле алмайтын жұмыспен қамтудың айтарлықтай өсуін қамтамасыз етті. Сондай-ақ, аймақ жұмыс орындарын құруда өте тиімді екені анықталды. Жалпы алғанда, АҚШ-тағы кәсіпкерлік аймақтардың тиімділігі туралы пікірлер әртүрлі. Ламберт пен Кумс (2001) Луисвилл, Кентукки штатының кәсіпкерлік аймағының көбінесе шағын кәсіпкерлерге қарағанда ірі корпорацияларға пайда әкелгенін және қоғамды қайта дамыту мақсаты болғанына қарамастан, жергілікті аудандарға ешқандай пайда әкелмегенін анықтады. Ең маңыздысы, Питерс пен Фишер (2002) 1980 және 1990 жылдардағы көптеген ірі кәсіпкерлік аймақтарды зерттеуді қарастырған және өздерінің тәуелсіз зерттеулерін жүргізген кітабында, көптеген мемлекеттік және жергілікті кәсіпкерлік аймақ бағдарламалары өз мақсаттары мен міндеттерін орындауға жеткіліксіз деп санайды.
The Evansville, Indiana Enterprise Zone Program was established in 1984 as one of Indiana's first five enterprise zones. A study published in 1989 by Barry M. Rubin and Margaret G. Wilder examined the 2.1 mi.2 area using the technique of shift share analysis to determine whether the zone was having a measurable impact on local economic development. (The choice to use the shift share analysis method with the larger metropolitan area as the reference region allowed Rubin & Wilder to go a step further than previous studies and exclude "external effects" that might be stimulating or depressing regional economic growth and development.) The study found that the Evansville zone did provide significant employment growth that could not be accounted for by external effects or the industrial composition of the zone itself. The zone was also found to be extremely cost effective in its job creation. Overall, the consensus on the effectiveness of enterprise zones in the US is mixed at best. Lambert and Coomes (2001) found that the Louisville, Kentucky enterprise zone mostly benefited large corporations rather than small entrepreneurs and did not benefit local neighborhoods at all, even though community re development was a goal. More importantly, in a book that reviewed most major enterprise zone studies done in the 1980s and 1990s as well as conducting its own original work, Peters and Fisher (2002) consider most state and local enterprise zone programs to have come up short in achieving their goals and objectives.