Кіріспе

Милан Милишич (6 шілде 1941 – 5 қазан 1991) – Дубровник қаласынан шыққан югослав ақыны, аудармашы, жазушы және журналист. Ол бірнеше поэзия жинағын, сондай-ақ пьесалар, эсселер, саяхат әдебиеті мен роман жазды. Сонымен қатар, Дж.Р.Р. Толкиннің «Хоббит» кітабын, Роберт Фрост пен Тед Хьюздің өлеңдерін серб-хорват тіліне аударған.

Өмірбаян

Милишич Югославия Корольдігінің (қазіргі Хорватия) Дубровник қаласында серб текті ата-анасының отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Ристо мата дүкенінің иесі болған және Требиньеден (Босния және Герцеговина) шыққан, ал анасы Ольга (Радулович туған қызы) Сараеводан (қазіргі Босния және Герцеговина) келген. Белград университетінің филология факультетін бітірген. 1967 жылы Милишич әйелімен бірге Лондонға көшіп, үш жыл тұрды. Осы кезеңде ол жүргізуші болып жұмыс істеді, керамика жасауға кірісті, Еуропаны кеңінен аралап, өлеңдерін жариялады. 1970 жылы жұбайлар Белградқа көшіп, Милишич Сербия Жазушылар одағының мүшесі болған қысқа мерзімде тұрды. 1985 жылы ол "Жизнь за свободу" атты эссесі үшін сотқа тартылды, онда Югославия партизандары Мирко Шуштарды және Дубровник қаласының тағы 50 көрнекті азаматын нацистік Германияға көмектескен деген айыппен атып өлтірген оқиға сипатталған, бірақ бұл ешқашан дәлелденбеді. Милишичтің паспорты Югославия үкіметімен алынып тасталды және ол persona non grata деп жарияланды. Сербия мен Хорватиядан көптеген зиялылар мен жазушылар оның ісіне қолдау көрсетті. Паспорты қайтарылғаннан кейін Милишич Нью-Йорк университетінде және Амхерст колледжінде тұрақты ақын ретінде АҚШ-қа сапар шеге алды. Оның жақын достарына жазушылар Данило Киш, Зоран Станоевич және Предраг Чудич кірді.

Өлім және мұра

Милишич 1991 жылғы 5 қазанда, Дубровник қоршауының басында оның ас үйіне Югослав Халық Армиясының снаряды тиіп, қаза болды. Ол қоршау кезіндегі алғашқы бейбіт тұрғындардың қатарынан болды. Оның өлеңдері мен саяхат жазбалары, оның ішінде бұрын жарияланбағандары да, қайта жинақталғандары да, оның қайтысынан кейін Хорватияда, Босния және Герцеговинада, сондай-ақ Сербияда жарияланып келеді.