Кіріспе

Неонатальды конъюнктивит – туғаннан кейін жаңа туған сәбилерге дамыған конъюнктивит (көздің сыртқы қабығының қабынуы) түрі. Ол көбінесе жаңа туған нәрестелерде бактериялық инфекциядан туындайды, бірақ инфекциялық емес себептерден де (мысалы, химиялық заттардың әсерінен) болуы мүмкін. Инфекциялық неонатальды конъюнктивит әдетте жатыр жолынан бактерияларға, ең көп кездесетіні – гонорея немесе трахома хламидиясы бактерияларына ұқсас жағдайда туа біткен кезде жұғады. Гонококк офтальмиясын алдын алу мақсатында, антибиотикалық май жаңа туған сәбидің көзіне туғаннан кейін 1 сағат ішінде қолданылады. Бұл процедура барлық жаңа туған сәбилерге ұсынылады және АҚШ-тағы көптеген ауруханалар мемлекеттік заң бойынша туғаннан кейін дереу көзге тамшы немесе май жағуға міндетті. Егер емделмесе, неонатальды конъюнктивит соқырлыққа алып келуі мүмкін.

Жұқпалы

Неонатальдық конъюнктивиттің ең көп кездесетін екі жұқпалы себебі – N. gonorrhoeae және Chlamydia, олар көбінесе босану кезінде туу жолы арқылы жұғады. Дегенмен, басқа да бактериялар мен вирустар да себеп болуы мүмкін, оның ішінде герпес симплекс вирусы (HSV 2), Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes және Streptococcus pneumoniae. Гонококктан (N. gonorrhoeae) туындаған офтальмия неонаторум әдетте туғаннан кейінгі алғашқы 5 күнде көрінеді және айқын екі жақты іріңді бөлінумен және жергілікті қабынумен байланысты. Керісінше, C. trachomatis инфекциясынан туындаған конъюнктивит босанудан кейін 3 күннен 2 аптаға дейін пайда болады. Бөліну әдетте көбірек сулы (мукопурулентті) және аз қабынулы болады. Chlamydia жұқтырған нәрестелерде кейінірек (босанудан кейін 2-19 апта аралығында) пневмонит (өкпедегі инфекция) дамуы мүмкін. Хламидиялық пневмонитпен ауырған нәрестелерді 10-14 күн бойы ауыз арқылы эритромицинмен емдеу керек. Диагноз жұқтырған конъюнктивадан алынған сынама нәтижесі бойынша қойылады.

Алдын алу

Антибиотикалық май жаңа туған нәрестенің көзіне туғаннан кейін 1 сағат ішінде гонококк офтальмиясының алдын алу мақсатымен қолданылады. Жергілікті ем тиімді емес және мұрын-жұтқыншақ инфекциясын емдемейді. Герпес симплекс конъюнктивитін жүйелік инфекцияның алдын алу үшін кемінде 14 күн бойы көктамырға ацикловирмен емдеу қажет.

Эпидемиология

Жаңа туған нәрестелердің конъюнктивитінің жиілігі географиялық орналасуына қарай кең ауқымда өзгереді. 2011 жылы Англияда 100 000 адамға шаққанда 257 (95% сенімділік интервалы: 245-тен 269-ға дейін) жағдай тіркелді.