Интернеттегі этнографиялық зерттеулер: онлайн қауымдастықтар мен мәдениеттерді зерттеу әдістері, киберэтнография, нетнография, онлайн далалық жұмыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Интернетте этнографиялық зерттеу әдістерін қолдану
Application of ethnographical research methods on the Internet
Онлайн этнография (сондай-ақ виртуалды этнография немесе цифрлық этнография деп те аталады) – компьютерлік медиация арқылы әлеуметтік өзара әрекеттесу арқылы құрылған қауымдастықтар мен мәдениеттерді зерттеуге этнографиялық әдістерді бейімдейтін онлайн зерттеу әдісі. Этнография терминінің өзгешелігі ретінде, киберэтнография, онлайн этнография және виртуалды этнография (сондай-ақ көптеген басқа әдістемелік неологизмдер) этнографиялық әдістемені бейімдейтін онлайн-далалық жұмыстың ерекше түрлерін көрсетеді. Киберэтнографияның онлайн ортаға бейімделуін қатаң регламенттеуші канондық тәсіл жоқ. Әрбір зерттеуші өз бейімделуін жеке анықтайды. Нетнография – онлайн этнографияның немесе киберэтнографияның тағы бір түрі, ол нақты нұсқаулар мен ережелер жиынтығына және әдебиет пен ғалымдардың көп салалық ортақ базасына ие. Бұл мақала нақты бір неологизм туралы емес, антропологтар, әлеуметтанушылар және басқа да ғалымдар қолданатын этнографиялық әдістерді онлайн-далалық жұмыстарға жалпы қолдану туралы.
Online ethnography (also known as virtual ethnography or digital ethnography) is an online research method that adapts ethnographic methods to the study of the communities and cultures created through computer mediated social interaction. As modifications of the term ethnography, cyber ethnography, online ethnography and virtual ethnography (as well as many other methodological neologisms) designate particular variations regarding the conduct of online fieldwork that adapts ethnographic methodology. There is no canonical approach to cyber ethnography that prescribes how ethnography is adapted to the online setting. Instead individual researchers are left to specify their own adaptations. Netnography is another form of online ethnography or cyber ethnography with more specific sets of guidelines and rules, and a common multidisciplinary base of literature and scholars. This article is not about a particular neologism, but the general application of ethnographic methods to online fieldwork as practiced by anthropologists, sociologists, and other scholars.
Кіріспе
Дәстүрлі этнографиялық зерттеулер бір орында орналасқан адамдардың өзара әрекеттесуін бақылайды. Онлайн мәдениеттер мен қауымдастықтардың этнографиясы этнографиялық зерттеуді қарым-қатынастың бетпе-бет емес, технологиялық тұрғыдан делдалдыққа ие ортаға кеңейтеді. Киберэтнография, демек, далалық зерттеу алабының дәстүрлі түсінігіндегі шектеулерді қарастырады, ол – шектеулі кеңістік ретінде қарастырылады. Сондай-ақ, онлайн қауымдастықтар цифрлық делдалдық әрекеттесу арқылы ортақ мәдениет құра алады. Этнографиялық далалық жұмысты компьютерлік делдалдық әрекеттесуге мағыналы түрде қолдануға болатындығына қатысты пікірлер даулы болғанымен, ол көбірек қабылдануда. Басқа алғашқы интернет зерттеушілері сияқты, Сэнди Стоун және Шери Теркл сияқты алғашқы киберэтнографтар онлайн-рольдік ойындар қауымдастығының қатысушыларының офлайн тұлғаларынан күрт өзгеше әлеуметтік өнер көрсетулерін орындайтынын байқады. Бұл онлайн және офлайн сәйкестіктерін бөліп қарау идеясына әкелді. Киберэтнография интернет қоғамды түбірімен өзгертетінін ашатын жаңа әдістеме ретінде қарастырылды. Алайда, интернет кеңінен таралғанда және киберэтнографтар заңдылық іздегенде, киберэтнография дәстүрлі әдістерді жаңа контекстке бейімдеу ретінде қайта қарастырылды. Онлайн және офлайн ортадағы әртүрлі өнер көрсетулер жеке сәйкестіктің бөлінуін немесе әртүрлі жағдайларда әртүрлі орындалатын тұтас сәйкестікті көрсететінінің дәрежесін түсіну киберэтнографтар үшін маңызды мәселе болып қала береді. Бұл тәсіл зерттеушілер онлайн қауымдастықтың толыққанды мүшесі ретінде қатысуы керек деп таласқан ғалымдар тарапынан сынға ұшырады. Бұл ғалымдар қатысушы байқау, ұзақ уақыт араласу және терең үңілудің дәстүрлі этнографиялық стандарттарын бағалайды. Киберэтнография, дәстүрлі этнография сияқты, көбінесе сыртқы адамға мәдениет немесе қауымдастықтағы мінез-құлықтың мәнін түсінуге көмектесетін толық сипаттама жасауға ұмтылады. Қатысуға және үңілуге баса назар аудару бұл тәсілдерді онлайн сұхбаттар мен онлайн контентті талдау сияқты сапалық интернет зерттеу әдістерінен ерекшелендіреді. Этнографиялық әдістер веб-парақтарды қазу немесе әлеуметтік желілерді талдау сияқты сандық интернет зерттеу әдістерінен де мүлдем өзгеше. Алайда, кейбір зерттеушілер өздерінің қорытындыларын тексеру үшін киберэтнографиямен қатар қосымша зерттеу әдістерін қолданады.
Traditional ethnography study observes the interactions between individuals who are co located. Ethnographies of online cultures and communities extend ethnographic study to settings where interactions are technologically mediated, not face to face. Cyber ethnography therefore addresses limitations in the traditional notion of a field site as a localized space. It also understands that online communities can create a shared culture through digitally mediated interactions. Although the assertion that ethnographic fieldwork can be meaningfully applied to computer mediated interactions has been contested, it is increasingly becoming accepted. Like other early internet researchers, early cyber ethnographers such as Sandy Stone and Sherry Turkle observed that participants in online role playing communities enact social performances that can diverge dramatically from their offline personas. This led to the idea that online identities can be segmented from offline ones. Cyber ethnography was seen as a new kind of methodology that might uncover how the internet would radically change society. However, as the internet reached the mainstream and cyber ethnographers sought legitimacy, cyber ethnography was reframed as an adaptation of traditional methods into a new context. Understanding the degree to which divergent performances in online and offline settings reflect a segmentation of identity or a continuous identity performed differently in different contexts remains an important consideration for cyber ethnographers. This approach has been criticized by scholars who argue that researchers should fully participate as members of the online community. These scholars value the traditional ethnographic standards of participant observation, prolonged engagement, and deep immersion. Cyber ethnography, like traditional ethnography often aims to produce a thick description that can help an outsider understand the meaning of behavior in a culture or community. This focus on participation and immersion makes these approaches quite distinct from qualitative internet research methods like online interviews, and online content analysis. Ethnographic methods are also quite different from quantitative Internet research methods like web usage mining or social network analysis. However some researchers complementary research methods along with cyber ethnography in order to triangulate their findings.
Әдістемелердің ауқымы
Этнографтар Интернетті зерттеуге әртүрлі тәсілдермен келді. Киберэтнографияның әдістемелік тәсілдерінің әртүрлі түсіндірмелеріне қатысты түрлі терминдер пайдаланылады. Олардың көпшілігі этнографияның қалыптасқан дәстүрімен диалогты сақтауға тырысады. Әрқайсысы қалыптасқан антропологиялық дәстүрмен өзінің қатынасын әртүрлі (кейде үйлеспейтін) жолдармен анықтайды. Бірқатар ғалымдар онлайн жүргізілген этнографияға ерекше әдістемелік тәсіл жатады деп есептейді. Ал басқалары киберэтнографияны этнографияның жеке түрі деп санамайды, бірақ Интернетті этнографиялық тұрғыдан зерттеу этнографияның негізгі ұғымдары мен қағидаларын қайта қарастыруға итермелейді. Зерттеу әдістерін таңдау зерттеушінің жауап іздеп отырған сұрақтарына тікелей байланысты болуы керек. Киберэтнографияның басты артықшылығы – қолжетімді деректердің кеңдігі мен масштабында. Басқа артықшылықтарының қатарында қатысушылардан тікелей пікір алу да бар. Мысалы, блогқа алғашқы жазбаларды жариялау және қатысушыларға пікір қалдыруға рұқсат беру ашықтықты қамтамасыз етеді. Киберэтнография түрлі деректерді жинау тәсілдерін, соның ішінде аудиовизуалды форматтарды, веб-сайттар, әлеуметтік желілер және форумдар сияқты әртүрлі платформаларда қолдануға мүмкіндік береді.
Ethnographers have approached the study of the Internet in a range of different ways. A variety of terms refer to various formulations of methodological approaches to cyber ethnography. Many of these seek to maintain their own dialog with the established tradition of ethnography. Each formulates its relation to the established anthropological tradition in different (and sometimes inconsistent) ways. Some think that ethnographies conducted online involve a distinctive methodological approach. Others think that cyber ethnography is not a distinctive form of ethnography although researching the Internet ethnographically forces us to reflect on fundamental assumptions and concepts of ethnography. Methods choices need to be directly adapted to the kind of questions a researcher seeks to answer. The main advantages of cyber ethnography reside in the scope and scale of the available data. Other advantages include seeking input directly from participants. For example, posting raw fieldnotes on a blog and allowing participants to leave comments can provide transparency. Cyber ethnography also allows for a variety of data collection types and including audiovisual formats, on various platforms such as websites, social networks and forums.
Қатысушыларды офлайн бақылау
Киберэтнографтар үшін онлайн-арақатынас қоғамды терең түсіну үшін жеткілікті ме екенін қарастыру маңызды. Ол медиа ғалымы Дана Бойдтың «желілік қоғамдық кеңістіктер» тұжырымын қолданады, ол бір мезгілде (1) желілік технологиялар арқылы құрылған кеңістік және (2) адамдардың, технологияның және практиканың өзара қиылысынан туындаған көзге көрінетін ұжым болып табылады, – деп өз аргументін негіздейді. Офлайн өзара әрекеттесулер қатысушы-бақылаушыға бір жақты көрінуі мүмкін, бірақ осы офлайн өзара әрекеттесуге қатысқан бірдей тараптар арасындағы онлайн коммуникация нысандарын зерттегенде одан әрі түсіндіріледі. Сол сияқты, онлайн арқылы берілген ақпарат офлайн іс-әрекеттерге маңызды әсер ете алады. Мысалы, Лейннің бірінші хабарласы Twitter-дегі видеодан аймақта зорлық-зомбылық оқиғалары болып жатқанын біледі. Жауап ретінде ол барлық байланыстарына сол күні сақтық таныту туралы хабарлама жібереді. Желілік қоғамдық кеңістіктің құрылымын сақтау үшін зерттеушілер жеке тұлғалардың онлайн және офлайн сәйкестіктерін, іс-әрекеттерін ескеруі керек. Лейн сондай-ақ барлық ғалымдар оның пікірімен келіспеуі мүмкін екенін мойындайды, бірақ технологияның дамуы жалғасқанда олар бұл мәселеге бетке бас тигізуге мәжбүр болады. Бұл көзқарас киберэтнографиядағы сәйкестік мәселелерін дәстүрлі этнографиямен үйлесімді деп қарастырады. Сондықтан зерттеушілер қауымдастық мүшелерінің онлайн және офлайн өзін-өзі қалай ұстайтынын қарастыруы керек. Егер қауымдастық мүшелері онлайн және офлайн сәйкестіктерін біріктіріп, бетпе-бет кездесуі норма болса, онда этнографтың осы офлайн өзара әрекеттесуді бақылауы немесе оған қатысуы, Шерри Теркл жасағандай, қоғамды толық түсіну үшін орынды. Дегенмен, Хайн мен Уолстром сияқты көптеген киберэтнографтар офлайн жағдайдағы қатысушы-бақылаушылық зерттеуші мен мүше арасындағы асимметриядан туындаған қателіктерге ұшырауы мүмкін деп санайды. Осы айырмашылықтарға қарамастан, Америка Антропологиялық қауымдастығы әлі өзінің этика кодексіне киберэтнографияға қатысты нақты ұсыныстарды енгізбеген. Осылайша, цифрлық құралдарды пайдалану, киберкеңістіктен деректерді жинау және киберэтнографтардың киберкеңістіктегі жеке өмірге құрмет көрсетуі туралы маңызды этикалық мәселелер туындайды. Веб-сайт зерттеушіге қарсы парольмен қорғалмағандықтан, ол анонимділік пен жеке өмірге құқықты жоятын ашық кеңістік екенін білдірмейді. Сондықтан Робинсон (2011) «егер киберкеңістіктегі біздің сәйкестігіміз офлайн сәйкестігіміздің кеңейтілген нұсқасы болса, онда оларға офлайн әлемдегідей бірдей этикалық қарастырулар берілуі керек» деп талап етеді. Институционалдық тексеру кеңестері (IRB) киберэтнография тудыратын этикалық дилеммаларға дайын болмауы мүмкін. Зерттеушілер өз мақсаттарын нақты айқындауы және қандай деректер жиналатынын дұрыс анықтауы керек. Зерттеушілер жасырын түрде бақылап, деректер жинағанда, олар қатысушылардың білімі мен келісімін алмайды. Бұл қатысушылардың зерттеу туралы білуге және қатысуға немесе қатысудан бас тартуға қатысты ақылға қонымды шешім қабылдауға құқығы бар ақпараттандырылған келісімнің дәстүрлі этнографиялық практикасымен қайшы келеді. Киберэтнографтар қатысушыларға олардың қатысуы мен зерттеу қызметі туралы хабарлау қиындықтарына тап болады, сонымен бірге жарамды деректерді жинау мүмкіндігіне нұқсан келтірмейді. Ғалымдар зерттеушінің жазбаларына олардың зерттеу қызығушылығын көрсететін және қосымша ақпаратқа сілтеме беретін жазбаны қосуды ұсынады. Алайда, бұл практика кейбір онлайн кеңістіктерде, мысалы, форумдарда ғана мүмкін, ал басқаларында мүмкін емес. Тағы бір мәселе – технологиялық инновациялар мен жаңа зерттеулер мүмкіндіктері нақты және бейімделген этикалық нұсқаулар жасаудан асып түседі. Дегенмен, кейбір нұсқаулар бар және оларды Интернет зерттеушілерінің қауымдастығы (AoIR) тұрақты түрде жаңартып отырады. Киберэтнографияның тағы бір этикалық шектеуі және мүмкін кемшілігі – деректерді анонимді етудің күрделілігі. Қатысушылардың атын жасыруды қорғау көбінесе қатысушылардың сөздерін сақтаумен қайшылыққа түседі. Тексөз деректерін жинауға, пайдалануға және жариялауға қатысушылардың келісімі алынса да, псевдонимдерді пайдалану көп жағдайда деректердің анонимділігін қамтамасыз етуге жеткіліксіз. Шын мәнінде, Google іздеуінде тікелей цитаталарды іздеу қатысушыларды анықтауға көбінесе жеткілікті. Кез келген адам іздеу нәтижелеріне қол жеткізе алады, олар авторды және оның сәйкестігін ашады. Бұл мәселені шешу үшін көптеген ғалымдар деректердің көзін анықтаудан сақтау үшін тексөз деректерін қайта жазуды таңдайды. Осылайша, «этикалық алаңдаушылықтар жаңа технологиялардың субъектілер мен зерттеушілер үшін де жаңа жарықтан қаралуы керек».
It is important for cyber ethnographers to consider whether online interactions are sufficient for them to develop a deep understanding the community. He borrows media scholar Danah Boyd’s concept of “networked publics,” which are “simultaneously (1) the space constructed through networked technologies and (2) the imagined collective that emerges as a result of the intersection of people, technology, and practice,” to frame his argument. Interactions that take place offline may appear one way to a participant observer but are further contextualized when examining online forms of communication between the same parties involved in the offline interaction. In the same way, information that is transmitted online can significantly influence activities that take place offline. For instance, one of Lane’s informants encounters a video on Twitter suggesting that there are violent incidents taking place in the area. In response, he sends a text blast to all of his contacts to be cautious that evening. In order to preserve the construction of a networked public, researchers should take into consideration both online and offline identities and activities of individuals. Lane also acknowledges that not all scholars may agree with his argument, but they will eventually have to face the issue as advancements in technology continue to increase. This perspective views identity issues in cyber ethnography as consistent with those of traditional ethnography. Researchers should thus consider how community members relate their online and offline selves. If it is normal for community members to bring together their online and offline identities and meet face to face then it makes sense that the ethnographer should observe or participate in these offline interactions in order to fully understand the community as was done by Sherry Turkle. However, many cyber ethnographers including Hine and Walstrom believe that participant observation in the offline setting can be biased by asymmetry between the researcher and the member. In spite of these differences, the American Anthropological Association has yet to include any specific recommendations regarding cyber ethnography in its Code of Ethics. Thus, there are significant ethical issues around the use of digital tools, data collection from cyberspace, and whether cyberethnographers respect privacy in cyberspace. That a website is not password protected against a researcher does not necessarily imply that it is open space where the right to anonymity and privacy dissolve. Thus, Robinson (2011) insists, "if our identities in cyberspace are extensions of our off line identities, they must be afforded the same ethical consideration as they would be given in the off line world". Institutional review boards (IRBs) may not be equipped for ethical dilemmas presented by cyber ethnography. Researchers need to make their intentions clear and define properly what data will be collected. When researchers "lurk" by covertly observing and gathering data, they do not gain participants' knowledge and consent. This conflicts with the traditional ethnographic practice of informed consent, in which participants have the right to learn about the study at hand and make an informed decision on whether or not to participate. Cyber ethnographers face the challenge of informing participants of their presence and research activities without jeopardizing their ability to collect valid data. Scholars recommend including a note in the researcher's posts that identifies their research interest and links to more information. However, this practice is only possible in some online spaces, such as forums, but not in others. Another issue is that the technological innovations and possibility for new research outpace the creation of clear and adapted ethical guidelines. Nonetheless, some guidelines do exist and are regularly updated by the Association of Internet Researchers (AoIR). Another ethical constraint and a possible disadvantage to cyber ethnography is the intricate anonymization of the data. Protecting participant anonymity often conflicts with the preservation of the participants' words. Although consent might be obtained from participants to collect, use and publish textual data, the simple use of pseudonyms is in most cases not enough to guarantee the anonymity of the data. Indeed, searching for direct quotes in a Google search is often sufficient to identify participants. Anyone can potentially have access to search results revealing the author and their identity. To mitigate this issue, many scholars choose to paraphrase textual data to avoid source identification. Thus, "ethical concerns must be reexamined in light of new technologies for both subjects and researchers alike".