Шотландиядағы жер иелену құқығының – феу жүйесінің тарихы

Кіріспе

Бұрын Шотландияда жер иеленудің кең таралған түрі. Феу ұзақ жылдар бойы Шотландияда жер иеленудің ең көп таралған түрі болды, себебі шотланд құқығында феодализм басым болды, Шотландия Парламенті 2000 жылғы «Феодалдық иеленуді жою және басқа да мәселелер» (Шотландия) заңын қабылдағанға дейін. Бұл сөз «fee» сөзінің шотландтық нұсқасы. Англия 1660 жылы «Қамқорлық сотын жою туралы» заңмен осы иеленулерді жойды, ол 1948 жылдан бері «Иеленулерді жою туралы заң 1660» деп белгілі.

Тарих

1832 жылға дейін шотланд округтеріндегі парламент сайлауында тек тәждің вассалдары ғана дауыс бере алатын. Бұл жерді тікелей сатудың орнына субинфеудацияға жағдай жасады. Бұл жағдай 1832 жылғы Шотландия реформасы заңымен өзгертілді, ол Шотландиядағы еркектердің сайлау құқығын 4500-ден 64 447-ге дейін арттырды. Оркни және Шетланд аралдарында жер көбінесе удал меншігі ретінде сақталады, бұл иелік осы аралдар Норвегияға қарасты болған кезден бері алынған немесе беріліп келген мүлік. Бұрын мұндай жерлер иесінің қалауынша феуға айналдырылуы мүмкін еді және тәжге немесе Зетланд графына тиесілі болатын. Бір кезде феуды беру жүйесі ерекше және күрделі болды, себебі ол тараптардың жерде болуын және мүліктің символдық түрде берілуін (мысалы, берілген жерге аяқ киім лақтыру арқылы) және түрлі құжаттарды тіркеуді талап етті. Алайда, 19 ғасырдың ортасынан бері қабылданған заңнама бәрін өзгертіп жіберді. Феодалдық иелікті жою және басқа да шаралар бойынша әртүрлі реформаларға тырысылды, содан кейін 2000 жылғы (Шотландия) феодалдық иеліктерді жою заңы қабылданды. Феу иелігінде жерді пайдалану құқығы үшін жыл сайын ақшалай немесе табиғи түрде айтарлық төлем жасалады. Тәж – бірінші жоғары тұрған иеленуші немесе басшы, ал жер оның вассалдарымен иеленеді. Олар өз кезегінде жерлерін басқаларға беруі мүмкін, олар олардың вассалдары болады, ал бұрынғылары орталық жоғары тұрған иеленушілер немесе басшылар болып табылады. Субинфеудация процесі белгісіз мерзімге қайталанып отыруы мүмкін. 1874 жылғы (Шотландия) Мүліктік құқық заңы субинфеудацияға қарсы кез келген шартты жарамсыз деп жариялады. Феумен иеленген жерге тән залалдар – жоғары тұрған иеленушіге белгілі бір оқиғалар орын алған жағдайда төленетін белгілі бір төлемдер. Ең маңыздысы – жаңа иеленуші, мұрагер немесе сатып алушы феу үшін бір жылдық төлемге тең сома төлеуі керек еді. (Шотландия) Мүліктік құқық заңы осы күннен бастап барлық феулардағы залалдарды жойды және бұрыннан бар феулардағы осы ауыртпалықты өтеуге рұхсат берді. Егер вассал екі жыл бойы феу төлемін төлемесе, жоғары тұрған иеленуші, басқа да шаралармен қатар, заңды жолмен ашу туралы шешім шығара алады, содан кейін феудың жоғалуы немесе тәркіленуі болады.

Prior to 1832, only the vassals of the crown had votes in parliamentary elections for the Scots counties. This favoured subinfeudation as opposed to outright sale of land. This was changed by the Scottish Reform Act 1832, which increased the franchise of males in Scotland from 4,500 to 64,447. In Orkney and Shetland islands, land is still largely possessed as udal property, a holding derived or handed down from the time when these islands belonged to Norway. Such lands could previously be converted into feus at the will of the proprietor and held from the Crown or the Marquess of Zetland. At one time, the system of conveyancing by which the transfer of feus was effected was curious and complicated by requiring the presence of parties on the land itself and the symbolic transfer of the property (for example, by throwing a shoe onto the earth of the property transferred) together with the registration of various documents. However, legislation since the mid 19th century has changed all of that. Various reforms were attempted before feu was eventually abolished by the Abolition of Feudal Tenure etc. (Scotland) Act 2000. In feu holding, there is a substantial annual payment in money or in kind in return for the enjoyment of the land. The Crown is the first overlord or superior, and land is held of it by crown vassals. They, in turn, may feu their land to others, who become their vassals, and the former are mediate overlords or superiors. The process of sub infeudation may be repeated to an indefinite extent. The Conveyancing (Scotland) Act 1874 rendered any clause in a disposition against subinfeudation null and void. Casualties, which are a feature of land held in feu, are certain payments made to the superior thar are contingent on the happening of certain events. The most important was the payment of an amount equal to one year's feu duty by a new holder, whether heir or purchaser of the feu. The Conveyancing (Scotland) Act abolished casualties in all feus after that date, and power was given to redeem that burden on feus already existing. If the vassal does not pay the feu duty for two years, the superior, among other remedies, may obtain by legal process a decree of irritancy, whereupon tinsel or forfeiture of the feu follows.