Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бранденбург-Байройттың Казимир (немесе Казимир) (1481 жылдың 27 желтоқсаны – 1527 жылдың 21 қыркүйегі) – 1515 жылдан 1527 жылға дейін Байройт маргравы немесе Кульмбах маргравы болған.
Casimir (or Kasimir) of Brandenburg Bayreuth (27 December 1481 – 21 September 1527) was Margrave of Bayreuth or Margrave of Brandenburg Kulmbach from 1515 to 1527.
Отбасылық негіздер
Казимир Ансбах қаласында Бранденбург-Ансбах маркграфы Фридрих I мен оның әйелі, Польша королі Казимир IV Ягеллонның қызы, ханшайым София Ягеллонның ұлы ретінде дүниеге келді. 1498 жылдан бастап Казимирдің әкесі Фридрих, көп саяхаттары барысында, оған маркграфтықтың штадтхальдері лауазымын берді. Ол тәжірибелі кеңесшілердің жетекшілігімен билік жүргізді. 1515 жылы Казимир мен оның кіші інісі Георг, маркграфтықтың қаржысын жойқын өмір салтымен ауырлатқан әкесінен билікті тартып алды. Содан кейін Казимир әкесін Плассенбург сарайындағы резиденциясындағы мұнара бөлмесіне қамады, оннан 12 жыл бойы қашуға мүмкіндік болмады. Ол Бранденбург-Кульмбах маркграфтығын басқарды, ал оның ағасы Георг Бранденбург-Ансбах маркграфтығын биледі. Алайда, кіші інісі көбінесе Венгрия королі сарайында болғандықтан, Казимир оның атынан Бранденбург-Ансбахты басқарды. Әкесінің биліктен тайдырылуы Казимирдің басқа ағаларын ашуландырып, кең ауқымды саяси шараларға әкелді. Бранденбург курфюрсі Иоахим I Аугсбург сапары барысында Кульмбахқа келгенде, Казимирдің әкесін босатуды сұрады, бірақ оған Плассенбург сарайына кіруге рұхсат берілмеді. Курфюрстің інісі Альберт, император Карл V жағына өтіп, кардиналдың қалпағымен сыйланды. 1522 жылы Казимирдің басқа ағаларының талаптары қанағаттандырылған келісімге қол жеткізілгенде дау шешілді. Марграф Казимир 1527 жылы Будада қайтыс болды. Осы кезде оның ағасы Георг, Казимирдің үлкен ұлы Альберт II Алькивиад 1541 жылы ересек болғанға дейін Бранденбург-Кульмбахтың регенттігін атқарды.
Casimir was born in Ansbach, as the son of Frederick I, Margrave of Brandenburg Ansbach and his wife Princess Sofia Jagiellon, a daughter of King Casimir IV Jagiellon of Poland. From 1498, Casimir's father Frederick granted him the position of stadtholder of the margraviate during his extensive travels. He ruled under the guidance of experienced advisors. In 1515, Casimir and his younger brother George deposed their father, who had greatly burdened the finances of the margraviate with his lavish lifestyle. Casimir then locked up his father at his residence at Plassenburg Castle, in a tower room from which his father could not escape for 12 years. He took up the rule of the Margraviate of Brandenburg Kulmbach while his brother George ruled the Margraviate of Brandenburg Ansbach. However, since his younger brother often stayed at the Hungarian royal court, Casimir ruled Brandenburg Ansbach on his behalf. The overthrow of his father outraged Casimir's other brothers and led to far reaching political countermeasures. When Elector Joachim I of Brandenburg visited Kulmbach during his journey to Augsburg, and wanted to plead for the release of Casimir's father, he was denied access to Plassenburg Castle. The Elector's brother, Albert of Brandenburg, then turned against him and sided with Emperor Charles V, and was rewarded with a cardinal's hat. The dispute was resolved when an agreement was reached in 1522, in which the demands of the other brothers of Casimir were met. Margrave Casimir died at Buda in 1527. At that point, his brother George took up the regency of Brandenburg Kulmbach until Casimir's eldest son, Albert II Alcibiades, came of age in 1541.
Шваб лигасына қатысу
Казимир император Максимилиан I-нің вассалы болды және 1499 жылы әкесі мен Баден маркграфы Кристофер I-мен бірге Швабия лигасының командирі ретінде Ескі Швейцария конфедерациясына қарсы соғысқа қатысты, сондай-ақ Базель бейбіт шартының жасалуына әкелген келіссөздерді жүргізді. Келесі жылдары ол Хабсбургтер қызметінде әскери қолбасшы және дипломат ретінде белсенді қызметін жалғастырды. 1506 жылы Швабиш-Халлда Швабия лигасына қарсы, ал 1509 жылы Вормс қаласындағы рейхстагқа қатысты. 1513 жылы ол Швабия лигасының Нердлингенде өткен құрылтайында императорлық комиссар болып тағайындалды, онда Гётц фон Берлихингеннің бейбітшілікті бұзу мәселесі қарастырылды. Казимир мен Бавария герцогы Вильгельм IV соғыстың барысын бірлесіп қадағалады. 1519 жылы ол Вюртембергтің Ульрихына қарсы федералдық шараларға қатысты; 1519 жылдың мамырында ол 700 атты әскермен Эйнингенге жорық жасады.
Casimir was a vassal of Emperor Maximilian I and fought in 1499 alongside his father and Margrave Christopher I of Baden as the commander of the Swabian League against the Old Swiss Confederacy and led the negotiations that resulted in the Peace of Basel. In subsequent years, he continued to be active as a military leader and diplomat in Habsburg service. He participated in 1506 in Schwäbisch Hall against the Swabian League and in 1509 in the Diet at Worms. In 1513, he was imperial commissioner at the assembly of the Swabian League at Nördlingen dealing with a breach of the peace by Götz von Berlichingen. Casimir and Duke William IV of Bavaria jointly oversaw the conduct of the war. In 1519, he took part in federal measures against Ulrich of Württemberg; in May 1519, he commanded 700 knights advancing to Ehningen.
Нюрнберг қаласымен даулар
Бургревтер мен маргревтердің Нюрнберг императорлық қаласымен болған дәстүрлі дауларының бірі – 1502 жылы Аффальтербах жәрмеңкесін қорғау мәселесі болды. Қалалық кеңес Аффальтербах анклавын өзі қорғауға құқылы екенін мәлімдеді, ал Казимир оған қарсылық көрсетті. Бұл жағдай саяси күш көрсетуге ұласты. Нюрнбергтен күшті әскерлер Аффальтербахқа бұрыннан келген еді. Казимир шешімін өзгертті және Нюрнберг маңындағы елді мекендерге шабуыл жасады. Нюрнбергтіктер ауыр зиян шегіп, Аффальтербахтан қайта шегінуге мәжбүр болды және Швабахтағы шіркеуде көрсетілген туларын тапсырды. Осы қақтығыс халық әндерінде мәңгі есте қалды. Кейін Казимир Нюрнбергпен шекаралық дауларға да тартысты.
Among the traditional arguments of the Burgraves and Margraves with the Imperial City of Nuremberg was a dispute in 1502 over the protection of the fair in Affalterbach. The City Council claimed to have to right to protect the enclave of Affalterbach itself and Casimir tried to prevent this. The situation developed in a political power game. Strong forces from Nuremberg had arrived in Affalterbach early. Casimir changed course and attacked suburbs of Nuremberg itself. The Nuremberg had to retreat from Affalterbach with heavy losses and surrender their banners, which were put on display in the church in Schwabach. This conflict has been immortalized in folk songs. Casimir was later embroiled in border disputes with Nuremberg.
Франкония соғысы
Казимир 1499 жылдан бері Швабия лигасының басшысы болды. Бірақ 1522 жылы ол мүшеліктен бас тартты, себебі Нюрнберг императорлық қаласы, бұрын Нюрнберг бурграфының дәстүрлі жауы болған және кейін Нюрнберг маркграфтары, Томас фон Абсберг және оның одақтастарына қарсы соғыс бастауға ниеттенгені анық болды. 1523 жылы Франкония соғысы басталды, нәтижесінде қарақшы баронның бірнеше қамалы қирады. Осы соғысты Ханс Вандерейзен ағаш кескіндері сериясы арқылы бейнелеген.
Casimir had been a leader of the Swabian League since 1499. In 1522, however, he cancelled his membership, when it became apparent that the Imperial City of Nuremberg, traditionally an enemy of the Burgrave of Nuremberg, and later the Margraves of Nuremberg, intended to start a war against Thomas von Absberg and his allies. The Franconian War broke out in 1523, and several castles of the robber barons were destroyed. The war was documented by Hans Wandereisen in a series of woodcuts.
Шаруалар соғысы
1525 жылы неміс шаруаларының соғысының алғашқы қимылдары – Тюнген епископы Конрад II басқарған көршілес Вюрцбург епископтығына және Редвиц епископы Вайганд басқарған Бамберг епископтығына жасалған шабуылдар болды. 1525 жылдың көктемінде Казимир мен көршілес князьдер Швабиядан Оденвальдқа таралу қаупі төнген бүліктерге бірлесіп қарсы тұруды талқылау үшін Нойштадт-ан-дер-Айш қаласында кездесті. Бұл кездесуге Казимир, екі епископ, Эйхштетт епископы, Альберт фон Хоэнлохе-Нойенштайн, Георг фон Вальдбург, сондай-ақ Лимбург, Вертхайм, Хеннеберг және Кастель графтары қатысты. Талқылаулар княздықтарының шекараларында жасалған алаяқтықтан туған сенімсіздік салдарынан тоқтап қалды. Казимир ағасы Георгтың қолдауына қарамастан, Реформацияға қарсы болды. Шаруалар мен Қара компанияның шабуылдары Вюрцбург епископтығын басып алды. Епископ қашып кетті, ал қорғаушылар Вюрцбургтегі Мариенберг бекінісіне шегінді. Казимир өз аумағына жасалған шабуылдарды тойтару үшін мол қаржы жұмсады және жеке күш-жігерін салды. Ол халқын қаруға шақырды және жалдамалы әскерлерді жалдады. Марграфтың міндеті – Ротенбург-об-дер-Таубер еркін императорлық қаласын қорғау еді. Ротенбургте Казимир шаруаларға қарсы алғашқы жеңісін одіп, қаланы бай олжамен тастап кетті. Бірақ көп ұзамай қалалық кеңес шаруалармен келісімге келген азаматтардың сөзін тыңдады. Бүліктер Ротенбургтен Казимирдің аумағына – Крейлсхайм, Лобенхаузен, Анхаузен, Вердек, Герабронн және Бамберг Висенбах аудандарына тарады. Казимир Ансбахқа шегініп, бекініс құрды. Ол Жоғарғы Франконияда жаңа әскер жинауға тырысты, бірақ олар көтеріліс жасады. Сондықтан Казимир ең бекіністі қамалдарды қорғау үшін тек богемдік жалдамалы әскерлерді пайдалана алды. Ұйымдастырылмаған шаруа әскерлері Вюрцбург аймағында Швабия лигасы мен Вюрцбург епискобының басқа да одақтастарынан құралған коалициямен жеңілді. Олардың қарсыласуы мен рухы ауыр шығындарға байланысты құлдырады. Казимир, "Қанды иттің" лақап атын алған, басымдыққа ие болды. Көбінесе қарсылық көрсетпей берілген көтерілісші ауылдар тоналып, қарақталды. Казимир өз аумағындағы ауылдарды да қиратты: ол ауылдардың барлығын өртеп жіберді, ал көтерілісшілерді өлімге кесті. Ол тек Фойхтвангенде ғана 300 адамды өлтірді деген хабар бар. Китцингенде ол үлгі көрсеткісі келді: ол сот орындаушысы Луи фон Хуттенге тұрғындардың өмірі сақталатынын уәде берді. Бірақ олар соғыс алдында мойынсұнғаннан кейін, ол оларды қатты жазалады: оң қолдарының бас бармақтары мен ортаңғы саусақтарын ("анты саусақтары") кесіп тастады, соқыр қылып, жер аударды. Оның "капитаны" Августин көтеріліске дейін "енді марграфты көргісі келмейді" деген 58 адамның көзін жойды. Бұл әрекет сол кезде де қорқынышты зұлмат ретінде қарастырылды. Ол сондай-ақ Ротенбургті жазалап, қаладан аумақтық жеңілдіктерді алды. Заманауи хабарлар Ротенбург пен Швайнфурттың базар алаңдары басы кесілген көтерілісшілердің қанымен қызыл түске боялғанын мәлімдейді. Казимир императордың қолбасшысы ретінде сипатталғандықтан, ол императордың немесе Швабия лигасының қалауына сәйкес әрекет еткен деп болжауға болады. Ол өзінің бауыры Иоганн Альбертті Байройтқа әскер жинаған кезде қалаға қолдау көрсетпегені үшін жазалау үшін жіберді. Ол 1526 жылдың қарашасында жазықсыз адамдардың да зардап шеккені белгілі болған кезде ғана жазалауды тоқтатты.
The first actions of the German Peasants' War in 1525 were incursions into the neighboring Bishopric of Würzburg under Bishop Conrad II of Thüngen and into the Bishopric of Bamberg under Bishop Weigand of Redwitz. In the spring of 1525 Casimir and the neighboring princes met in Neustadt an der Aisch to discuss a common response to the riots that threatened to spill over from Swabia into the Odenwald. The discussions were attended by Casimir and the two bishops and the Prince Bishop of Eichstätt and by Count Albert of Hohenlohe Neuenstein, George of Waldburg and the counts of Limburg, Wertheim, Henneberg and Castell. The proceedings were derailed by mistrust, caused by cheating at the boundaries of their principalities. Casimir opposed the Reformation, unlike his brother George, who supported it. The assault of the peasants and the Black Company overwhelmed the Bishopric of Würzburg. The bishop fled and the defenders retreated to the Fortress Marienberg in Würzburg. Under considerable financial and personal efforts, Casimir prepared to repel the incursions into his territory. He summoned his subjects to arms and hired mercenaries. The Margrave had the duty to protect the free imperial city of Rothenburg ob der Tauber. At Rothenburg, Casimir won his first victory over the peasants, and left the city with a rich booty. Shortly afterwards, however, the city council bowed for the citizens, who came to an arrangement with the peasants. The riots spread from Rothenburg into Casimir's territory, into the districts of Crailsheim, Lobenhausen Anhausen, Werdeck Gerabronn and Bamberg Wiesenbach. Casimir withdrew to Ansbach and dug in. He tried to raise new troops in Upper Franconia, but they revolted. So Casimir was limited to using Bohemian mercenaries to defend his most fortified castles. The unorganized peasant armies were defeated in the Würzburg area by a coalition of the Swabian League and other allies of the bishop of Würzburg. Their resistance and morale collapsed due to their massive losses. Casimir, whose actions had earned him the nickname "Bloodhound", gained the upper hand. Rebel villages, most of whom surrendered without resistance, were pillaged and looted. Casimir also devastated villages in his own territory: he had entire villages burned down, and rebels were executed. Reportedly, he had 300 people killed in Feuchtwangen alone. In Kitzingen, he wanted to set an example: he promised the bailiff Louis von Hutten that the lives of the residents would be spared. After they surrendered, however, he punished them hard by chopping off their right hand index and middle fingers (the "oath fingers") and blinded them and sent them into exile. His "captain" Augustin stabbed the eyes of 58 people who had said they "wanted to see no more Margrave" before the rebellion. This act was even at the time seen as monstrous atrocities. He also punished Rothenburg and wrung territorial concessions from the city. Contemporary reports claim that the market squares of Rothenburg and Schweinfurt were dyed red by the blood of the beheaded rebels. Since Casimir was described as the imperial henchman, it can be assumed that he acted in accordance with the wishes of the Emperor or the Swabian League. He sent his brother John Albert to Bayreuth to punish the city for its lack of support when he was raising troops. He only ceased his punishments when it emerged in November 1526 that innocent people were affected as well.
Габсбургтердің ізбасары
1525 жылғы желтоқсанда Аугсбургтағы және 1526 жылғы тамызда Шпейердегі рейхстагтарға императорлық комиссар ретінде қатысу арқылы Казимир Габсбург әулетіне адалдығын тағы да дәлелдеді. Болашақ неміс императоры Фердинанд I-нің 1527 жылы Богемия королі болып таққа отырғызылуы кезінде, ауыр науқастанып қалған Казимир Иоанн Заполяға қарсы Венгриядағы әскери жорыққа қосылды. Оның інісі Георгий Құдайға бағышталған да қосылғандықтан, Казимир франк иеліктеріне штадтхальтер тағайындау және қосымша әскер жинауға оралды. 1527 жылдың шілдесінде ол Венгрия шекарасына жетті. Дунайдағы бекіністер оған беріліп, ол Будаға көшті. 1527 жылғы 27 қыркүйекте ол Будада інісі Георгий мен король Фердинандтың қатысуымен дизентериядан қайтыс болды. Ол өзінің бес жасар ұлы Альберт II Алькибиадты оларға сеніп тапсырды. Георгий Альберт кәмелетке толмаған кезде Бранденбург-Кулмбахты басқарды. Теодор Хирш өзінің өмірбаянын Казимирдің жасаған қиындықтары мен зұлымдықтарының салдарынан, оның өмірін толыққанды және әділ баяндаған бірде-бір зерттеуші болған жоқ деген тұжырыммен аяқтады.
By participating as Imperial Commissioner in the diets in Augsburg in December 1525 and in Speyer in August 1526, Casimir once again proved his loyalty to the Habsburg imperial family. At the coronation of the future German Emperor Ferdinand I as King of Bohemia in 1527, Casimir, who was seriously marked by disease, joined a military campaign in Hungary against John Zápolya. Because his brother George the Pious also joined, Casimir returned to appoint a stadtholder for their Franconian possessions and to raise additional troops. In July 1527, he reached the Hungarian border. The forts on the Danube surrendered to him, and he moved on to Buda. On 27 September 1527, he died of dysentery in Buda, in the presence of his brother George and King Ferdinand, to whom he entrusted the care of his five year old son Albert II Alcibiades. George ruled Brandenburg Kulmbach while Albert was a minor. Theodore Hirsch concludes his biography with the statement that because of the atrocities Casimir committed, so far no biographer had written a balanced description of his life.
Анықтамалар мен дереккөздер
Теодолинда фон Пашвиц, маркграф Казимир. 16 ғасырдан бастау алатын тарихи роман, Регенсбург, 1910 жыл.
Theodolinde von Paschwitz, Markgraf Kasimir. Ein historischer Roman aus dem 16. Jahrhundert, Regensburg, 1910