Кіріспе

Эпехи шайқасы 1918 жылдың 18 қыркүйегінде Бірінші дүниежүзілік соғыс барысында генерал Генри Роулинсон басқаратын британдық Төртінші армия мен Гинденбург шебінің алдындағы неміс бекіністері арасында болды. Эпехи ауылы 18 қыркүйекте 12-ші (Шығыс) дивизиясы тарапынан жаулап алынды.

Кіріспе

Батыс майдандағы Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) Бас қолбасшысы, фельдмаршал сэр Дуглас Хейг, сол жылы болған шайқастардағы британдықтардың 600 мыңнан астам қазасы, оның ішінде соңғы алты аптада 180 мыңы, Хинденбург шебіне шабуыл жасағанға дейін ешқандай шабуылға бармауға құлшынбады. Роулинсонды Хейг шектеулі ұстады және оның әскерлері шепке шабуыл жасау үшін жақсы демалып, күш жинауын қамтамасыз етуді кеңес берді. Британдық үшінші армиясының Хавринкур шайқасындағы жеңісі туралы жаңалық келген соң, Хейгтің пікірі өзгерді. Хавринкурдағы сәттілікке ертесі күні, 13 қыркүйекте, Хейг Роулинсонның Хинденбург шебіне дейін биік жердегі неміс бекіністерін тазартатын жоспарын бекітті және дайындық жұмыстары басталды.

Шайқас

Шабуылға өте аз танктар дайындалды, сондықтан шабуылға жол ашу үшін артиллерияға сүйену қажет болды. Бірақ, күтпегендік үшін, алдын ала бомбалау мүмкін болмады. Оның орнына, 1488 зеңбірек нөлдік сағатта шоғырланған оқтармен атып, жаяу әскерді жылжу бомбалаумен қолдады; сондай-ақ 300 пулемет қолжетімді болды. Төртінші армияның үш корпусының барлығы қатысты, олардың сол қанатында Үшінші армияның V корпусы, ал оң қанатында француздың Бірінші армиясы (Мари Эжен Дебени басқаратын) болды. Мақсат – шамамен 5 км тереңдігі және 32 км ұзындығындағы нығайтылған аймақ, оны қосалқы траншеялар мен бекіністер қолдады. Бұл аймақты неміс 2-ші және 18-ші армиялары қорғады. 18 қыркүйекте сағат 5:20-де шабуыл басталды және әскерлер ілгеріледі. Уәделенген француз көмегі келмеді, нәтижесінде IX корпус сол қанатта шектеулі жетістікке жетті. Сол қанатта III корпус "Кнолл" бекіністеріне, сондай-ақ Quennemont және Guillemont шаруашылықтарына шабуыл жасағанда қиындықтарға тап болды, оларды неміс әскерлері қаталдықпен ұстап тұрды, бірақ ауыл британдық 12-ші Шығыс дивизиясы (7-ші Норфолк, 9-шы Эссекс және 1-ші Кембридж) тарапынан басып алынды. Орталықта генерал Джон Монаштың екі австралиялық дивизиясы толық және керемет жетістікке жетті. 1-ші және 4-ші Австралиялық дивизиялардың жалпы саны шамамен 6800 адамды құрады және күні бойы 4243 тұтқын, 76 зеңбірек, 300 пулемет және 30 траншеялық минометті жаулап алды. Олар барлық мақсаттарына жетіп, 6 км майданның бойында шамамен 5 км-ге ілгеріледі. Австралиялықтардың жоғалғандары 1260 офицер мен сарбазды құрады (265 қаза тапты, 1057 жараланды, 2 тұтқынға алынды). Алайда, шайқас кезінде 1-ші Австралиялық батальонның "D" ротасының бір мүшесінен басқа барлығы көрші британдық бөлімге көмектесу үшін шабуылға қатысудан бас тартты. Бұл наразылық батальонды қайтадан соғысқа жіберуге қарсы болды, өйткені олар алмастырылуға дайын еді. 21 қыркүйекте компанияның 119 мүшесі дезертирлік үшін түрмеге қамалды; бұл АИФ үшін соғыстағы "жауынгерлік бас тартудың" ең ірі жағдайы болды және ұзаққа созылған ұрыстың салдарынан күштердің тәртібінің жалпы әлсіреуіне себеп болды. Жаудың алдында қашу (Бірінші дүниежүзілік соғыста ату арқылы жазаланатын қылмыс) айыптары жеңілірек қылмыс ретінде қарастырылды. Қарашадағы келісімге қол қойылғаннан кейін барлық сарбаздан басқа біреуінің ісі жабылды.

Салдары

Эпехи үлкен жетістікке жетпесе де, немістердің әлсіреп бара жатқанын нақты көрсететін сигнал берді және одақтастарды немістер өз позицияларын бекітуге үлкермес бұрын, Сент-Квентин каналы шайқасындағы одан әрі әрекеттерге жігерлендірді. III корпустың соңғы мақсатына – алдыңғы қатардағы ауылдарды жаулап алуға қол жеткізе алмауы, американдық күштердің шайқасқа дейін асығыс шабуылға түсуіне байланысты қиын міндеттерге тап болатынын білдірді. Дилиш аңғарындағы зиратта осы шайқаста қаза болған 12-ші (шығыс) дивизиясының 158 сарбазының қабірлері орналасқан. Жақын маңдағы Эпехи Вуд Фермасы зиратында да осы шайқаста және айналасындағы бұрынғы шайқастарда қаза тапқан жауынгерлердің қабірлері сақталған.