Кіріспе

Red Light) – 1949 жылы түсірілген американдық фильм-нуар қылмыстық фильмі. Режиссері және продюсері Рой Дель Рут. Басты рөлдерде Жорж Рафт пен Вирджиния Майо. Фильм Дон "Ред" Барридің "This Guy Gideon" әңгімесі негізінде түсірілген және діни мәселелерге баса назар аударады. Бұл Рафттың 1940-жылдардың соңында түсірген көптеген триллерлердің бірі болды.

Сюжет

Есепші Ник Черни Джонни Торноның жүк тасымалдаушы компаниясынан ақша ұрлағандығы үшін түрмеге қамалады. Бір апта бұрын ол Джоннидің екінші дүниежүзілік соғыста тұтқын лагерінен жаңа оралған қаһарман католик шіркеу қызметкері Жесс деген інісін үйіне қарсы алып жатқанын көрсететін жаңалықтарды көреді. Ник Джонниге кек алуды шешіп, Джессті өлтіру үшін Роккиді (Никке дейін босатылған тұтқын) жалдайды. Джесс жергілікті қонақ үйде тұрып жатыр, ол басқа қаладағы алғашқы шіркеуіне кетуге дайындалуда. Джонни ағасын Рокки өлтіргеннен кейін көп ұзамай келеді. Жесс өлімге кенелгенін білген соң, бөлмедегі Гидеон Киелі кітаптан бір сылтау таба алатынын айтады. Алайда кітап осында жоқ. Джонни өз бетінше тергеу жүргізеді, нәтижесінде полициямен көп шиеленісуге ұшырайды. Ол қонақ үйдің бөлмесіне келген адамдарды іздеп тауып, олардың біреуінде Киелі кітап бар деп сеніп, сұрақ қояды. Ол іздеуге көмектесу үшін бөлменің бір кездері тұрғыны болған Карла Нортты жалдайды. Ол өзінің кеңсесіне көшіп бара жатқанда, оның сәнді пәтерінде тұрғанын талап етеді. Джонни қонақ үйдің басқа қонағын тергеп жатқанда, Роккидің өзін бақылап тұрғанын байқайды және тұзақ құрып қояды. Рокки Джонни оны жарақаттағаннан кейін қашып құтылуға тырысады. Кейін пойызда Рокки Никке шантаж жасауға тырысады, ол мұны бұрынғы танысын пойыздан құлату арқылы шешеді. Содан кейін Ник Джоннидің жүк көлігі компаниясының кеңсесіне барып, Карла тапқан Киелі кітапты іздеп табады. Сол жерде ол менеджер Варни Хазарды өлтіреді. Джонни бұл кісі өлтіру туралы біліп, өзінің пәтеріне оралады және Карладан тізімдегі соңғы Пабло Кабриллоны табуды сұрайды. Бірақ ол Джоннидің маңдайына батып, оны тастап кетеді. Джонниді полиция ұстап алады, ол оны 24 сағат бойы бақылайды. Қызметкерлерінің көмегімен ол қашып құтылуға тырысады. Джонни Пабло Кабрилломен кездесуге барады, ол соғыс кезінде соқыр болған GI болып шығады. Ол Киелі кітапты ұрлағанын мойындайды, өйткені ол оның қатты үмітсіздігі кезінде оның жалғыз шабыты болды. Пабло Джонниге Киелі кітапты қарауға рұқсат береді, бірақ оны бір сағат бұрын ғана жас, әдемі әйел ұрлап кеткенін біледі. Джонни ашуланып шіркеуге барады, онда ашу-ызасы жауған ол жақында өзі демеушілік жасаған шыны терезелерді сындырады. Өкінішпен ол кеңсесіне барып, терезеге ақша төлейді. Ник Джоннидің кеңсесіне келіп, Карланы табуға көмектесуге келіседі, ол біраздан кейін Киелі кітаппен кеңсеге келеді. Бірнеше минуттан кейін полиция келіп, Джоннидің қаруын тауып алды. Ол Рокиден алған. Ник қатты уайымдап қарап тұрғанда, Карла Жониге жоғалған Киелі кітапты береді. Ол кітабынан кісі өлтірген кісінің кім екені туралы мәлімет емес, Римдіктерге 12:19-да өш алуды тыйым салатын сөздер және бауырының кек алмауға шақырған сөзі кездеседі. Ник өзін құтқарып қалды деп ойлайды. Ол бойын айналдырып, кетуге дайын. Алайда, баспалдақ басына жеткенде, ол төменгі қабатта жатқан Роккиді байқайды. Атыс кезінде Ник Роккиді өлтіріп жаралайды, бірақ ол өлмес бұрын Рокки Никті Джесс өлтіруінің артында тұрған адам ретінде анықтайды. Барлығын қарумен ұстап, Ник Джонни Никке оқ атып, жаралағанға дейін полиция алдында мойындады. Джонни мен полицияның қуып жүргенінен Ник жаңбырлы дауыл кезінде шатырдың төбесінен қашып шығады. Ник Джонниге ашық соққы береді, бірақ оның оқ-дәрісі жетпейді. Джонни Никке нысананы салады, бірақ ағасының хабарын есіне алады. Полиция жақындаған кезде Ник қашып кетеді, ол Торноның үлкен неон белгісінің негізгі электр қуатына кездейсоқ қадам басып, электр тоғымен соқтығысады.

Өндіріс

Ол "Мистер Гидеон" атты әңгіме негізінде жасалған. Рой Дел Рут және оның әріптесі Джо Кауфман 1946 жылдың мамыр айында жазушы Дональд Барри мен продюсер Лу Роктан фильм құқығын сатып алды. Алғашқыда басты рөлді Франк Синатраның ойнауы тілек білдірілген. Рой Дел Рут өзінің өндіріс компаниясын Monogram Pictures-те құрды, олар беделі жоғары туындыларға кеңейтуді көздеді. Дел Рут олар үшін "Бесінші авенюде болған оқиға" фильмін түсірді, ол Monogram-ның сол кезге дейінгі ең қымбат фильмдерінің бірі болды. Одан кейін "Мистер Гидеон" жобасын іске асыру жоспарланған, бірақ жоба кейінге шегерілді. Зерттеулерден кейін әңгіме "Қызыл шам" деп қайта аталды. Дел Рут 1947 жылдың маусым айында Сан-Францискода алдын ала түсірілімдерді бастады. Бірақ, нақты түсірілімдер біршама уақыттан кейін ғана басталды. Monogram еншілес компания құрып, оны Allied Artists деп атады, ол беделі жоғары фильмдерді тарататын болды. Дел Рут Allied Artists үшін "Бейб Руттың өмірі" фильмін жасады және олар "Қызыл шамды" қаржыландыратындарын мәлімдеді. Дел Рут басты рөлдерге Эдвард Г. Робинсон, Уильям Бендикс және Чарльз Бикфордты шақыруды қалаған. Бюджет 1,25-1,5 миллион доллар шамасында болады деп есептеді. 1948 жылдың қыркүйегінде Дел Руттың жұмыскері Джозеф Кауфман Роберт Райанды басты рөлге ие етуге тырысып жатқанын айтты. 1949 жылдың қаңтарында Monogram және United Artists "Қызыл шам" және "Оққа ұшқан" фильмдерін тарату туралы келісімге келді. Фильмдерді Pioneer Pictures қаржыландыратын болды, оның жартысы Monogram-ға, ал қалған жартысы шығыс инвесторларына тиесілі еді. Жорж Рафт басты рөлде ойнайтыны жарияланды. Вирджиния Мейо әйел басты рөліне шақырылды. Рафт рөлі үшін 65 000 доллар алды. Ол 1949 жылдың ақпанында келісімге қол қойып, наурыз айында түсірілім басталды. Түсірілім кезінде фильмнің өндіріс жетекшісі Джо Гилпин жүрек талмасынан қайтыс болды.

Сыни жауап

Лос-Анджелес Таймс газетінде фильм "күшті шиеленіс тудырады және тартымды, қызықты мелодрама ретінде көрінеді" делінген, бірақ "дін реформасы тақырыбы" оның сапасын төмендеткен. The New York Times газеті фильмді "көбінесе Рафттың жанкүйерлеріне таныс, қатал, аз сөйлейтін кейіпкерлермен, кінәліні іздеумен, бірнеше жарқын эпизодтармен және "Жақсы кітаптағы Сөз" – жалғыз, ерекше бұрылыс ретінде" сипаттады. 2004 жылы киносыншы Деннис Шварц фильм туралы: "Рой Дель Рут өшпенділік пен дін тақырыбына толы, әдеттегі фильм-нуарды түсірді, ол фильмнің қараңғы жақтарын көрсететін фототрюктардан басқа, қарапайым қылмыстық драмаға жақын. Фильмнің классикалық нуар кадры – зұлым Реймонд Берр темекі шегіп, күлімсіреп отырғанда, оның қорқып қалған құрбаны трейлердің астында жасырынып, өлтірілуге айналады, себебі Берр оны тіреп тұрған домкратты итеріп жіберді. Фильм менің қызығушылығымды бастысы Рафт үшін өте лайықты рөл болды және ол жақсы жасалған."